Toυ Δημήτρη Μαρκόπουλου
Κατηγορητήριο κατά του πρώην υπουργού Οικονομικών της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ Γιώργου Παπακωνσταντίνου, των τροϊκανών, του Eurogroup, αλλά και της Τραπέζης της Ελλάδος, της εν Ελλάδι Task Force και της Morgan Stanley δείχνει το προσχέδιο της έρευνας που η επιτροπή με επικεφαλής τον κ. Οτμαρ Κάρας (φωτογραφία) ραγματοποίησε πριν από λίγες ημέρες στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, στο ανεπίσημο έγγραφο συμπερασμάτων, το οποίο σήμερα παρουσιάζει το «business stories» και περιλαμβάνει όλες τις επισημάνσεις των ευρωβουλευτών που συμμετείχαν σε μια μεγάλη έρευνα σε όλες τις χώρες υπό μνημόνια και επιτήρηση (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Κύπρος), με τρόπο πολιτικό μεν, καταγγελτικό δε, χαράσσεται το πλαίσιο στο οποίο θα συνταχθεί το τελικό κείμενο. Ειδικότερα, όπως παρουσιάζουμε, το επονομαζόμενο «draft report» των ευρωβουλευτών κυρίων Κάρας και Λιέμ Χοάνγκ-Νγκοκ με ημερομηνία 3 Φεβρουαρίου 2014 ξεκαθαρίζει το τοπίο στο οποίο θα κινηθεί η έρευνα αυτή αναφορικά με τη χώρα μας. Πρόκειται για επισημάνσεις και στοιχεία που προέκυψαν μετά τη διήμερη επίσκεψη των μελών του Ευρωκοινοβουλίου στην Αθήνα, καθώς το σχετικό έγγραφο έχει ημερομηνία πέντε ημέρες μετά την έλευση της σχετικής ομάδας στην Αθήνα. Θα πρέπει να επισημάνουμε πως η τελική έρευνα θα παρουσιαστεί στα μέσα Απριλίου, όμως η τάση είναι ξεκάθαρη σε αυτό το προσχέδιο που ήδη διακινείται στις Βρυξέλλες και θα αποτελέσει τη βάση του συμπερασματικού κειμένου.
Αποφεύγοντας τις ευθείες αναφορές σε πρόσωπα αλλά μιλώντας με ημερομηνίες και συγκεκριμένα στοιχεία που αποκαλύπτουν τους πρωταγωνιστές, οι ευρωβουλευτές που ήρθαν ως ελεγκτές στη χώρα μας για να διερευνήσουν τα έργα και τις ημέρες της τρόικας ξεκαθαρίζουν τη λάθος στόχευση των δανειστών και τις αστοχίες που οδήγησαν τη χώρα μας σε δεινή θέση. Οπως ξεκάθαρα τονίζεται στη σελίδα 98 του εγγράφου, η ευθύνη του υπουργού Οικονομικών της τότε περιόδου, Γιώργου Παπακωνσταντίνου, για τη σπέκουλα κατά των ομολόγων της χώρας μας είναι πρόδηλη. Ειδικότερα, υπογραμμίζεται από τον Σοσιαλδημοκράτη (άρα και συγγενή πολιτικά του τέως υπουργού) κ. Χοάνγκ-Νγκοκ πως «η σπεκουλαδόρικη πίεση στα επιτόκια των ελληνικών κρατικών ομολόγων άρχισε να αυξάνεται στο τέλος του 2009… λόγω της ανακοίνωσης από τη νεοεκλεγμένη τότε κυβέρνηση της προς τα επάνω αναθεώρησης των στατιστικών δεδομένων του δημόσιου χρέους και του ελλείμματος». Λίγο πιο κάτω αναφέρει πως «η προηγούμενη κυβέρνηση απέκρυψε τα αληθινά στατιστικά στοιχεία», όμως η αναφορά και μόνο στο timing και την επιλογή της τότε κυβέρνησης δημιουργεί ερωτήματα. Συνεχίζοντας την αυστηρή κριτική προς την τότε ομάδα υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης, οι ελεγκτές υπογραμμίζουν σε άλλο σημείο της μελέτης τους στη σελίδα 7 «τη δεδομένη συμμετοχή και εμπλοκή των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στις σχετικές αποφάσεις αλλά και στις λεπτομέρειες των διμερών δανείων που συνήφθησαν», αναφερόμενοι στα δάνεια που σύνηψε η χώρα μας υπό την πίεση αυτών. Πρόκειται για τις πιέσεις που ασκήθηκαν και στις οποίες ο τότε Ελληνας υπουργός Οικονομικών κάμφθηκε φέροντας τη χώρα στη σημερινή δύσκολη θέση.
Η μειοψηφία του ΔΝΤ που διαφώνησε
Ενδιαφέρουσα όμως είναι η επισήμανση των αντιρρήσεων που κατά καιρούς είχαν εκφραστεί για το πρόγραμμα σωτηρίας της χώρας μας εντός των κόλπων του ίδιου του ΔΝΤ. Οπως αναφέρεται στην πρώτη αυτή μελέτη των επιπτώσεων των λαθών της τρόικας, στελέχη του ΔΝΤ από τη Βραζιλία, την Ελβετία, την Ιταλία, την Ινδία, την Αργεντινή και τη Ρωσία «παραπονέθηκαν πως το πρόγραμμα για την Ελλάδα είχε ένα στοιχείο που έλειπε: θα έπρεπε να περιλαμβάνει αναδιάρθρωση χρέους και PSI ώστε να αποτραπεί το πρόβλημα των ομολογιούχων του ιδιωτικού τομέα στην Ελλάδα».
Επίσης, σημαντικό στοιχείο κατά των πρακτικών που ακολουθήθηκαν στη χώρα μας είναι η καταγγελία που γίνεται κατά της Ε.Ε. και της Task Force η οποία έδρασε και δρα στην Αθήνα υπό τον κ. Χορστ Ράιχενμπαχ. Οι ελεγκτές ευρωβουλευτές καταγγέλλουν τις προτάσεις της ομάδας του που υποτίθεται ότι ήρθε στη χώρα μας για να βοηθήσει τεχνικά στην αναδιοργάνωση του κράτους, καθώς «αυτές οδήγησαν στην απορρύθμιση της αγοράς εργασίας, στην απώλεια κοινωνικών και εργασιακών δικαιωμάτων, στις ιδιωτικοποιήσεις και στην εν λευκώ πώληση του δημόσιου πλούτου της χώρας».
Εντύπωση πάντως προκαλεί το γεγονός πως προσωπικά ο κ. Κάρας με σημείωμά του στη σελίδα 89 του αρχικού αυτού πορίσματος επιδιώκει να συνδέσει τη σημερινή κατάσταση με τα δημόσια ευρωπαϊκά οικονομικά και τα χρέη της δεκαετίας του ’70. Ο κ. Κάρας, κατά περίεργο τρόπο, καταγγέλλει την πτώση των φόρων που επήλθε συν τω χρόνω, τα σχέδια ανάταξης σε συγκεκριμένες χώρες και την εκτόξευση του δημόσιου χρέους.
Σημαντική επίσης είναι και η επισήμανση στη σελίδα 91, όπου ξεκαθαρίζεται πως «τα λάθη στις εσωτερικές πολιτικές σκηνές των χωρών που επλήγησαν υπήρξαν καίρια στις σημερινές αδυναμίες», ενώ στη σελίδα 94 ξεκαθαρίζεται με έμφαση πως «η κρατική δαπάνη της δεκαετίας 1996-2006 υπήρξε μεγαλύτερη του ευρωπαϊκού μέσου όρου, όπως και τα κρατικά έσοδα, με αποτέλεσμα αυτή τη μη στέρεα οικονομική κατάσταση». Η επισήμανση αυτή συμπεριλαμβάνει ξεκάθαρα τις κυβερνήσεις Σημίτη και Καραμανλή με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Στη σελίδα 99 η επιτροπή ρίχνει μια επιπλέον «βόμβα» και αυτή τη φορά κατευθύνει τα πυρά της προς την Τράπεζα της Ελλάδος. Οπως επισημαίνει ο ευρωβουλευτής κ. Φιλίπ Λαμπέρ, «υπάρχουν ερωτήματα γιατί η Τράπεζα της Ελλάδος τον Νοέμβρη του 2010 συνέβαλε σημαντικά στην ενίσχυση της αναταραχής στην αγορά με τις δημόσιες προειδοποιήσεις της προς τους επενδυτές ότι η ρευστότητα της ΕΚΤ δεν θα είναι εφικτή και δεδομένη στην περίπτωση του ελληνικού δημόσιου χρέους», ενώ λίγο πιο κάτω επικεντρώνεται και στον ρόλο της Morgan Stanley ως προς τον τρόπο που κατασκεύασε και υποτίμησε το δημόσιο χρέος και το έλλειμμα έως το 2009.
Ερχεται το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο
Την ίδια στιγμή που εξελίσσονται τα παραπάνω, σε σχέδιο γνωμοδότησης σε ό,τι αφορά και πάλι τους χειρισμούς της τρόικας, με ημερομηνία 24 Ιανουαρίου και αυτή τη φορά με επικεφαλής τον ευρωβουλευτή κ. Χέλμουτ Σολτζ, τονίζεται η ανάγκη δημιουργίας Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου ως «ενιαίο μέσο χρηματοδοτικής συνδρομής εντός του κοινοτικού πλαισίου για όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.». Πρόκειται για πρόταση που τελευταία κερδίζει έδαφος εντός της Ενωσης, πολύ περισσότερο λόγω των προβλημάτων στις σχέσεις Ε.Ε. – ΗΠΑ, που ξεκάθαρα περνούν από το ΔΝΤ.