15.000 εργαζόμενοι επέστρεψαν για δουλειά στα δημόσια έργα
Δειλά βήματα ανάκαμψης στον χώρο των κατασκευών, όπου χρειάστηκαν μόνο δύο εβδομάδες
για να γίνουν αυτά που δεν έγιναν σε επτά μήνες - Ορατός ο κίνδυνος απώλειας πόρων ύψους 2 δισ. ευρώ
Μαριάννα Τζάννε
Της Μαριάννας Τζάννε
Ελάχιστες εβδομάδες μετά τον διορισμό της υπηρεσιακής κυβέρνησης χρειάστηκε η αγορά των κατασκευών για να κάνει τα πρώτα δειλά βήματα ανάκαμψης μετά την πολύμηνη ακινησία και τα συνεχόμενα λουκέτα. Οσα δεν έγιναν σε επτά μήνες έγιναν από τις 20 Αυγούστου και μετά, από την ημερομηνία ανακοίνωσης των εκλογών.
Σύμφωνα με τις εργοληπτικές οργανώσεις, το Δημόσιο έχει ήδη εξοφλήσει περί τα 250 εκατ. ευρώ από τις οφειλές για τα δημόσια έργα του ΕΣΠΑ, ενώ ως θετικό βήμα καταγράφεται η σταθεροποίηση της ροής πληρωμών που ανά εβδομάδα ανέρχεται πλέον σε 100 εκατ. ευρώ, ποσό που θεωρείται ικανοποιητικό για να αναπτύξει βηματισμό η πεθαμένη μέχρι σήμερα κατασκευαστική αγορά. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Πανελληνίου Συνδέσμου Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ) Ζαχαρία Αθουσάκη, τις τελευταίες εβδομάδες εκτιμάται ότι έχουν επιστρέψει στα έργα περίπου 15.000 εργαζόμενοι από τους 40.000 που απολύθηκαν ή βγήκαν σε αναγκαστικές άδειες λόγω της αδυναμίας πληρωμής πιστοποιημένων έργων και των capital controls. «Τα περισσότερα έργα που είχαν διακοπεί ξεκινούν δειλά και πάλι, αφού στον κλάδο έχουν μοιραστεί τις τελευταίες εβδομάδες περίπου 250 εκατ. ευρώ, τη στιγμή που καταβάλλονταν από 60 έως 90 εκατ. μηνιαίως το προηγούμενο διάστημα», αναφέρει στο «business stories» ο κ. Αθουσάκης, προσθέτοντας ότι αν συνεχίσει ο θετικός ρυθμός, οι δυσκολίες στην αγορά σταδιακά θα εκλείψουν. Οι εργολήπτες υποστηρίζουν ότι η υπηρεσιακή κυβέρνηση με υπουργό Οικονομικών τον κ. Νίκο Χριστοδουλάκη κατανόησε από την πρώτη στιγμή τα προβλήματα του κλάδου αλλά και τον μεγάλο κίνδυνο για την απώλεια πόρων του ΕΣΠΑ. Και αυτό, όπως σημειώνουν, έχει αντίκρισμα στις πληρωμές, καθώς εάν καταβληθούν 400 εκατ. ευρώ μέσα στον μήνα (100 εκατ. ευρώ ανά εβδομάδα) και εκταμιευτεί και η προκαταβολή των 300 εκατ. ευρώ μέσω δανείου από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, τότε οι τεχνικές εταιρείες θα λάβουν το επόμενο διάστημα 700 εκατ. ευρώ από τα περίπου 1,1 δισ. ευρώ που είναι οι εκτιμώμενες συνολικές οφειλές του Δημοσίου.
Την ίδια στιγμή καταβάλλεται προσπάθεια ώστε να εκταμιευτεί και το άλλο δάνειο από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), συνολικού ύψους 270 εκατ. ευρώ (ενδεχομένως και 240 εκατ.) για τη χρηματοδότηση των ελληνικών αυτοκινητόδρομων. Το δάνειο αυτό είχε συμφωνηθεί να εκταμιευτεί από την προηγούμενη κυβέρνηση και αποτελούσε τμήμα συνολικής χρηματοδότησης 600 εκατ. ευρώ, που θα κάλυπτε τη χρηματοδοτική συμβολή του Δημοσίου αλλά και άλλες υποχρεώσεις στα έργα (αναθεωρήσεις, αποζημιώσεις κ.ά.). Τα 300 εκατ. ευρώ εκταμιεύτηκαν, ωστόσο δεν υπήρξαν οι προϋποθέσεις (πρόοδος εργασιών κ.ά.) για να συμβεί το ίδιο και με τα υπόλοιπα. Τα χρήματα αυτά παραμένουν παγωμένα, γεγονός που αποδίδεται στις καταιγιστικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών, δηλαδή στο δημοψήφισμα, στον έλεγχο κεφαλαίων και στη νέα εκλογική αναμέτρηση. Στελέχη της αγοράς, πάντως, θεωρούν ότι η εκταμίευση πόρων από την ΕΤΕπ δεν θα περπατήσει πριν από τις εκλογές, πριν δηλαδή οι κοινοτικοί αξιωματούχοι επιβεβαιώσουν ποια θα είναι η επόμενη μέρα διακυβέρνησης της χώρας, από την οποία θα εξαρτηθούν πολλά σε επίπεδο ανάπτυξης και σταθεροποίησης της ελληνικής οικονομίας.
Κίνδυνος οι απώλειες πόρων από το ΕΣΠΑ
Ο μεγάλος κίνδυνος για τα έργα δεν έχει φύγει και αυτός δεν είναι άλλος από την απώλεια πόρων από το ΕΣΠΑ. «Εάν δεν δοθεί παράταση στο ΕΣΠΑ από 6 μήνες έως 1 έτος, τότε η απώλεια πόρων μπορεί να είναι της τάξεως των 2 δισ. ευρώ», αναφέρει ο κ. Γιώργος Συριανός, πρόεδρος του Συνδέσμου Τεχνικών Εταιρειών Ανωτέρων Τάξεων (ΣΤΕΑΤ), που θεωρεί ότι με τις κατάλληλες νομικές ενέργειες και την πολιτική στήριξη της υπηρεσιακής αλλά και της νέας κυβέρνησης μπορεί να επιτευχθεί ο εν λόγω στόχος. Ο κ. Συριανός, που εκπροσωπεί τις μεγάλες εργοληπτικές εταιρείες, εκτιμά ότι οι απώλειες μπορούν να μετριαστούν, όχι όμως να μηδενιστούν, από τα δάνεια που έχει συμφωνήσει να λάβει η κυβέρνηση από την ΕΤΕπ αλλά και από τις διευκολύνσεις που παρέχει η Ε.Ε. προς τη χώρα μας για να εξομαλυνθεί η ρευστότητα στην αγορά. Πρόκειται για την καταβολή ποσού 500 εκατ. ευρώ από το τρέχον ΕΣΠΑ, την αύξηση συγχρηματοδότησης του ΕΣΠΑ από το 95% στο 100%, που παρέχει τη δυνατότητα στη χώρα μας να μην καταβάλλει πόρους για να καλύψει το υπόλοιπο του προϋπολογισμού των έργων, αλλά και την αύξηση της προκαταβολής για το ΕΣΠΑ της περιόδου 2014-2020, την οποία δικαιούται η χώρα μας, εξοικονομώντας περί τα 2 δισ. ευρώ. Κρίνεται, όμως, αδύνατο να μη χαθούν πόροι εάν η Ε.Ε. επιμείνει στην άρνησή της η λήξη του προγράμματος να είναι η 31η Δεκεμβρίου του 2015. Ο λόγος είναι ότι τα περιθώρια πλέον είναι ασφυκτικά, καθώς λόγω της διακοπής των έργων είναι πολύ λίγος ο χρόνος που απομένει για να επανακάμψουν τα εργοτάξια.
Η νυν πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομίας έχει κατανοήσει τη σπουδαιότητα της συνέχισης του ΕΣΠΑ 2007-2013 και έχει ξεκινήσει επαφές με Ευρωπαίους αξιωματούχους για την παράταση της περιόδου επιλεξιμότητας έως τις 31/12/2016. Οπως ανέφερε πρόσφατα ο κ. Χριστοδουλάκης, «η παράταση θα ξεπαγώσει την εκτέλεση μεγάλου μέρους εγκεκριμένων πληρωμών άνω του 1 δισ. ευρώ και θα ολοκληρώσει έργα που βρίσκονται σε κατάσταση αναστολής ή και διάλυσης συμβάσεων». Ωστόσο, η απερχόμενη πολιτική ηγεσία υπό τον κ. Γιώργο Σταθάκη το είχε αποκλείσει, υποστηρίζοντας ότι η κοινοτική διαδικασία χορήγησης παράτασης έχει αλλάξει και έχει καταστεί πιο σύνθετη. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας ΕΣΠΑ, υπάρχει ενδεικτικός κατάλογος 359 έργων, προϋπολογισμού 1,4 δισ. ευρώ, τα οποία απεντάσσονται από το παλιό ΕΣΠΑ για διαχειριστικούς λόγους και θα μεταφερθούν στη νέα προγραμματική περίοδο, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τους κανόνες επιλεξιμότητας. Επιπλέον, έχει συνταχθεί και άλλος κατάλογος 313 έργων τα οποία προτείνεται να χρηματοδοτηθούν ως έργα-γέφυρες του νέου ΕΣΠΑ. Ο τελικός προϋπολογισμός τους για το ΕΣΠΑ 2007-2013 ανέρχεται σε 2 δισ. ευρώ, ενώ ο τελικός για το νέο ΕΣΠΑ εκτιμάται ότι φτάνει τα 3,1 δισ. ευρώ. Οι τεχνικές εταιρείες υποστηρίζουν, πάντως, ότι λόγω των έργων-γέφυρα που θα περάσουν στη νέα προγραμματική περίοδο, που είναι κυρίως μεγάλα έργα (αυτοκινητόδρομοι, μετρό κ.ά.), αλλά και όσων αξιολογηθούν από εκείνα που έχουν απενταχθεί να χρηματοδοτηθούν στη νέα προγραμματική περίοδο, ο μικρομεσαίος εργολαβικός κόσμος δεν μπορεί να ελπίζει σε νέες συμβάσεις για την επόμενη πενταετία.
