Συνεχίζονται οι πιέσεις αναφορικά με την ανάγκη αλλαγής πλεύσης στον τομέα του ηλεκτρισμού στην Ελλάδα. Πιο συγκεκριμένα σε πρόσφατο άρθρο του ο πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Ανεξαρτήτων Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΑΗ) Αναστάσιος Καλλιτσάντσης μετά τις αιχμές του πριν από μια εβδομάδα αναφορικά με τα συνέχιση ύπαρξης υψηλών τιμών στην ενέργεια, επανήλθε τονίζοντας πως χρειάζεται να ασκηθούν ανταγωνιστικές πιέσεις προς τη ΔΕΗ με στόχο να ανοίξει η αγορά, προς όφελος του καταναλωτή.
Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Καλιτσάντσης υποστήριξε πως οι μονάδες φυσικού αερίου (ΔΕΗ και ιδιωτικές) είναι αναγκαίες για την κάλυψη της ζήτησης. Τους τελευταίους μήνες, μετά τις αλλαγές στη χονδρεμπορική αγορά που οδήγησαν σε μείωση της παραγωγής των ιδιωτικών μονάδων φυσικού αερίου, αποδείχθηκε ότι οι λιγνιτικές μονάδες αδυνατούν να αυξήσουν ουσιωδώς την παραγωγή τους. Ο επιχειρηματίας υπογράμμισε πως η ΔΕΗ διατηρεί την αποκλειστική πρόσβαση στον λιγνίτη και στα νερά με αποτέλεσμα να μη της ασκούνται οι απαραίτητες ανταγωνιστικές πιέσεις για τον εξορθολογισμό του κόστους στην παραγωγή και στην προμήθεια ηλεκτρισμού.
Ταυτόχρονα, πάγια θέση του ΕΣΑΗ είναι πως οι καταναλωτές επιβαρύνονται με 700 εκατ. ετησίως από τη μη διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα, εκ των οποίων τα 300 εκατ. ευρώ αφορούν την Κρήτη. Το έργο της διασύνδεσης της Κρήτης απαιτεί επένδυση της τάξης των ¤ 900 εκατ., δηλαδή η εξοικονόμηση της επιβάρυνσης μόλις 3 ετών επαρκεί για τη χρηματοδότησή του.
Σαν να μην έφθανε αυτό, ο ΕΣΑΗ εκτιμά πως οι φόροι που επιβλήθηκαν στον ηλεκτρισμό και στο φυσικό αέριο για κάλυψη του δημοσιονομικού ελλείμματος, αλλά και μέρους του κόστους στήριξης των ΑΠΕ, επιβάρυναν σημαντικά το κόστος της ενέργειας.
Σε σχέση με το μοντέλο λειτουργίας της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρισμού (μοντέλο υποχρεωτικής κοινοπραξίας) ο κ. Καλλιτσάντσης ανέφερε ότι ο μηχανισμός των ΑΔΙ θεσμοθετήθηκε όχι ως επιδότηση των ιδιωτικών μονάδων, αλλά ως αμοιβή ισχύος, και καλύπτει μέρος του σταθερού και κεφαλαιουχικού κόστους όλων των μονάδων. «Οι καταναλωτές πληρώνουν περίπου 560 εκατ. ευρώ για ΑΔΙ, εκ των οποίων τα 3/4 καταβάλλονται στη ΔΕΗ»αναφέρει ο γνωστός επιχειρηματίας και συμπληρώνει. «Και πριν από τη δημιουργία των ιδιωτικών μονάδων ο καταναλωτής πλήρωνε στη ΔΕΗ αυτό το κόστος. ΓιΆ αυτό υπήρχε πάντα ξεχωριστή χρέωση ισχύος – παγίου στα τιμολόγιά της, καθώς εάν η εταιρεία δεν κάλυπτε αυτό το κόστος, θα πτώχευε, θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας με ηλεκτρισμό. Η διαφορά σήμερα είναι ότι αυτή η πληρωμή γίνεται μέσω του μηχανισμού των ΑΔΙ.
Μηχανισμοί αμοιβής ισχύος υπάρχουν ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και στις ΗΠΑ και η εφαρμογή τους επεκτείνεται και σε άλλες. Ούτε λοιπόν ο μηχανισμός ανάκτησης μεταβλητού κόστους, ο οποίος αφορά όλες τις μονάδες, αποτελεί επιδότηση. Η λειτουργία αυτού του μηχανισμού αποτελεί μέρος της συνολικής δαπάνης για την παραγωγή της αναγκαίας ηλεκτρικής ενέργειας. Ολες οι αγορές που λειτουργούν με το μοντέλο της κοινοπραξίας εφαρμόζουν μηχανισμούς ανάκτησης κόστους».