Των Αλέξανδρου Κασιμάτη, Μανόλη Γαλάνη
Μια μαύρη τρύπα 800 εκατομμυρίων και πάνω από τέσσερα χρόνια ομηρίας για τους περίπου 270.000 ασφαλισμένους-θύματα της ΑΣΠΙΣ Πρόνοια και της Commercial Union συνθέτουν τον γόρδιο δεσμό που δημιούργησε η κατάρρευση των δύο ασφαλιστικών εταιρειών. Η πτώχευση των εταιρειών του Παύλου Ψωμιάδη άφησε πίσω της έναν νομικό δαίδαλο που διαιωνίζεται και… αναπαράγεται ανησυχητικά και τον οποίο επιχειρεί τώρα να λύσει η κυβέρνηση με τη δημιουργία μιας εταιρείας ακινήτων.
Ο λογαριασμός των οικονομικών υποχρεώσεων που άφησε το λουκέτο σε ΑΣΠΙΣ Πρόνοια και Commercial Union είναι δραματικά εντυπωσιακός. Οι εκκρεμείς αποζημιώσεις, όπως και οι εξαγορές μεριδίων unit linked, αλλά και οι υποχρεώσεις ως προς το ασφαλιστικό και το επενδυτικό σκέλος των συμβολαίων ζωής φτάνουν για την ΑΣΠΙΣ Πρόνοια στο ιλιγγιώδες ποσό των 600 εκατ. ευρώ. Από την πλευρά της Commercial Union, το αντίστοιχο ποσό είναι 200 εκατ. ευρώ.
Ρευστοποίηση περιουσίας
Οι περίπου 68.000 πελάτες της Commercial Union και οι 205.000 της ΑΣΠΙΣ πρέπει να αποζημιωθούν για τα συμβόλαιά τους -κατά ένα μέρος έστω- από τη ρευστοποίηση της περιουσίας των δύο εταιρειών. Η ΑΣΠΙΣ έχει περιουσία περίπου 90 εκατ. ευρώ. Στο ποσό αυτό περί τα 35 εκατ. υπολογίζεται η αξία των ακινήτων. Ωστόσο πρόκειται για τρέχουσες εμπορικές τιμές, ενώ η αντικειμενική αξία των ακινήτων είναι της τάξης των 110 εκατ. ευρώ.
Αν υπολογίσουμε το σύνολο της περιουσίας με βάση τις αντικειμενικές τιμές, τότε η συνολική περιουσία της ΑΣΠΙΣ είναι περίπου 165 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 15 εκατ. είναι μετρητά που ήταν στο ταμείο. Η αντίστοιχη εικόνα για την Commercial Union είναι πολύ καλύτερη, καθώς η συνολική περιουσία υπερβαίνει κατά τι τα 100 εκατ., αλλά από αυτά τα 70 εκατ. είναι μετρητά. Οι ασφαλισμένοι της Commercial Union, δεδομένου ότι είναι λιγότεροι αριθμητικά και η εταιρεία διέθετε περισσότερα μετρητά, μπορούν δυνητικά να λάβουν αποζημιώσεις της τάξης των 10.000 ευρώ.
Η λύση την οποία προωθεί ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας κ. Χρήστος Σταϊκούρας είναι η δημιουργία μιας εταιρείας ακινήτων, στα περιουσιακά στοιχεία της οποίας θα περιληφθούν τα ακίνητα τόσο της ΑΣΠΙΣ Πρόνοια όσο και της Commercial Union, τα οποία είναι πολύ μικρότερης αξίας (περίπου 10 εκατ. ευρώ σε αντικειμενικές τιμές). Το σχέδιο προβλέπει να δοθούν αποζημιώσεις 2.000 ευρώ σε όλους τους ασφαλισμένους μαζί με μερίδια της εταιρείας ακινήτων, ανάλογα με τις απαιτήσεις που είχαν από τις δύο ασφαλιστικές. Οι κάτοχοι των μεριδίων της εταιρείας ακινήτων θα ποντάρουν σε πιθανή άνοδο των τιμών των ακινήτων ή και σε υπεραξίες από μελλοντική εισαγωγή στο Χρηματιστήριο Αθηνών, οι οποίες θα καλύψουν το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών τους. Με τον τρόπο αυτό υπολογίζεται ότι μπορεί να καλυφθεί περίπου το 80% των 270.000 ασφαλισμένων.
Ωστόσο, εγείρονται σοβαρά νομικά ερωτήματα για το κατά πόσο μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα μετρητά από το ταμείο της Commercial Union -τα οποία επαρκούν για να δοθούν αποζημιώσεις στους ασφαλισμένους της- για να πληρωθούν ασφαλισμένοι άλλης εταιρείας, δηλαδή της ΑΣΠΙΣ. Ταυτόχρονα μια τέτοια λύση δεν φαίνεται να ενθουσιάζει τη μειοψηφία των «ασφαλισμένων» στις δύο εταιρείες, οι οποίοι είχαν τοποθετήσει μεγάλα χρηματικά ποσά σε διάφορα ασφαλιστικά και μη προϊόντα. Φημολογείται ότι υπάρχουν πρόσωπα που λόγω των ελκυστικών επιτοκίων που προσέφερε η ΑΣΠΙΣ είχαν «επενδύσει» ακόμη και 5 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με νομοθετική ρύθμιση που είχε ψηφιστεί επί υπουργίας Φίλιππου Σαχινίδη, αν περάσουν δέκα χρόνια χωρίς να αποζημιωθεί ο ασφαλισμένος, τότε το επικουρικό κεφάλαιο για τις ασφαλίσεις ζωής είναι υποχρεωμένο να του καταβάλει το 70% των χρημάτων που δικαιούται βάσει συμβολαίου. Οσοι πελάτες των δύο εταιρειών Ψωμιάδη έχουν σημαντικού ύψους οικονομικές διεκδικήσεις προτιμούν τη λύση της αποζημίωσης από το επικουρικό αφού είναι πιθανόν να πάρουν το 70% των χρημάτων τους, παρά μια αποζημίωση ύψους 2.000 ευρώ που θα συνοδεύεται και από ορισμένα μερίδια μιας εταιρείας ακινήτων.
Οι περίπου 270.000 πρώην πελάτες των ΑΣΠΙΣ Πρόνοια και Commercial Union βρίσκονται από το 2009, οπότε κατέρρευσαν οι εταιρείες Ψωμιάδη, σε μια ιδιότυπη ομηρία. Εχουν δημιουργηθεί σύλλογοι ζημιωθέντων και έχουν αναλάβει πρωτοβουλίες -νομικές και μη- για να βρεθεί λύση, χωρίς μέχρι στιγμής κάποιο αποτέλεσμα.
«Δεν τζογάραμε, δουλεμένα λεφτά ήταν. Και φορολογημένα»
Γνωστοί καλλιτέχνες, δημοσιογράφοι, ποδοσφαιριστές αλλά και πρόσωπα της πολιτικής ζωής του τόπου έπεσαν θύματα της κατάρρευσης της ΑΣΠΙΣ Πρόνοια και ζητούν δικαίωση, ηθική και οικονομική. «Ηταν τα χρήματά μας, τα είχαμε δουλέψει και είναι νόμιμα και φορολογημένα», τονίζουν, μιλώντας για πρώτη φορά και περιγράφουν την περιπέτειά τους.
Χάρης Ρώμας ηθοποιός: «Είμαι εξοργισμένος»
«Αν η λύση δεν είναι επαρκής, από το να πάρουμε ένα ευτελές ποσό και να είναι μια κοροϊδία, θα συνεχίσουμε τη νομική οδό και θα δικαιωθούμε από το διεθνές δίκαιο. Ετσι κι αλλιώς είμαστε χαμένοι. Εγώ προσωπικά έχασα αρκετά χρήματα που είχα δουλέψει και φορολογηθεί γι’ αυτά. Αισθάνομαι εξοργισμένος. Εργαζόμενος ήμουν και εγώ από τα 21 χρόνια μου και θεώρησα ότι με αυτόν τον τρόπο εξασφάλιζα κάποια εισοδήματά μου τοποθετώντας τα στην ΑΣΠΙΣ Πρόνοια το 2007 μετά την παραίνεση της συζύγου ενός παλιού συμμαθητή μου, που δούλευε στην εταιρεία και την οποία δυστυχώς άκουσα. Τα χρήματα αυτά είναι κάτι παραπάνω από απαραίτητα για να επιβιώσουμε. Πρόκειται για μια τεράστια πληγή. Δεν είχα προσωπική επαφή με τον Παύλο Ψωμιάδη και ούτε θέλω να τον συναντήσω ποτέ γιατί πραγματικά θα μου ανέβει το αίμα στο κεφάλι».
Θοδωρής Ζαγοράκης (πρώην αρχηγός εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου): «Μας εγγυήθηκε το ίδιο το κράτος. Μιλάμε για απόγνωση και καταστροφή»
«Τοποθέτησα δουλεμένα και φορολογημένα χρήματα από την ποδοσφαιρική μου καριέρα στην ΑΣΠΙΣ Πρόνοια με την εγγύηση του τότε υπουργείου Εμπορίου. Πρόκειται για συμβόλαιο ασφάλειας ζωής που είχα κάνει προ δεκαετίας στην εταιρεία. Δεν μιλάμε για επενδυτική τοποθέτηση. Δεν τζογάραμε για να πάρουμε τα διπλάσια με ρίσκο να τα χάσουμε. Ποτέ όμως δεν μπορούσες να φανταστείς ότι εν μια νυκτί μπορεί να καταστραφείς. Γιατί για πάρα πολύ κόσμο το κλείσιμο της ΑΣΠΙΣ ήταν προσωπική ή οικογενειακή καταστροφή. Οι ζημιωθέντες ζητούν το αυτονόητο. Τα χρήματα που τους τα εγγυήθηκε το ίδιο το κράτος. Είναι αδικία να χάσει ο κάθε άνθρωπος έστω και ένα ευρώ. Μιλάω με ανθρώπους που έχουν χάσει όλα τους τα χρήματα σε αυτή την ιστορία. Είναι σε απόγνωση. Οταν κατέρρευσε η ΑΣΠΙΣ συναντήθηκα με τον κ. Παύλο Ψωμιάδη, τον οποίο γνώριζα προσωπικά, και ακόμα και τότε μου έλεγε ότι τα χρήματα δεν θα χαθούν. Για το ίδιο με διαβεβαίωναν και οι ασφαλιστές. Πλέον, εκκρεμεί το δικαστικό σκέλος της υπόθεσης στο οποίο θεωρώ ότι δεν υπάρχει περίπτωση να μη δικαιωθούμε».
Τραϊανός Δέλλας (πρώην διεθνής ποδοσφαιριστής – προπονητής ΑΕΚ): «Η Γωγώ αρρώστησε και μείναμε ξεκρέμαστοι…»
«Οποιαδήποτε τοποθέτηση κάναμε στην ΑΣΠΙΣ Πρόνοια έγινε επειδή γνωρίζαμε ότι τα χρήματα είναι εγγυημένα από το κράτος με σφραγίδα του υπουργείου Εμπορίου. Προφανώς το κράτος δεν έκανε καλά τη δουλειά του για να φτάσει στο σημείο να κλείσει η ασφαλιστική εταιρεία ή κάποιοι έκαναν άλλη δουλειά από αυτή που έπρεπε να κάνουν. Η εταιρεία μάς άφησε ξεκρέμαστους στο πρόβλημα υγείας που αντιμετώπισε η γυναίκα μου. Δυστυχώς στην πιο δύσκολη στιγμή της ζωής μας η ΑΣΠΙΣ δεν μας κάλυψε και έκλεισε. Φανταστείτε να μην είχα την οικονομική δυνατότητα να μπορέσω να περιθάλψω τη γυναίκα μου και να είχα χάσει τον άνθρωπό μου, όπως σε ανάλογες περιπτώσεις που χάθηκαν ζωές. Το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό, είναι κυρίως κοινωνικό. Κάτω από αυτό το πρίσμα θα πρέπει να δοθεί μια λύση από τη στιγμή που το ίδιο το κράτος εγγυόταν τα κεφάλαια αυτής της ασφαλιστικής. Για μένα δεν υπάρχουν πολλά ή λίγα χρήματα, αλλά χρήματα που ο κόσμος τα δούλεψε με ιδρώτα και όλοι όσοι έχουν χάσει χρήματα από την ΑΣΠΙΣ πρέπει να αποζημιωθούν στο ακέραιο».
Ράνια Θρασκιά (δημοσιογράφος): «Μου έμειναν κάτι χαρτιά αξίας 10 λεπτών»
«Η λύση που προωθείται από το υπουργείο Οικονομικών αφορά πάρα πολύ μικρά ποσά. Φυσικά είναι κάτι, γιατί έστω και ένας άνθρωπος να δικαιωθεί, ακόμα και αν οι απαιτήσεις του είναι πολύ χαμηλές, είναι σημαντικό. Το κούρεμα σε αυτά τα πολύ μικρά ποσά είναι 50%, οπότε φανταστείτε το ύψος του σε μεγαλύτερα ποσά, δηλαδή σε ανθρώπους που επένδυσαν ολόκληρη την περιουσία τους και μάλιστα χρήματα όχι μαύρα, αλλά κάτασπρα που έχουν δουλευτεί και συνεχίζουν να φορολογούνται, όπως στη δική μου περίπτωση που με θεωρούν κάτοχο αυτών των χρημάτων, αν και το μόνο που έχω είναι κάτι πολύ όμορφα χαρτιά που μπορεί να κοστίζουν συνολικά 10 λεπτά. Οταν κατέρρευσε η ΑΣΠΙΣ ένιωσα πάρα πολύ μεγάλη απογοήτευση. Οταν κανείς επενδύει με τελείως νόμιμο τρόπο σε κάτι εγκεκριμένο από τη χώρα του και ξαφνικά τα χάνει, γιατί ήταν χρήματα δουλειάς από τα 18 μου χρόνια, που χάθηκαν σε μία νύχτα, πώς αλλιώς να νιώσεις; Αυτά τα χρήματα τα στερούν από τα παιδιά μου».
Βαγγέλης Πουρλιοτόπουλος (πρώην τερματοφύλακας – διευθυντής υποδομής ΠΑΟΚ): «Εχασα 300.000, φοροληγημένες μέχρι το τελευταίο ευρώ»
«Είχα ασφάλεια ζωής με εφάπαξ καταβολή στην ΑΣΠΙΣ Πρόνοια, που μου έδινε τη δυνατότητα στα 52 μου χρόνια να πάρω πίσω τα χρήματά μου ή να τη μετατρέψω σε ισόβια σύνταξη. Ηταν 300.000 ευρώ από το ποδόσφαιρο, φορολογημένα μέχρι το τελευταίο ευρώ και δηλωμένα στο “πόθεν έσχες” 15ετίας που έχω υποβάλει. Αρκετοί συναθλητές μου και εγώ, σκεπτόμενοι το μέλλον μας επιλέξαμε την ΑΣΠΙΣ για την κάρτα υγείας μας, τη σύνταξή μας και τις αποταμιεύσεις μας. Πριν υπογράψουμε τα συμβόλαια αυτά και προχωρήσουμε στις σχετικές καταβολές, πληρεξούσιος δικηγόρος επέδειξε για λογαριασμό μας στο υπουργείο Ανάπτυξης τα συγκεκριμένα προγράμματα με τους αρμόδιους να μας διαβεβαιώνουν ότι είναι εγκεκριμένα από το κράτος. Η υπόθεση της ΑΣΠΙΣ Πρόνοια είναι ένα τεράστιο σκάνδαλο στο οποίο οφείλονται περισσότεροι από 100 θάνατοι ανασφάλιστων συνανθρώπων μας».
Νίκος Έξαρχος πρώην Γ.Γ. Αθλητισμού: «Βρέθηκα στο μηδέν»
«Είναι τραυματική η εμπειρία μου από την ΑΣΠΙΣ Πρόνοια. Κάνεις ένα συμβόλαιο ζωής και στο τέλος δεν έχεις τίποτα στα χέρια σου. Τοποθέτησα όλες μου τις οικονομίες στην εταιρεία αυτή επειδή έδινε μεγαλύτερο επιτόκιο, με στόχο να εξασφαλίσω την ίδια συμμετοχή στη δημιουργία νέων φωτοβολταϊκών πάρκων με τα οποία δραστηριοποιούμαι τα τελευταία χρόνια. Με το κλείσιμο της ΑΣΠΙΣ κατέρρευσαν και τα σχέδιά μου να κάνω κάποια πράγματα περαιτέρω. Ηταν ένα χτύπημα γιατί εκμηδενίστηκε η ρευστότητά μου και στην ουσία βρέθηκα στο μηδέν σε μια στιγμή που ο κλάδος μου είχε ανοδική τροχιά. Τον προσεχή Απρίλιο υπάρχει η δίκη στο Συμβούλιο της Επικρατείας στην οποία καταφερόμαστε κατά της κρατικής επιτροπής που δεν έκανε σωστά την εποπτική της λειτουργία πιστοποιώντας ότι ο κ. Παύλος Ψωμιάδης ήταν φερέγγυος. Λόγω των οικονομικών συγκυριών θα ήταν σωτήρια λύση για την περίπτωσή μου έστω και μια μερική αποζημίωση δεδομένου των δύσκολων συνθηκών που αντιμετωπίζουμε στον χώρο των φωτοβολταϊκών».
Ανδρέας Ρουμελιώτης δημοσιογράφος: «Πρόκειται για πολιτικό σκάνδαλο»
«Είχα ένα συνταξιοδοτικό πρόγραμμα από τον πατέρα μου που το μετέφερα στην ΑΣΠΙΣ Πρόνοια. Γι’ αυτό το πρόγραμμα είχε εγγυηθεί το κράτος και η Τράπεζα της Ελλάδος. Η προωθούμενη λύση είναι απαράδεκτη, καθώς ανατρέπεται προς το δυσμενέστερο ο σχετικός νόμος που ψήφισε η ίδια η Βουλή. Οσοι είχαν συνταξιοδοτικά προγράμματα χρόνων δεν πρόκειται να πάρουν χρήματα με αυτή τη ρύθμιση. Η υπόθεση της ΑΣΠΙΣ Πρόνοια είναι ένα πολιτικό σκάνδαλο για το οποίο μπορεί ο κ. Παύλος Ψωμιάδης να είναι στη φυλακή, όμως εναντίον των πολιτικών υπευθύνων και της αρμόδιας εποπτικής αρχής δεν έχει κινηθεί καμία δικαστική διαδικασία. Δεν υπάρχει προηγούμενο σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης να διαλύεται ένας ασφαλιστικός κολοσσός και να μένουν ατιμώρητοι αυτοί που του έδωσαν το πιστοποιητικό φερεγγυότητας».