Με αφορμή την «κόντρα» μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας για το θέμα των αποζημιώσεων από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το αμερικανικό δίκτυο CNBC δημοσιεύει ένα αφιέρωμα στο οποίο καταγράφεται τόσο ποιες είναι οι διεκδικήσεις που ακόμη ισχύουν για το εν λόγω θέμα, όσο και το ιστορικό των μέχρι σήμερα καταβολών.
«Ο Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι η Γερμανία ποτέ δεν κατέβαλε τις αποζημιώσεις για την καταστροφή που προκάλεσε», αναφέρει το CNBC, προσθέτοντας ότι η Βρετανία μόλις την περασμένη εβδομάδα κατόρθωσε να αποπληρώσει τα δάνεια που είχε λάβει από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Σύμφωνα με το αμερικανικό δίκτυο, το γεγονός ότι τόσα χρόνια μετά, υπάρχουν ακόμη αξιώσεις για καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων – είτε αυτές αφορούν τον Α’, είτε τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο – οφείλεται σε συμφωνίες που έχουν γίνει κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα.
Τι είναι οι αποζημιώσεις
Συνεχίζοντας το αμερικανικό δίκτυο τονίζει ότι οι αποζημιώσεις αφορούν καταστροφές που υπέστησαν οι χώρες που βρέθηκαν υπό κατοχή κατά τη διάρκεια των δύο Παγκοσμίων Πολέμων. Το χρέος αυτό μπορεί να πληρωθεί με πολλές μορφές, είτε με μετρητά είτε ακόμη και με μηχανολογικό εξοπλισμό, αν και το σύνηθες είναι η καταβολή χρημάτων.
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, υπήρξαν μία σειρά συμφωνίες που αφορούσαν τον τρόπο με τον οποίο θα αποζημιώνονταν χώρες όπως Ελλάδα, Ισραήλ και Σοβιετική Ένωση και φυσικά τον λογαριασμό κλήθηκαν να τον πληρώσουν αυτοί που έχασαν τον πόλεμο.
Μάλιστα η μόνη χώρα που νίκησε αλλά τελικώς πλήρωσε αποζημίωση ήταν οι ΗΠΑ, οι οποίες συμφώνησαν να πληρώσουν – το 1988 – το ποσό των 20.000 δολαρίων σε κάθε Ιάπωνα ο οποίος είχε φυλακιστεί σε αμερικανικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Η Γερμανία
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο η Γερμανία κλήθηκε να πληρώσει τα περισσότερα, αν και κανείς δεν γνωρίζει ακριβώς ποιο είναι το ποσό. Αρχικά οι Σύμμαχοι υποστήριξαν ότι η χώρα θα έπρεπε να καταβάλει ως αποζημιώσεις το ποσό των 320 δισ. δολαρίων (σε σημερινές ισοτιμίες).
Όμως μετά τη σύνοδο του Λονδίνου το 1952, τα μεταπολεμικά χρέη της Γερμανίας από τα 16,2 δισ. γερμανικά μάρκα «κουρεύτηκαν» σε σχεδόν επτά δισ. γερμανικά μάρκα (περίπου τρία δισ. δολάρια σε σημερινές τιμές), ενώ τα προπολεμικά μειώθηκαν, επίσης, στα 7,3 δισ. μάρκα.
Φυσικά η Γερμανία αναγκάστηκε να χωριστεί στη μέση και να δημιουργήσει ειδικές «ζώνες» στις οποίες ουσιαστικά διοικούσαν οι Σύμμαχοι.
Παράλληλα τον Σεπτέμβριο του 1952 η Γερμανία αποδέχθηκε την πληρωμή τριών δισ. γερμανικών μάρκων στο Ισραήλ και 450 εκατ. μάρκων στο Εβραϊκό Παγκόσμιο Συμβούλιο (World Jewish Congress).
Παρομοίως με την Ελλάδα έτσι και ο Ισραηλινός υπουργός Οικονομικών, Yuval Steinitz, το 2009 υποστήριξε ότι η Γερμανία θα έπρεπε να πληρώσει από 450 εκατ. έως ένα δισ. ευρώ σε αποζημιώσεις προς Εβραίους οι οποίοι οδηγήθηκαν σε καταναγκαστική εργασία.
Αν και κανείς δεν γνωρίζει ούτε πόσο χρωστούσε πραγματικά η Γερμανία, ούτε πόσα είχε πληρώσει, σύμφωνα με τον Pablo De Grieff, συγγραφέα του «The Handbook of Reparations», έως τις 30 Σεπτεμβρίου 1965 η Γερμανία είχε καταβάλει το ποσό των 4,5 δισ. δολαρίων, το οποίο ανέβηκε στα 38,6 δισ. δολάρια μέχρι το 2000.
Άλλοι οφειλέτες
Πέραν της Γερμανίας και πάντα βάσει της Συμφωνίας του Παρισιού (1947) να καταβάλουν αποζημιώσεις κλήθηκαν και οι ακόλουθες χώρες:
Ιταλία ($360 εκατ.)
Μία από τις βασικές δυνάμεις του Άξονα μαζί με Γερμανία και Ιαπωνία. Βάσει της συμφωνίας ειρήνης κατέβαλε 125 εκατ. δολάρια στην Γιουγκοσλαβία, 105 εκατ. στην Ελλάδα, 100 εκατ. στη Σοβιετική Ένωση, 25 εκατ. στην Αιθιοπία και 5 εκατ. στην Αλβανία.
Φινλανδία ($300 εκατ.)
Η χώρα που έχει αποπληρώσει όλες τις υποχρεώσεις της, που έφθασαν στα 300 εκατ. δολάρια και αποπληρώθηκαν στη Σοβιετική Ένωση το 1952.
Ουγγαρία ($300 εκατ.)
Η χώρα έπρεπε να πληρώσει 200 εκατ. στη Σοβιετική Ένωση και 100 εκατ. σε Τσεχοσλοβακία και Γιουγκοσλαβία.
Ρουμανία ($300 εκατ.)
Έπρεπε να καταβάλει 300 εκατ. δολάρια στη Σοβιετική Ένωση.
Βουλγαρία ($70 εκατ.)
Της ζητήθηκε να καταβάλει 45 εκατ. δολάρια στην Ελλάδα και 25 εκατ. δολάρια στη Γιουγκοσλαβία.