Υπέρ της άποψης ότι τελικώς η Ελλάδα δεν πρόκειται να εγκαταλείψει την Ευρωζώνη, τάσσεται το Bloomberg Intelligence Economics, το οποίο παρουσιάζει τα βήματα που θα πρέπει να ακολουθήσει η χώρα προκειμένου να επιβεβαιώσει την πρόβλεψή του.
Σύμφωνα με τους συντάκτες του άρθρου Ελλάδα και πιστωτές θα κατορθώσουν να βρουν κοινό έδαφος συνεννόησης σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις, ακόμη και εάν αυτό συμβεί κυριολεκτικά στο παρά 5, δηλαδή λίγες ώρες ή ημέρες πριν την 9η Απριλίου, όπου η Αθήνα καλείται να αποπληρώσει μία δόση 462 εκατ. ευρώ στο ΔΝΤ. Αυτή άλλωστε είναι και η επόμενη καταληκτική ημερομηνία για την Ελλάδα.
Το μέγεθος του προβλήματος
Συμπεριλαμβανομένης και της δόσης της 9ης Απριλίου, η Ελλάδα θα πρέπει να αποπληρώσει στους πιστωτές της περίπου 17 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2015. Εάν από το ποσό αυτό αφαιρεθεί η μετακύλιση ορισμένων ομολόγων, το συνολικό χρέος υποχωρεί κοντά στα 13 δισ. ευρώ.
Πηγές χρηματοδότησης
Που μπορεί, όμως, η Ελλάδα να βρει αυτά τα κεφάλαια; Υπάρχουν αρκετές πηγές, σύμφωνα πάντα με το Bloomberg Intelligence Economics και είναι οι ακόλουθες:
- Πρωτογενές πλεόνασμα: Ο υπουργός Οικονομικών Γ. Βαρουφάκης υπόσχεται πρωτογενές πλεόνασμα στο 1,5% του ΑΕΠ. Αυτό μεταφράζεται σε ένα ποσό ύψους 2 δισ. ευρώ που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αποπληρωμή χρεών.
- ΕΚΤ: Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης έχουν συμφωνήσει ότι η ΕΚΤ θα επιστρέψει στην Ελλάδα το ποσό των 1,9 δισ. ευρώ, αφού, όμως, πρώτα η χώρα συμφωνήσει με τους θεσμούς. Έτσι οι απαιτήσεις υποχωρούν στα 13 δισ. ευρώ.
- ΔΝΤ: Το ΔΝΤ πρέπει να εκταμιεύσει 3,5 δισ. ευρώ, τα οποία συνδέονται άμεσα με την έκτη (και επιτυχημένη) αξιολόγησης του υπάρχοντος προγράμματος. Αυτή η αξιολόγηση υποτίθεται ότι θα είχε ολοκληρωθεί στα τέλη Αυγούστου 2014, κάτι που δεν έγινε. Επίσης το ΔΝΤ μπορεί να αποδεσμεύσει επιπλέον 5,3 δισ. ευρώ, τα οποία θα προέλθουν από την έβδομη (θα γίνονταν στις 30 Νοεμβρίου 2014) και όγδοη (θα γίνονταν στις 28 Φεβρουαρίου 2015) αξιολόγηση. Εάν όλα τα παραπάνω γίνουν, τότε οι υποχρεώσεις υποχωρούν στα 3,8 δισ. ευρώ.
- EFSF: Ο ευρωπαϊκός μηχανισμός θα πρέπει, αφού ολοκληρωθεί η τετράμηνη παράταση, να δώσει στην Ελλάδα το ποσό των 1,8 δισ. ευρώ. Μένουν, ως εκ τούτου, μόλις 2 δισ. ευρώ τα οποία θα πρέπει να βρει η χώρα.
- Λοιπές πηγές: Το ποσό που έχει απομείνει μπορεί να καλυφθεί με δύο τρόπους. Εάν η ΕΚΤ αυξήσει το όριο – αυτή τη στιγμή φθάνει στα 15 δισ. ευρώ – στην έκδοση εντόκων γραμματίων και εάν επιτραπεί στη χώρα να έχει πρόσβαση στην προληπτική πιστωτική γραμμή του ESM, κάτι που είχε συμφωνηθεί στις 8 Δεκεμβρίου 2014.
Οι κίνδυνοι
Εάν δεν επιβεβαιωθεί το βασικό σενάριο του Bloomberg Intelligence Economics και αυτό μπορεί να συμβεί εάν εκλείψει η καλή θέληση και η χώρα εκδιωχθεί από την Ευρωζώνη με βίαιο τρόπο και όχι οικειοθελώς. Αυτό μπορεί να συμβεί εάν η Αθήνα δεν κατορθώσει να φθάσει σε ένα συμβιβασμό με τους εταίρους της και μάλιστα έγκαιρα και τελικώς αθετήσει τις υποχρεώσεις της.
Η ΕΚΤ δεν θα μπορεί, πλέον, να χρηματοδοτεί τις τράπεζες μίας χώρας που είναι χρεοκοπημένη και ως εκ τούτου τα ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα γονατίσουν. Η Ελλάδα θα πρέπει να ξεκινήσει να τυπώνει δικό της νόμισμα. Η όλη διαδικασία μπορεί να οδηγήσει κάποια στιγμή την Ελλάδα στο να σταθεί εκ νέου στα πόδια της, αλλά στο ενδιάμεσο διάστημα θα υπάρξουν τεράστια προβλήματα.
Τρίτο πακέτο
Όμως η Ελλάδα έχει ένα ακόμη πρόβλημα. Θα πρέπει να βρει τρόπους για να αποπληρώσει τις υποχρεώσεις της για το 2016. Προκειμένου να το πετύχει ίσως θα πρέπει να συμφωνήσει σε ένα τρίτο πακέτο στήριξης. Εάν συμφωνήσει στην επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος μεταξύ 1,5% και 2% του ΑΕΠ, κάτι τέτοιο (σ.σ.: ένα τρίτο πακέτο) μπορεί να συμφωνηθεί.
Η περίπτωση οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να δεχθούν να «κουρέψουν» το ελληνικό χρέος που έχουν στην κατοχή τους, θεωρείται απίθανο. Το πιθανότερο είναι ότι η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα ασχοληθεί και τόσο με αυτό το θέμα. Ίσως αφήσει να το λύσει κάποια άλλη κυβέρνηση στο μέλλον.
Πολιτικό ρίσκο
Βάσει ενός ακραίου σεναρίου η τρέχουσα κυβέρνηση συνεργασίας μπορεί να διαλυθεί, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα κατορθώσει να περάσει από το ελληνικό κοινοβούλιο ορισμένα μέτρα. Πάντως οι δημοσκοπήσεις υποδεικνύουν ότι οι Έλληνες θέλουν να μείνουν στο ευρώ.