Ως μία πιθανότητα που έχει υπερτιμηθεί υπερβολικά, χαρακτηρίζει ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου Βάσος Σιαρλή το ενδεχόμενο επιβολής haircut στις καταθέσεις των κυπριακών τραπεζών. “Δεν θα δεχτούμε ζημιές στους καταθέτες σε καμία περίπτωση”, δηλώνει και ξεκαθαρίζει ότι κάτι τέτοιο είναι αντισυνταγματικό στην Κύπρο. “Η αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους είναι απολύτως εκτός τραπεζιού”, προσθέτει ο κ. Σιαρλή.
Τι έγραψαν οι FT για κούρεμα στις καταθέσεις των κυπριακών τραπεζών
Μια νέα ριζική επιλογή στο θέμα της διάσωσης της Κύπρου θα προκαλούσε απώλειες στους ανασφάλιστους καταθέτες των κυπριακών τραπεζών, αλλά και στους επενδυτές που έχουν επενδύσει σε κρατικά ομόλογα. Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει εμπιστευτικό έγγραφο που συντάχθηκε πριν από τη διεξαγωγή του σημερινού Eurogroup, όπως αναφέρει δημοσίευμα των Financial Times.
Το συγκεκριμένο δημοσίευμα διαψεύδεται, ωστόσο, από την κεντρική τράπεζα της Κύπρου, η οποία δια στόματος της εκπροσώπου της, Αλίκης Στυλιανού, τονίζει: “Ούτε τέθηκε, ούτε τίθεται θέμα των δικαιωμάτων των καταθετών, ούτως ή άλλως μια τέτοια ενέργεια θα ήταν αντισυνταγματική, όπως επίσης, αντισυνταγματική θα ήταν η όποια ενέργεια πειορισμού στην ανάληψη και χρήση των καταθέσεων από τους ιδιοκτήτες τους”.
Το υπόμνημα που δημοσιεύουν οι Financial Times προειδοποιεί ότι «οι κίνδυνοι που συνδέονται με αυτή την επιλογή είναι σημαντικοί», συμπεριλαμβανομένου του ανανεωμένου ρίσκου διάδοσης της κρίσης στις χρηματαγορές της ευρωζώνης και πρώιμης κατάρρευσης του κυπριακού τραπεζικού τομέα.
Σκοπός της συγκεκριμένης πρότασης είναι να καταστεί το κυπριακό χρέος πιο βιώσιμο, μειώνοντας το ποσό της διάσωσης κατά 2/3, από 16,7 σε 5,5 δισεκατομμύρια ευρώ. Με τον τρόπο αυτό το χρέος της Κύπρου θα ανερχόταν σε 77% του ΑΕΠ αντί του 140% που θα ισχύσει στο σενάριο της πλήρους διάσωσης.
Το δημοσίευμα προσθέτει ότι με τη συμπερίληψη των ανασφάλιστων καταθετών στη διάσωση θα επιτυγχανόταν η συμμετοχή περισσότερων ξένων επενδυτών, ιδίως από τη Ρωσία. Σημειώνεται ότι κάποιοι εξ αυτών έχουν χρησιμοποιήσει την Κύπρο ως φορολογικό παράδεισο τα τελευταία χρόνια.
Με τον τρόπο αυτό θα δινόταν απάντηση στην κριτική που προέρχεται κυρίως από τη Γερμανία για χρήση της Κύπρου για ξέπλυμα βρώμικου χρήματος και φοροδιαφυγή, σχολιάζει η εφημερίδα.
Η πρόταση για συμμετοχή των επενδυτών και των καταθετών στη ζημιά από την κατάρρευση μιας τράπεζας (γνωστό ως bail in) και η δραστική συρρίκνωση του κυπριακού τραπεζικού τομέα, αποτελεί μια από τις τρεις επιλογές που εξετάζονται ως εναλλακτικές στη θέση μιας εξ ολοκλήρου διάσωσης. Οι ΥΠΟΙΚ της ευρωζώνης επιδιώκουν να συμφωνήσουν σε ένα σχέδιο διάσωσης μέχρι τον Μάρτιο, καθώς πλησιάζουν και οι κυπριακές εκλογές στα τέλη του μήνα.
Το νέο σχέδιο δεν έχει εγκριθεί από τους συντάκτες του στην Κομισιόν ή ατομικά από κάποιο μέλος της ευρωζώνης. Το έγγραφο προειδοποιεί ότι “υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι που συνδέονται με αυτή την επιλογή”, μεταξύ των οποίων και η επιστροφή του κινδύνου για ένα ντόμινο στις αγορές της ευρωζώνης, καθώς και η πρόωρη κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος της Κύπρου.
Σύμφωνα με την πρόταση, στόχος είναι να υπάρξει μια πιο βιώσιμη λύση για το χρέος της χώρας, περικόπτοντας το ποσό της διάσωσης κατά τα δύο τρίτα – από τα 16,7 δισ. ευρώ στα μόλις 5,5 δισ. ευρώ – μέσω της συμμετοχής περισσότερων ξένων καταθετών και κατόχων ομολόγων.
Κάτι τέτοιο θα μείωνε το ανεξόφλητο χρέος της Κύπρου στο μόλις 77% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με το 140% στην περίπτωση του σχεδίου πλήρους διάσωσης.
Η συμμετοχή των ανασφάλιστων καταθετών θα προϋπέθετε και την εμπλοκή περισσότερων ξένων επενδυτών, κυρίως Ρώσων, κάποιοι εκ των οποίων έχουν χρησιμοποιήσει την Κύπρο ως φορολογικό παράδεισο. Αυτό θα απαντούσε και στην κριτική που έχει ασκήσει το Βερολίνο, το οποίο έχει ζητήσει την ανάληψη πιο δραστικών δράσεων στο θέμα του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος και της φοροδιαφυγής που, όπως λένε, λαμβάνει χώρα στην Κύπρο.
Σύμφωνα πάντως με αξιωματούχους της ΕΕ που έχουν δει το έγγραφο, αναφέρουν ότι η αναδιάρθρωση του κυπριακού χρέους και οι απώλειες για τους τραπεζικούς καταθέτες της Κύπρου δεν είναι πιθανές.
Το έγγραφο έχει τη σήμανση “αυστηρά εμπιστευτικό” και διανεμήθηκε την περασμένη εβδομάδα στους αξιωματούχους της Ευρωζώνης. Όπως αναφέρει, η ριζοσπαστική εκδοχή του σχεδίου περιλαμβάνει ένα κούρεμα 50% στα κρατικά ομόλογα και κάτι τέτοιο θα οδηγούσε στη συρρίκνωση του χρηματοπιστωτικού τομέα της Κύπρου, σχεδόν κατά το ένα τρίτο μέχρι το 2015.
Μια πιο μετριοπαθής συμμετοχή θα συμπεριελάμβανε μικρότερους κατόχους ομολόγων, αλλά όχι τραπεζικούς καταθέτες και θα είχε στόχο να συμπιέσει το μέγεθος του τραπεζικού τομέα κατά το ήμισυ τα επόμενα 10 χρόνια. Θα προέβλεπε αύξηση στο φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων στο 12,5% (από το τρέχον 10%) και την αύξηση της παρακράτησης φόρου επί του εισοδήματος στο 28%, καθώς και την επέκταση της λήξης του δανείου των 2,5 δισ ευρώ που έλαβε η Κύπρος από τη Ρωσία.
Μια τρίτη επιλογή θα επέτρεπε στην Κύπρο να πουλήσει τις μετοχές των προβληματικών τραπεζών στον ESM, από τη στιγμή που το ταμείο θα μπορεί να παρέχει απευθείας αναχρηματοδότηση στις τράπεζες.
Η διάσωση της Κύπρου, αν και μικρή σε σχέση με εκείνη της Ιρλανδίας, της Πορτογαλίας και της Ελλάδας, αποδείχθηκε εντούτοις εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, καθώς το μέγεθος της χώρας σε σχέση με το ΑΕΠ της θα αύξανε το χρέος σε μη βιώσιμα επίπεδα τόσο για το ΔΝΤ, όσο και για τη γερμανική κυβέρνηση.
Όπως αναφέρει το έγγραφο, χωρίς κάποιο κούρεμα, το πακέτο διάσωσης θα έφτανε τα 16,7 δισ. ευρώ και θα αύξανε το χρέος στο 140% του ΑΕΠ μέχρι το 2015 και θα συνιστούσε πλέον το μεγαλύτερο χρέος στην ευρωζώνη μετά από αυτό της Ελλάδας.