Της Μαριάννας Τζάννε
Οι εξαγγελίες για την αναθεώρηση των συμβάσεων παραχώρησης που έγιναν την περασμένη εβδομάδα από τον υπουργό Οικονομίας κ. Γιώργο Σταθάκη στην Bουλή, δεν είναι το μόνο κρούσμα –αν και το σοβαρότερο- που έχει σπείρει μεγάλη ανησυχία στους εργολάβους.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι εδώ και λίγες εβδομάδες με εντολή του, οι υπηρεσίες του υπουργείου καλούνται να τεμαχίσουν σε εννέα κομμάτια το Πάτρα -Πύργος μήκους 75 χλμ. που είχε εξαιρέσει από την παραχώρηση η προηγούμενη κυβέρνηση και είχε αποφασίσει να κατασκευάσει ως δημόσιο έργο. Λόγω της προεκλογικής περιόδου το «κομμένο» έργο είχε σχεδιαστεί να δημοπρατηθεί στις 31 Μαρτίου, δηλαδή την επόμενη Τρίτη. Ωστόσο αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι οι σχεδιασμοί ενδέχεται να αλλάξουν.
Η φιλοσοφία του κ. Σταθάκη, η οποία είχε διατυπωθεί και κατά τις πρώτες ώρες στο νέο υπερυπουργείο είναι υπέρ των μικρότερων έργων, βάζοντας στο παιχνίδι και τους αδύναμους κρίκους της αλυσίδας των κατασκευών -κυρίως μικρές τεχνικές εταιρείες 6ης τάξης και κάτω -που έχουν αφανιστεί τα τελευταία χρόνια από την γιγάντωση των τριών μεγάλων κατασκευαστικών ομίλων. To «σπάσιμο» της εργολαβίας είχε προτείνει από τον περασμένο Οκτώβριο και ο Σύνδεσμος εργοληπτών μεγάλων και μεσαίων επιχειρήσεων (ΣΑΤΕ), με σκοπό την ανάπτυξη του ανταγωνισμού στα δημόσια έργα και τη διατήρηση θέσεων εργασίας στον κλάδο. «Το μεγαλύτερο κομμάτι του νέου κοινοτικού χρηματοδοτικού προγράμματος ΣΕΣ 2014-2020 που αφορά τεχνικά έργα, έχει ήδη δεσμευτεί για την κατασκευή των έργων παραχώρησης αυτοκινητοδρόμων και άλλων μεγάλων έργων, ενώ μόλις ένα πολύ μικρό μέρος απομένει να διατεθεί στις μικρομεσαίες εργοληπτικές επιχειρήσεις» σημείωνε τότε ο ΣΑΤΕ.
Η εντολή Σταθάκη για κατάτμηση του έργου, ευθυγραμμίζεται με το αίτημα του κλάδου, αποδεικνύει δε την προσπάθεια της κυβέρνησης να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού και να “ξαναμοιράσει την τράπουλα” στα δημόσια έργα. Όπως είναι φανερό όμως η πολιτική αυτή έρχεται να ξεβολέψει τους μεγάλους και ισχυρούς παίκτες των κατασκευών που βλέπουν να μπαίνουν μέσα στα πόδια τους οι «μικροί» της αγοράς και να τεμαχίζεται μια μεγάλη εργολαβία που ως ενιαίο έργο θα κατέληγε στους ίδιους. Ο προβληματισμός επεκτείνεται από το γεγονός ότι καμία εξέλιξη δεν υπάρχει ούτε στα άλλα έργα παραχώρησης όπως το Ελευσίνα-Θήβα-Υλίκη και η Ζεύξη Σαλαμίνας ενώ σιγή ιχθύος επικρατεί και για το Καστέλι.
Την περασμένη εβδομάδα σε σχετική ερώτηση που δέχτηκε ο κ. Σταθάκης από βουλευτές στην επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου στη βουλή για την τύχη του Θήβα-Υλίκη δήλωσε άγνοια και περιορίστηκε να πει ότι είναι υπό μελέτη.
Ο κ. Μιχάλης Χρυσοχοϊδης είχε αποφασίσει το Πάτρα-Πύργος να γίνει ως δημόσιο έργο με προϋπολογισμό 440 εκ. ευρώ, περίπου 100 εκ. περισσότερα από τον αρχικό σχέδιο και χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ. Ο σχεδιασμός όμως αυτός βγαίνει εκτός προγράμματος εάν υιοθετηθούν οι αλλαγές που ετοιμάζει το υπουργείο, προκαλώντας ένα νέο κύκλο καθυστερήσεων μέχρι να ετοιμαστούν τα νέα τεύχη δημοπράτησης.
Την γενικευμένη ανησυχία των εργολάβων από την πολιτική Σταθάκη στα μεγάλα και μεσαία έργα επιτείνουν οι έλεγχοι για το καρτέλ που ξεκίνησαν μία εβδομάδα πριν τις εκλογές με διαδοχικές επισκέψεις διευθυντικών στελεχών των έξι κατασκευαστικών εταιρειών στην Επιτροπή Ανταγωνισμού που κατηγορούνται για προσυμφωνημένα τιμολόγια στα έργα και στημένους διαγωνισμούς. Εάν η κυβέρνηση αποφασίσει να φτάσει βαθιά το μαχαίρι στο κόκκαλο και να καταλογιστούν ευθύνες και πρόστιμα στους εργολάβους, όπως δείχνει η ανάλυση των πρώτων στοιχείων, τότε σύμφωνα με στελέχη της αγοράς ανοίγει τον Ασκό του Αιόλου για όλο τον κλάδο. Όπως σημειώνουν, η επιβολή κυρώσεων θα προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στο τραπεζικό σύστημα με κίνδυνο την επιστροφή εκατοντάδων εκατομμυρίων κοινοτικού χρήματος. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι τρεις μεγάλοι παίκτες της αγοράς Eλλάκτωρ, J&P Άβαξ, ΓΕΚ-Τέρνα έχουν συνολικό βραχυπρόθεσμο δανεισμό περίπου 2,5 δισ. ευρώ!