Του Δημήτρη Μαρκόπουλου
Ενώ οι κυβερνητικοί παράγοντες εξακολουθούν να δίνουν την εικόνα ότι «τίποτα δεν τρέχει» ως προς τον αντίκτυπο των capital controls, τα τελικά αποτελέσματα εννεαμήνου στις εισηγμένες αλλά και οι ποιοτικές μετρήσεις σε σειρά κλάδων δείχνουν ότι η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική.
Στο παραπάνω πλαίσιο φαίνεται ξεκάθαρα πως τόσο το εξωτερικό εμπόριο όσο και μια σειρά αγορών, όπως η ασφαλιστική, η κατασκευαστική, οι κλάδοι του τσιμέντου, των μετάλλων, της λιανικής ή της πληροφορικής, κυριολεκτικά παλεύουν να βγουν από το τέλμα που οι καλοκαιρινές παλινωδίες της κυβέρνησης δημιούργησαν. Μοναδικές εξαιρέσεις, σε μια αρνητική κατά τα άλλα συγκυρία, αποτέλεσαν ο τουρισμός και γενικότερα οι μεταφορές.
Ειδικότερα, μείζον είναι το πρόβλημα που έχει προκύψει στη λιανική αγορά, με κλάδους όπως αυτός των σούπερ μάρκετ να παρουσιάζει κάμψη της τάξης του 7%-10% και με μεγάλη αδυναμία πραγματοποίησης εισαγωγών πρώτων υλών και βασικών αγαθών.
Πλήγμα έχει δεχτεί και μια σειρά υποκλάδων της λιανικής, όπως τα ηλεκτρικά και η πώληση προϊόντων τεχνολογίας (ήδη ακούγεται ότι μεγάλος όμιλος μελετά περιορισμό του δικτύου του), η αγορά επίπλου, με τη μεγάλη εταιρεία Neoset να δίνει μάχη επιβίωσης, ενώ ακόμα και εταιρείες με αναπτυξιακή τροχιά, όπως ο όμιλος Fourlis, αναγκάστηκαν να αλλάξουν σχέδια. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ο όμιλος μείωσε τις ζημίες του από 10,2 εκατ. σε 3,6 εκατ. ευρώ, όμως θα μπορούσε να τις είχε μειώσει ακόμα περισσότερο βάσει των σχεδίων επί μιας ομαλότερης αγοράς απ’ ό,τι πραγματικά συνέβη.
Στα 19,1 εκατ. ευρώ ανήλθαν οι ζημίες του ομίλου Lamda Development Α.Ε. το εννεάμηνο του 2015, έναντι ζημιών 4,7 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, ως αποτέλεσμα της πορείας της αγοράς ακινήτων. Οι ζημίες από την αποτίμηση των επενδυτικών ακινήτων του ομίλου ανήλθαν στα 20,6 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 13,4 εκατ. σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο. Η θετική πορεία στα εμπορικά κέντρα της εταιρείας θα ήταν ακόμα μεγαλύτερη αν δεν μεσολαβούσαν οι κεφαλαιακοί έλεγχοι.
Σε ό,τι αφορά την τσιμεντοβιομηχανία, για μια ακόμη χρονιά τα εσωτερικά προβλήματα της αγοράς λύγισαν τον κλάδο. Ο όμιλος Τιτάν παρουσίασε αύξηση πωλήσεων και κερδοφορίας, όχι όμως λόγω της Ελλάδας στην οποία η δραστηριότητα βαίνει μειούμενη, αλλά εξαιτίας της πολύ θετικής πορείας στις ΗΠΑ.
Συγκεκριμένα, ο ενοποιημένος κύκλος εργασιών ανήλθε σε 1.029,5 εκατ. ευρώ παρουσιάζοντας αύξηση 18,9%. Τα λειτουργικά κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) αυξήθηκαν κατά 12,6% και ανήλθαν σε 165,2 εκατ. ευρώ. Αντιθέτως, οι εν Ελλάδι δραστηριότητες παραμένουν σε σχέση με την πολύ θετική πορεία στο εξωτερικό προβληματικές.
Εξάλλου, από τις αγορές που έχουν πληγεί καίρια είναι αυτή της πληροφορικής, η οποία μεσοσταθμικά κινήθηκε στο -10% έως και -15%. Οι έλεγχοι κεφαλαίων, η αργοπορία στο ΕΣΠΑ και τον αναπτυξιακό νόμο και το πάγωμα των μεγάλων έργων οδήγησαν σε ασφυξία, ενώ δεν είναι τυχαίο ότι συζητείται έντονα στην αγορά το λουκέτο δύο ελληνικών μεγάλων ομίλων. Ανάλογα δύσκολη και σύνθετη είναι η κατάσταση στο εννεάμηνο και για τις κατασκευαστικές και μεταλλουργικές εταιρείες καθώς και αυτές των κλάδων πλαστικών και αλουμινίου. Ολες οι παραπάνω αγορές έχουν απώλειες στο εννεάμηνο που αγγίζουν το 4% έως και 10%. Επίσης, μεγάλο πλήγμα δέχτηκε ο ΟΠΑΠ, ως αποτέλεσμα του αρνητικού καλοκαιριού και της κυβερνητικής πολιτικής αύξησης των φόρων στα τυχερά παιχνίδια, με αποτέλεσμα την πτώση των πωλήσεων κατά 15,7% συγκριτικά με το εννεάμηνο του 2014. Στις ασφάλειες επίσης σημειώθηκε κάμψη 1% στον κλάδο ζωής, 9% στα χερσαία οχήματα και 15,1% στην αστική ευθύνη. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι τα αποτελέσματα εννεαμήνου στην παραπάνω σειρά κλάδων θα μπορούσαν να ήταν πιο αρνητικά αν δεν είχε προηγηθεί η θετική πορεία του 2014.
Τέλος, στο γ’ τρίμηνο του έτους καταγράφηκε μεγάλη υποχώρηση των εισαγωγών προϊόντων, πρώτων υλών και προϊόντων μεταποίησης. Στην περίοδο Ιανουάριος – Σεπτέμβριος 2015 προκύπτει μείωση της συνολικής αξίας των εξαγωγών κατά 4,6% (στα 19 δισ. ευρώ από 19,92 δισ. στο εννεάμηνο του 2014), ενώ στο εξάμηνο του έτους η υποχώρηση υπολογιζόταν στα επίπεδα του 2,2%.