Το παρασκήνιο των σκληρών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ελλάδας και δανειστών στο Eurogroup και τη Σύνοδο Κορυφής αναλύουν οι Financial Times.
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα η Ελλάδα ήρθε πολύ κοντά στο Grexit στις 6 τα ξημερώματα της Δευτέρας.
«Ο Αλέξης Τσίπρας και η Άνγκελα Μέρκελ αποφάσισαν ύστερα από 14 ώρες ατέρμονων διαπραγματεύσεων ότι είχαν φτάσει σε αδιέξοδο. Χωρίς κανένα περιθώριο συμβιβασμού, κανείς από τους δύο δεν έβλεπε λόγο να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις. Τo Grexit ήταν η μοναδική ρεαλιστική επιλογή», αναφέρει και συνεχίζει: «Καθώς οι δύο ηγέτες προχώρησαν προς την πόρτα της εξόδου ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, έκανε την κίνηση αποτρέποντας την ιστορική ρήξη στην Ευρωζώνη».
«Λυπάμαι αλλά δεν υπάρχει περίπτωση να φύγετε από αυτό το δωμάτιο», δήλωσε ο πρώην Πολωνός πρωθυπουργός.
Το «καυτό» σημείο ήταν το μέγεθος και ο σκοπός του νέου ταμείου ιδιωτικοποιήσεων, στο οποίο θα εντάσσονταν τα κεφάλαια από την πώληση δημόσιας περιουσίας. Η κυρία Μέρκελ επέμενε ότι τα 50 δισ. του ταμείου θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν για αποπληρωμή χρεών. Ο κ. Τσίπρας το αντιμετώπιζε ως ταπείνωση, μέσω της οποίας θα έπρεπε η ελληνική κυβέρνηση να απεμπολήσει τον έλεγχο δημόσιας περιουσίας που αντιστοιχεί στο 1/3 του ελληνικού ΑΕΠ. Η εναλλακτική πρότασή του ήταν ένα μικρότερο σε αξία ταμείο, τα έσοδα του οποίου θα επανεπενδύονταν στην Ελλάδα.
Τελικώς βρέθηκε ένας συμβιβασμός, αφού είχε περάσει πάνω από μία ώρα όπου συζητήθηκαν σχεδόν 12 διαφορετικές «παραλλαγές» της μορφής του εν λόγω ταμείου. Ήταν το κλείσιμο ενός σαββατοκύριακου που είχε ως βασικό του χαρακτηριστικό τις πλέον εξαντλητικές και θορυβώδεις διαπραγματεύσεις, μίας φαινομενικά ατέρμονης κρίσης που αποτέλεσε το μεγαλύτερο τεστ για την Ευρωζώνη.
Μετά από σχεδόν εννέα ώρες άκαρπων συζητήσεων το Σάββατο, η πλειοψηφία των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, έφθασε σε ένα τρελό συμπέρασμα: το Grexit ήταν, ίσως, η μόνη αξιόλογη πρόταση που υπήρχε.
Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Μισέλ Σαπέν, πρότεινε κάτι απλό: «ας πούμε όλοι αυτό που πιστεύουμε», ούτως ώστε να υπάρξει κάποια ηρεμία. Αρκετοί ήταν αυτοί που δέχθηκαν την πρόκληση.
Ο Φιλανδός υπουργός Οικονομικών επιτέθηκε στους Έλληνες ότι είναι ανίκανοι να μεταρρυθμιστούν εδώ και μισό αιώνα, όπως υποστηρίζουν κάποιοι συμμετέχοντες. Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών εμφανίστηκε αρκετά συγκρατημένος καθ’ όλη τη διάρκεια των διενέξεων.
Η κατάσταση οξύνθηκε όταν ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος είχε προτείνει ένα προσωρινό Grexit, επιτέθηκε στον πρόεδρο της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι. Σε κάποια στιγμή, ο κ. Σόιμπλε αισθανόμενος ότι τον πατρονάρουν, ξεστόμισε προς τον κ. Ντράγκι το περίφημο «δεν είμαι ηλίθιος».
«Ήταν ένα εξαιρετικά σκληρό, βίαιο γεγονός», αναφέρει ένας εκ των συμμετεχόντων.
Αποτυγχάνοντας να φθάσει σε μία τελική συμφωνία το Σάββατο, το Eurogroup πέρασε το όλο θέμα στους αρχηγούς κρατών και στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωζώνης.
Καθώς οι ώρες περνούσαν και η Κυριακή έγινε Δευτέρα, η πιθανότητα ενός Grexit γίνονταν όλο και πιο φανερή, υποστηρίζουν οι συμμετέχοντες, περιγράφοντας έντονες διαφωνίες πολιτικών και διπλωματών, οι οποίες αποκαλύπτονταν μετά από έξι μήνες δύσκολων διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με κορυφαίο αξιωματούχο που βρίσκονταν στην αίθουσα η Γερμανία δεν ήταν η πλέον επιθετική χώρα. Σε κάποιο σημείο, ο κ. Τσίπρας δέχθηκε διάλεξη από τον πρωθυπουργό της Σλοβενίας, στον οποίο έφερε αντιρρήσεις ο Ιταλός πρωθυπουργός, Ματέο Ρέντσι.
Τελικά ο κ. Ολάντ, ο οποίος πάλεψε για να διατηρήσει την Ελλάδα στο ευρώ, φρόντισε να «μαζέψει» την κυρία Μέρκελ και τον κ. Τσίπρα στο γραφείο του κ. Τουσκ, ούτως ώστε να οριστικοποιηθεί ένας συμβιβασμός για το ταμείο ιδιωτικοποιήσεων. Αν και ήταν τελικώς επιτυχείς, οι διαπραγματεύσεις οδήγησαν σε όξυνση των σχέσεων μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας, μίας σχέσης που πάντα βρίσκεται στην καρδιά του ευρωπαϊκού σχεδίου.
«Υπάρχει στη Γερμανία μία ιδιαίτερα ισχυρή πίεση για Grexit, αρνούμαι αυτήν τη λύση», τόνισε ο κ. Ολάντ, φθάνοντας στη Σύνοδο Κορυφής.
Ιδιαίτερα στο θέμα του ταμείου ιδιωτικοποιήσεων ο κ. Ολάντ στήριξε τον κ. Τσίπρα. Αποτελεί θέμα «εθνικής κυριαρχίας» υπογράμμισε ο Γάλλος ηγέτης και προσέθεσε «τίποτε δεν θα ήταν χειρότερο από το να ταπεινώσουμε την Ελλάδα. Η Ελλάδα δεν ψάχνει ελεημοσύνη αλλά αλληλεγγύη από την Ευρωζώνη».
Ο κ. Ολάντ τόνισε ότι το ενδεχόμενο ενός προσωρινού Grexit – κάτι που ζήτησε ο κ. Σόιμπλε – θα πρέπει να εξαλειφθεί από το τελικό κείμενο.
Στο τέλος, αρκετοί ήταν οι διπλωμάτες που δεν μπορούσαν να πουν ποιος επικράτησε μετά από αυτήν την μαραθώνια συζήτηση. Υπήρχε, όμως, κάτι στο οποίο όλοι συμφώνησαν: «Σταύρωσαν τον Τσίπρα», τόνισε ένας διπλωμάτης, «πραγματικά τον σταύρωσαν».