Του Δημήτρη Μαρκόπουλου
Είναι μια από τις λίγες φορές που οι Γερμανοί πείστηκαν από την κυβέρνηση και ειδικότερα από τον υπουργό Ανάπτυξης Κωστή Χατζηδάκη για να κάνουν κάτι δημιουργικό κι αναπτυξιακό στη χώρα μας. Κάπως έτσι απολύτως θετικά βλέπει η Γερμανική Κυβέρνηση την προοπτική δημιουργίας Αναπτυξιακού Ταμείου για την Ελλάδα, που επιδιώκει η ελληνική κυβέρνηση, ξεπαγώνοντας παλιότερη προσπάθεια της κυβέρνησης Παπανδρέου που είχε μπλοκάρει στην ανοργανωσιά και τα μπερδεμένα μηνύματα της Ελλάδος προς τους εταίρους της.
Πέρα από τις επαφές του ίδιου του Πρωθυπουργού και των υπουργών Οικονομικών και Ανάπτυξης τους τελευταίους μήνες έχουν γίνει συνεχείς παρουσιάσεις στη γερμανική αναπτυξιακή τράπεζα KFW και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB) και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων (EIF) των βασικών χαρακτηριστικών του ταμείου και έχει δημιουργηθεί μία άτυπη ομάδα για την περαιτέρω διαχείριση και υλοποίηση του project μεταξύ της Ελληνικής πλευράς της KFW, της EIB, του EIF (με την συμμετοχή παρατηρητών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή).
Παράλληλα εντατικοποιούνται οι επαφές με ελληνικούς και διεθνείς επενδυτικούς φορείς προκειμένου να συμμετάσχουν στο Ταμείο, όπως και οι διαπραγματεύσεις σε πολιτικό επίπεδο κυρίως με την Γερμανική πλευρά κατά το πρόσφατο ταξίδι Χατζηδάκη στο Βερολίνο και συναντήσεις που είχε με τον υπουργό Οικονομικών Volfgang Schaeuble, τους υπουργούς Roesler και Kapferer και τον επικεφαλής της τράπεζας (KFW) Schroeder .
Το πλαίσιο λειτουργίας
Υπάρχουν οι κατ’ αρχήν θετικές γνώμες από γνωστούς ελληνικούς επενδυτικούς θεσμούς , όπως τα Ιδρύματα Ωνάση και Νιάρχου και έχουν ξεκινήσει επαφές με τον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ) καθώς και με την Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών (ΕΕΕ) για να εξετάσουν τη στήριξη τους.
Μετά την παρουσίαση στην ομάδα της KfW προγραμματίζεται ανάλογη εκδήλωση για την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ως τα τέλη Μαίου, όπως και συνάντηση με στελέχη της Γαλλικής Caisse de depots. Ο σκοπός αυτών των παρουσιάσεων είναι η εναρμόνιση των προσπαθειών με την εμπειρία και την γνώση των παραπάνω θεσμών. Υπενθυμίζεται το ενδιαφέρον της κυβέρνησης του Κατάρ καθώς και της πρωτοβουλίας Ελλήνων ομογενών (Hellenic Initiative). Σε κάθε περίπτωση η προσπάθεια συνεχίζεται.
Με τη δημιουργία του Ταμείου η Ελληνική κυβέρνηση προσπαθεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της δυσκολίας άντλησης κεφαλαίων για τους τομείς της οικονομίας που έχουν το απαιτούμενο ειδικό βάρος και μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά στην ανάπτυξη της οικονομίας.
Το Ταμείο θα λειτουργεί σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ, με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και ένας από τους βασικούς του σκοπούς, θα πρέπει να είναι η κερδοφορία και η παραγωγή αποδόσεων στους μετόχους του. Σύμφωνα με το μέχρι στιγμής σχεδιασμό, θα παράσχει κεφάλαια αλλά και υποστήριξη – εμπειρογνωμοσύνη που θα βελτιώσει τη επιλογή και την ολοκλήρωση των επενδυτικών σχεδίων. Το Ταμείο θα χρηματοδοτηθεί από τρεις τύπους κεφαλαίων, χωρίς να απαιτούνται πρόσθετα κεφάλαια από τα ευρωπαϊκά κράτη:
•Kεφάλαια από τα Διαρθρωτικά ταμεία και το ΠΔΕ
• Mε τη μορφή ιδίων κεφαλαίων, άμεσων χρηματοδοτήσεων ή εγγυήσεων από αναπτυξιακές τράπεζες (π.χ. KfW) και διεθνείς επενδυτικούς οργανισμούς (π.χ. ΕΤΕπ).
•Kεφάλαια από ιδιώτες επενδυτές και τοπικά/διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα
Προηγήθηκε το τελευταίο 8μηνο σειρά πρωτοβουλιών για το σχεδιασμό και την προετοιμασία του Ταμείου. Συγκεκριμένα: Πραγματοποιήθηκε μελέτη της Oliver Wyman η οποία προσδιορίζει με σαφήνεια την ύπαρξη σημαντικών κενών στη χρηματοδότηση διαφόρων τομέων της ελληνικής χρηματοπιστωτικής αγοράς που θα μπορούσαν τουλάχιστον μερικώς να αντιμετωπιστούν με το Αναπτυξιακό Ταμείο και την πρόσθετη αξία που θα δώσει στην ελληνική οικονομία. Έχει οριστεί επίσης μια ομάδα έμπειρων νομικών και επενδυτικών συμβούλων προκειμένου η προσπάθεια να ολοκληρωθεί επιτυχώς.
Το Παρασκήνιο
Θα πρέπει πα΄ντως να πούμε πως η ίδρυση του Ταμείου που θα υπογραφεί την Πέμπτη δεν αποτέλεσε μια εύκολη διαδικασία. Εν πολλοίς είχε ξεχαστεί στα συρτάρια των Γερμανών της KfW που είχαν απογοητευτεί από την αναβλητικότητα της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ. Ο Κωστής Χατζηδάκης αναλαμβάνει το Υπουργείο Ανάπτυξης & Υποδομών τον Ιούνιο του 2012. Μια από τις πρώτες προτεραιότητές του μέσα στα τεράστια ανοιχτά προβλήματα των ημερών εκείνων είναι και η προώθηση της ιδέας του Αναπτυξιακού Επενδυτικού ταμείου.
Αμέσως λοιπόν ζητάει από την Διεθνή Επιτροπή, που είχε οριστεί προηγουμένως από τον Μ. Χρυσοχοϊδη, να ολοκληρώσει την εισήγησή της προς την Ελληνική Κυβέρνηση το συντομότερο δυνατόν. Κατόπιν παρουσιάζει την ιδέα στον Πρωθυπουργό Α. Σαμαρά ο οποίος γίνεται ένθερμος υποστηρικτής της. Παράλληλα με μια στενή ομάδα συνεργατών του αρχίζει να προωθεί συστηματικά την ιδέα για την δημιουργία του IfG στα αρμόδια κέντρα αποφάσεων στην Ευρώπη.
Ο Πρωθυπουργός παίρνει επάνω του στην υπόθεση θέτει το θέμα στην γερμανική κυβέρνηση (κατά την επίσκεψη Σαμαρά στο Βερολίνο το καλοκαίρι του 2012 και στην συνέχεια κατά την επίσκεψη Merkel στην Αθήνα και την EIB (επισκέψεις Hoyer), στην Commission και τέλος στην γαλλική κυβέρνηση (κατά την επίσκεψη Hollande στην Αθήνα). Στη δύσκολη προσπάθεια με «όπλο» την έρευνα της Oliver Wyman πείθεται η Κομισιόν.
Αυτό ήταν το πρώτο σημαντικό βήμα. Στη συνέχεια ο κ. Χατζηδάκης κατάφερε να πείσει τον κ. Τόμσεν και με τις συντονισμένες προσπάθειες του Υπουργού Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα και του προέδρου του ΣΟΕ Πάνου Τσακλόγλου πείστηκε και η Τρόικα και περιλαμβάνει μνεία για την δημιουργία του IfG στο πρόσφατο Memorandum. Η αναμενόμενη υπογραφή του MOU με την γερμανική πλευρά για την δημιουργία του Ελληνικού Αναπτυξιακού Ταμείου (με την KFW) κατά την διάρκεια της επίσκεψης Schaeuble στην Αθήνα στις 18 Ιουλίου αποτελεί το επιστέγασμα πολύμηνης σοβαρής δουλειάς αλλά μόνο ένα ακόμη λιθαράκι στην πορεία για την επιτυχή ίδρυση του Ελληνικού Αναπτυξιακού Ταμείου μέχρι το τέλος του χρόνου.