Της Μαίρης Λαμπαδίτη
H σταδιακή «κάλυψη» των απωλειών που έχουν υποστεί οι συντάξεις με πρώτο «συμβολικό» βήμα την επαναφορά της 13ης σύνταξης καθώς και η κατάργηση των μνημονιακών νόμων που εξήγγειλαν οι κύριοι Σκουρλέτης και Στρατούλης, θα διευρύνουν τη μαύρη τρύπα ( έλλειμμα των 1,8 δις ευρώ για το 2015 ) καθώς και το πρόβλημα ρευστότητας που θα αντιμετωπίσουν τα ταμεία μετά την 1η Μαρτίου.
Με δεδομένο ότι δεν αναμένεται θεαματική αύξηση των εσόδων, θα απαιτηθεί έξτρα επιχορήγηση από τον κρατικό προυπολογισμό αλλά και ανεύρεση νέων πόρων για τη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος.
Ο νέος γ.γ. Κοινωνικών Ασφαλίσεων ο Γ. Ρωμανιάς (ΑΝΕΛ), ήδη επεξεργάζεται προτάσεις του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ για την επιβολή νέων πόρων-«φόρων» υπέρ του Ασφαλιστικού, τις οποίες εμπλουτίζει και με τις δικές του εισηγήσεις και θέσεις.
Ανάμεσα στις προτάσεις που έχουν καταγραφεί είναι :
-να αντληθεί μέρος των εσόδων από τα κάθε είδους πρόστιμα που επιβάλλονται ( εφορία, τροχαίες παραβάσεις)
-να επιβληθεί τέλος υπέρ της ασφάλισης στις τραπεζικές συναλλαγές (πχ εμβάσματα εξωτερικού ,κίνηση κεφαλαίων) χωρίς να θιγούν οι συναλλαγές μισθωτών και συνταξιούχων.
-να επιβληθεί εισφορά στους προμηθευτές που συμμετέχουν σε δημόσιους διαγωνισμούς( πχ νοσοκομεία), στους εργολάβους που αναλαμβάνουν δημόσια έργα καθώς και στα τυχερά παιχνίδια.
-να επιβληθεί εισφορά στις επιχειρήσεις που μολύνουν το περιβάλλον.
Η αξιοποίηση άλλων πόρων εκτός προϋπολογισμού για την ενίσχυση των ταμείων είχε καθιερωθεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 στη Γαλλία. Η κυβέρνηση Μιτεράν κατάφερε να χρηματοδοτεί το 55% των δαπανών του ασφαλιστικού συστήματος από την γενικευμένη κοινωνική εισφορά που είχε επιβληθεί σε μισθούς, συντάξεις και πάσης φύσεως επιδόματα (ποσοστό επί τοις χιλίοις).
Στην άλλη άκρη του Ατλαντικού ο Aμερικανός πρόεδρος σχεδιάζει την επιβολή τέλους στις τραπεζικές συναλλαγές υπέρ της κοινωνικής ασφάλισης.
«Πρέπει να υιοθετηθεί ως αντίληψη η αναζήτηση νέων πόρων για τη σωτηρία του συστήματος που καταρρέει από την ανεργία, την ύφεση, τη μείωση της κρατικής επιχορήγησης και τη γήρανση του πληθυσμού – τονίζει ο καθηγητής του Παντείου κ. Σάββας Ρομπόλης που είχε επισημάνει την ανάγκη εύρεσης νέων πηγών από το 2009 σε μελέτη του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ- Ωστόσο αυτές οι πηγές θα είναι συμπληρωματικές. Τα κύρια έσοδα του ασφαλιστικού πρέπει να προέλθουν από την αύξηση της κρατικής επιχορήγησης, την πάταξη της εισφοροδιαφυγής και την αποτελεσματική διαχείριση των αποθεματικών που έχουν απομείνει στα ταμεία. Υπάρχουν πολλές προτάσεις για αξιοποίηση νέων πηγών εσόδων. Θα μπουν όλες σε διαβούλευση. Άλλες θα προστίθενται άλλες θα αφαιρούνται μέχρι να βρεθεί η βέλτιστη λύση».
Πάντως πολλές από τις νέες πηγές που είχαν αναφερθεί στη μελέτη του ΙΝΕ το 2009 έχουν στερέψει, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και των μνημονίων. Για παράδειγμα είναι αδύνατον να αντληθούν πόροι από την αύξηση των αντικειμενικών αξιών της δημόσιας περιουσίας η από την κερδοφορία των Τραπεζών.
Στην Ελλάδα έχει ήδη επιβληθεί εισφορά υπέρ του ΑΚΑΓΕ ( Ασφαλιστικό Κεφάλαιο για την αλληλεγγύη των γενεών) στους συνταξιούχους ( εξαιρούνται οι χαμηλοσυνταξιούχοι) από το 2009 (Ν. 3655/08) ενώ οι δημόσιοι υπάλληλοι καταβάλουν επιπλέον εισφορά υπέρ του ταμείου πρόνοιας.
Ο ΑΚΑΓΕ εκτιμάται ότι θα έχει συγκεντρώσει περίπου 9 δισ. ευρώ έως το 2019 μέσω της καταβολής ενός ποσοστού του ΦΠΑ (4%) και της επιβολής εισφοράς στις σημερινές συντάξεις. Αν και σκοπός του « κουμπαρά» ήταν να χρησιμοποιηθεί μετά από το 2019, το 2014 «έσπασε» προκειμένου να λάβουν έξτρα χρηματοδότηση το ΕΤΕΑ και 0 ΟΑΕΕ που δεν είχαν χρήματα να πληρώσουν τις συντάξεις.