«Δεν είναι περίοδος για εξόδους, δεν είναι περίοδος για exits αλλά για να ενώσουμε δυνάμεις προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τις παγκόσμιες και περιφερειακές προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας προκειμένου να αντιμετωπίσουμε την προσφυγική, οικονομική και την κρίση ασφαλείας» δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας στις κοινές δηλώσεις με τον Ντόναλντ Τουσκ μετά τη συνάντηση που είχαν το πρωί της Τρίτης.
«Αναφορικά με τη διαχείριση των προσφυγικών ροών υπογραμμίσαμε ότι συνιστά μια διεθνή και ευρωπαϊκή προκληση η αντιμετώπιση του προβλήματος και απαιτείται κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, την αλληλεγγύη και τον δίκαιο επιμερισμό των βαρών. Αυτή η θέση βασίζεται στην εμπειρία από τη διαχείριση του θέματος και το δυσανάλογο βάρος που σήκωσε ο λαος. Βάρος με μεγάλο κόστος που αντιμετωπίσαμε με ανθρωπισμό και αναδεικνύοντας τις αξίες μας γιατί η ΕΕ βασίστηκε σε ιδρυτικές αξίες και σήμερα καλείται μπροστά στη μεγαλύτερη κρίση να τις ξαναβρεί» ανέφερε ο πρωθυπουργός στην αρχή της τοποθέτησής του.
«Τονίσαμε τη σημασία για να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες για λύση του Συριακού, για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας. Παράλληλα συμφωνήσαμε ότι είναι απαραίτητο να επιταχυνθεί το σύνολο των αποφάσεων που έχουν ληφθεί και αφορούν κάθε στάδιο των προσφυγικών ροών, τη μείωση των ροών από την Τουρκία και την καθιέρωση μιας διαδικασίας επανεγκατάστασης από τη γείτονα στην Ευρώπη» πρόσθεσε.
Όπως ανέφερε οι δύο άνδρες συμφώνησαν στην ενίσχυση της Frontex και των χωρών της βαλκανικής οδού, στην αναβάθμιση των διαδικασιών ταυτοποίησης στην Ελλάδα αλλά και την επιτάχυνση των διαδικασιών επανεγκατάστασης στις χώρες προέλευσής των μεταναστών και προσφυγων από έναν αξιόπιστο μηχανισμό.
Σχολιάζοντας τις απόψεις στο εσωτερικό της Ευρώπης όσον αφορά την αντιμετώπιση του προσφυγικού ο Αλέξης Τσίπρας ανέφερε: «Αυτή την ώρα, υπογράμμισα, εντός της Ευρώπης κυριαρχούν δύο αντιλήψεις για το μέλλον της Ευρώπης. Η μια είναι μια φιλοευρωπαϊκή ανεξαρτήτως των σημαντικών διαφορών σε διάφορους τομείς, και από την άλλη μια αντίληψη αντιευρωπαϊκή που θεωρεί ότι τα προβλήματα μπορεί να τα λύνει μόνος του ή χειρότερα ότι αφορά αυτούς που τα αντιμετωπίζουν αρκεί να μην είναι στη δική μας αυλή. Η Ελλάδα έχει δώσει μεγάλο αγώνα στην κατεύθυνση της περισσότερης Ευρώπης. Μια σειρά χώρες προβάλουν ότι χρειάζεται λιγότερη ευρώπη και δεν διστάζουν να επιτίθενται και εναντίον της Ελλάδας. Μια τέτοια αντίληψη θα οδηγήσει την Ευρώπη στο αδιέξοδο. Οι κοινές προκλήσεις δεν μπορούν παρά αντιμετωπιστούν με κοινές δράσεις και όχι με απόδοση ευθυνών, το blame game. Βρισκόμαστε σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο, πρεπει να προχωρήσουμε όλοι μαζί».
Για το θέμα των hotspots είπε, τέλος, ότι «σήμερα είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε ότι έχουμε προχωρήσει τάχιστα στα κέντρα καταγραφής στα νησιά και στα κέντρα υποδοχής στην ενδοχώρα και σήμερα βρισκόμαστε στην ευχάριστη θέση να έχουμε προχωρήσει άρκετά αλλά αυτό δεν αρκεί».
Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ήταν ξεκάθαρος ότι «ο υποτιθέμενος αποκλεισμός της Ελλάδας από τη Σένγκεν δεν είναι λύση. Δεν λύνει κανένα απολύτως πρόβλημα. Δεν τερματίζει τον πόλεμο στη Συρία».
Ο κ. Τουσκ αναφέρθηκε και στα θέματα της αξιολόγησης λέγοντας ότι «μετά τη συζήτηση που είχαμε με τον κ. Τσίπρα είμαι πιο αισιόδοξος ακόμα και για τη διαδικασία της αξιολόγησης».
Με αυτή τη συνάντηση ο πρωθυπουργός εγκαινιάζει μια σειρά κρίσιμων επαφών, στρέφοντας το βλέμμα στην έκβαση της κρίσιμης Συνόδου Κορυφής, την προσεχή Πέμπτη και Παρασκευή.
Ο επίσημος σκοπός της επίσκεψής του Ευρωπαίου αξιωματούχου στην Αθήνα, είναι η νέα συμφωνία της ΕΕ με τη Μεγάλη Βρετανία. Ωστόσο το προσφυγικό αναμένεται να κυριαρχίσει.
Σειρά συναντήσεων
Εξάλλου σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη φάση εισέρχονται οι ευρωπαϊκές διεργασίες για το ζήτημα των προσφύγων, καθώς αυτή την εβδομάδα αναμένεται να ληφθούν σημαντικές αποφάσεις. Αποκορύφωμα η σύνοδος κορυφής της Πέμπτης και της Παρασκευής, η οποία διεξάγεται με δεδομένη προειδοποίηση της ΕΕ προς την Ελλάδα να προχωρήσει εντός τριμήνου σε αποτελεσματικό έλεγχο των συνόρων της, διαφορετικά ανοίγει ο δρόμος για επέκταση των εσωτερικών συνοριακών ελέγχων εντός της ζώνης Σένγκεν έως και για δύο χρόνια.
Το βράδυ της Δευτέρας έγινε γνωστό ότι θα υπάρξει τριμερής συνάντηση πριν τη σύνοδο, του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα με τη Γερμανίδα καγκελάριο Αγκελα Μέρκελ και τον Τούρκο ομόλογό του Αχμέτ Νταβούτογλου, με αντικείμενο όλες τις τελευταίες εξελίξεις στο προσφυγικό. Η Τουρκία εξακολουθεί να κρατά το κλειδί στις εξελίξεις και παρά την… παρακλητική στάση της Ευρώπης, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το πρόβλημα με αδιαφορία, που τροφοδοτεί το αδιέξοδο, αφού δεν περιορίζει αποφασιστικά τις προσφυγικές ροές, όπως έχει τη δυνατότητα.
Η τριμερής είναι πιθανό να εξελιχθεί και σε μίνι σύνοδο, αφού ίσως σε κάποια φάση των προπαρασκευαστικών της συνόδου διαπραγματεύσεων, να συμμετάσχουν η Γαλλία, η Ιταλία ή και άλλες χώρες.
Ο πρωθυπουργός έχει έτσι κι αλλιώς ξεκινήσει διπλωματικό μαραθώνιο για να αποτρέψει δυσμενείς εξελίξεις στο θέμα με το ενδεχόμενο κλείσιμο των συνόρων. Στις Βρυξέλλες μάλιστα θα βρεθεί από την Τετάρτη για να έχει συνάντηση με τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ – με τον οποίο πάντως θα συζητήσει και το θέμα της αξιολόγησης.
Σε όλες τις επαφές του ο πρωθυπουργός επισημαίνει ότι στην παρούσα δύσκολη συγκυρία απαιτείται ευρωπαϊκή συνεργασία.
Πάντως από τις Βρυξέλλες καταβάλλεται προσπάθεια να μην δοθεί η εντύπωση ότι απομονώνεται η Ελλάδα, παρά την κριτική που δέχεται η Αθήνα για τους χειρισμούς της στο πρόβλημα. «Η απάντηση της ΕΕ για την προσφυγική κρίση θα δοθεί σε συνεργασία με την Ελλάδα και όχι κατά της Ελλάδας», δήλωσε χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Μαργαρίτης Σχοινάς, όταν κλήθηκε να σχολιάσει τη συνάντηση των «τεσσάρων του Βίζεγκραντ» (Ουγγαρία, Πολωνία, Τσεχία, Σλοβακία) με τις κυβερνήσεις ΠΓΔΜ και Βουλγαρίας, για να προωθήσουν την πρόταση αποκλεισμού των βόρειων συνόρων της χώρας.
Αιχμές αλλά και στήριξη από τη Μέρκελ
Παράλληλα με συνέντευξη της η Γερμανίδα Καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ εκφράζει την αντίθεσή της στα σχέδια εγκλωβισμού της Ελλάδας με το κλείσιμο των συνόρων των Σκοπίων..
«Το να δημιουργήσουμε απλώς στην ΠΓΔΜ, η οποία δεν είναι καν μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έναν προστατευτικό φράχτη, χωρίς να λάβουμε υπόψιν μας σε ποια κατάσταση έκτακτης ανάγκης θα έφερνε αυτό την Ελλάδα, δεν θα ήταν απλώς μια αντι-ευρωπαϊκή συμπεριφορά, αλλά δεν θα έλυνε και τα προβλήματά μας», τόνισε χαρακτηριστικά Άνγκελα Μέρκελ και δήλωσε πεπεισμένη για τη σημασία της συνθήκης Σένγκεν και αποφασισμένη να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την διατήρησή της.
«Τα αποφασιστικής σημασίας εξωτερικά σύνορα της Σένγκεν για τη ροή των προσφύγων βρίσκονται μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας», σημείωσε η Γερμανίδα καγκελάριος. Αναφερόμενη στην συζήτηση γύρω από την Ελλάδα, τόνισε: «Είναι αλήθεια ότι η Ελλάδα ως τώρα δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στις υποχρεώσεις της, αλλά ποτέ δεν είπε ότι δεν θέλει να συμμετάσχει στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων. Θέλουμε να βοηθήσουμε την Ελλάδα να το βελτιώσει αυτό».