του Γιώργου Ι. Δημητρομανωλάκη
Με ιδιαίτερα προσεκτικό τρόπο και μεθοδικά βήματα -κυρίως σε ξένα funds του εξωτερικού- φαίνεται ότι προετοιμάζει ο γνωστός αμερικανικός οίκος JP Morgan την έξοδο της χώρας μας στις διεθνείς αγορές – όποτε και εάν το επιτρέψουν οι συνθήκες.
Η επενδυτική τράπεζα JP Morgan εδώ και κάποιους μήνες έχει γίνει το δεξί χέρι του οικονομικού επιτελείου και θα είναι ο κύριος σύμβουλος για το πώς η Ελλάδα θα καταφέρει να βγει στις αγορές. Η τράπεζα, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, είναι εξειδικευμένη σε αυτό και θεωρείται η κορυφαία παγκοσμίως στο θέμα των ομολόγων. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, οι επικεφαλής της έχουν ήδη ξεκινήσει επαφές με ξένους επενδυτές πραγματοποιώντας διερευνητικές επαφές για τις διαθέσεις τους σχετικά με τη μελλοντική αγορά ομολόγων.
Μάλιστα δεν είναι τυχαίο ότι προσπαθώντας να βελτιώσει το κλίμα που υπάρχει σε διεθνές επίπεδο για την Ελλάδα έχει δημοσιεύσει σειρά από εκθέσεις, οι οποίες στην πλειονότητά τους είναι θετικές για την Αθήνα.
Μάλιστα σε μία από αυτές προβλέπει ότι θα συνεχιστούν η άνοδος του χρηματιστηρίου και η ανάπτυξη το 2014, ενώ δηλώνει ότι θα αγοράσει ελληνικά ομόλογα.
Σε άλλη του έκθεση ο επενδυτικός οίκος εκτιμά ότι θα υπάρξουν καθαρές εισροές ύψους 30-40 δισ. δολαρίων στις αναδυόμενες αγορές και, κυρίως, στην αγορά ομολόγων αυτή τη χρονιά. Αυτά τα ομόλογα, στα οποία εντάσσονται και τα ελληνικά, παρουσιάζουν υψηλές αποδόσεις σε σχέση με το αντίστοιχο, όπως εκτιμά, ρίσκο που έχουν αυτά των ανεπτυγμένων αγορών στον κρατικό ή επιχειρηματικό τομέα. Στην ίδια έκθεση, δε, προβλέπει επιστροφή καταθέσεων 30 δισ. τα επόμενα χρόνια εφόσον εξομαλυνθεί η κατάσταση.
Τι θα γίνει με το χρέος
Η JP Morgan, σύμφωνα με πληροφορίες, θεωρεί ότι για να δανειστεί η Ελλάδα από τις αγορές θα πρέπει να έχουν επιλυθεί δύο βασικά ζητήματα:
α) Η συμφωνία μείωσης του χρέους. Σύμφωνα με κοινοτικούς αξιωματούχους, η επόμενη βοήθεια προς την Ελλάδα είναι πιθανό να περιλαμβάνει την επιμήκυνση της ωρίμανσης των δανείων διάσωσης στα 50 ή 60 χρόνια και τη μείωση των επιτοκίων μέρους της προηγούμενης βοήθειας κατά 50 μονάδες βάσης. Το σχέδιο ήδη εξετάζεται από τους φορείς χάραξης πολιτικής μέχρι τον Μάιο ή τον Ιούνιο. Οι αποπληρωμές των δανείων διάσωσης, λένε οι πληροφορίες, θα επιμηκυνθούν από τα 30 χρόνια που είναι σήμερα στα 50 και το επιτόκιο θα μειωθεί κατά 50 μονάδες βάσης για τα κεφάλαια, ύψους 80 δισ. ευρώ, από το πρώτο πακέτο διάσωσης το 2010.
β) Το νέο δάνειο ύψους 13-15 δισ. ευρώ προκειμένου να κλείσει το χρηματοδοτικό κενό. Βέβαια η λύση που προκρίνουν οι Ευρωπαίοι προβλέπει μόνο επιμήκυνση των λήξεων και μείωση των επιτοκίων, κάτι που δεν είναι αρκετό από μόνο του για να ικανοποιήσει τους όρους βιωσιμότητας του ΔΝΤ, που μέχρι πρόσφατα φέρεται να πρόκρινε νέο κούρεμα του ελληνικού χρέους. Οπως όμως σημειώνουν πηγές που γνωρίζουν τις θέσεις του Ταμείου, «το ζήτημα δεν είναι άσπρο – μαύρο, υπάρχουν διάφορες προσεγγίσεις», αφήνοντας περιθώριο για μία κοινώς αποδεκτά λύση.
Ανησυχία για τα ανοιχτά θέματα των τραπεζών
Οι σύμβουλοι της κυβέρνησης θεωρούν πάντως ότι σε κάθε περίπτωση θα πρέπει σύντομα να κλείσουν και άλλα θέματα τα οποία είναι ανοιχτά, όπως, για παράδειγμα, η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και ο προσδιορισμός των κεφαλαιακών αναγκών τους. Δεν είναι τυχαίο ότι με επιστολή του προς την τρόικα το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας εκφράζει την ανησυχία του για την καθυστέρηση του νέου θεσμικού πλαισίου για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και κυρίως για την πορεία της ιδιωτικοποίησης της Eurobank.
Κύκλοι προσκείμενοι στην ΤτΕ τηρούν επιφυλακτική στάση σε ό,τι αφορά το νούμερο που θα προκύψει, καθώς, όπως είναι γνωστό, η πλευρά της τρόικας έχει αμφισβητήσει τα αρχικά ποσά που έχει προσδιορίσει η BlackRock. Υπάρχει άλλωστε και σχετικό έγγραφο διαμαρτυρίας της BlackRock στην κυρία Κριστίν Λαγκάρντ που έχει δημοσιοποιηθεί. Η ΤτΕ, που θα έχει και ρόλο-κλειδί στον προσδιορισμό των κεφαλαιακών αναγκών, εκτιμά ότι τα τελικά ποσά θα συγκλίνουν σε νούμερα που δεν θα είναι δυσβάσταχτα για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Δηλαδή οι αποκλίσεις σε σχέση με τις πρώτες εκτιμήσεις δεν θα αλλάξουν ριζικά την εικόνα που υπάρχει σήμερα.
Η πρόταση της JP Morgan για την έκδοση ομολόγων
Οι σύμβουλοι της κυβέρνησης θεωρούν ότι θα πρέπει η Ελλάδα υπό προϋποθέσεις να βγει στην αγορά προς τα τέλη του 2014 με έκδοση 5ετών ομολόγων. Σημειώνεται ότι η απόδοση του 10ετούς έχει υποχωρήσει σήμερα κοντά στο 8%, ωστόσο είναι αποτρεπτικό σε αυτά τα επίπεδα να δανειστούμε. Οι σύμβουλοι πιστεύουν ότι το να βγει η Ελλάδα στις αγορές είναι κομβικό σημείο, καθώς μια τέτοια λύση θα έδινε ένα επιπλέον κίνητρο για το άνοιγμα της ελληνικής οικονομίας και τη βελτίωση των αναπτυξιακών προοπτικών της. Μία άλλη, ανεπίσημη πρόταση είναι να μειώνεται το χρέος αντίστοιχα με τα έσοδα των αποκρατικοποιήσεων. Ειδικότερα, οι σύμβουλοι της κυβέρνησης προτείνουν η νέα έκδοση να έχει τα εξής χαρακτηριστικά:
■ Να καλυφθεί εξ ολόκληρου ύστερα από συμφωνία. Το εγχείρημα για να πετύχει θα πρέπει να υπάρξει εκ των προτέρων συμφωνία με ιδιωτικά κεφάλαια για να καλύψουν ολόκληρο το μέρος της έκδοσης (αν όχι το μεγαλύτερο). Πηγές προσκείμενες στην κυβέρνηση θεωρούν ότι υπάρχουν επενδυτές κυρίως από τις ΗΠΑ που καταρχήν συμφωνούν με αυτή την τακτική.
■ Να είναι 3ετούς ή 5ετούς διάρκειας. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας ενδιάμεσος «σταθμός» μεταξύ των έντοκων γραμματίων και της 10ετίας για τεχνικούς λόγους.
■ Το ύψος της έκδοσης να είναι 2-4 δισ. ευρώ. Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει το ενδεχόμενο να σπάσει στα δύο τη νέα έκδοση. Στο ένα μέρος θα ζητάει από τους επενδυτές περίπου 2 δισ. ευρώ νέα δάνεια και στο δεύτερο θα τους προτείνει ανταλλαγή των υφιστάμενων ομολόγων ή έντοκων γραμματίων με νέα ομόλογα ώστε να ενισχυθεί η ρευστότητα στην αγορά. Εάν δεν προχωρήσει αυτό το σχέδιο, τότε θα πραγματοποιηθεί μία έκδοση της τάξης του 1,5-2 δισ. ευρώ.
■ Το ύψος του επιτοκίου. Το επιτόκιο των νέων ομολόγων θα πρέπει να κινείται στην περιοχή του 5%-6%.