Σακούλες με καλλυντικά, καινούργια ρούχα, αρώματα και αξεσουάρ σε τιμές που μοιάζουν με ευκαιρία. Μετά τις λεηλασίες καταστημάτων στη Γαλλία, ένα μέρος της αναζήτησης των κλοπιμαίων μεταφέρεται από τους εμπορικούς δρόμους στις οθόνες: στις πλατφόρμες μεταπώλησης, στα βίντεο των κοινωνικών δικτύων και στις αναρτήσεις όσων αναζητούν αγοραστές.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι αγγελίες δεν επιχειρούν καν να κρύψουν την υποτιθέμενη προέλευση των προϊόντων. Ρεπορτάζ γαλλικών μέσων καταγράφουν αναφορές στη «17η Οκτωβρίου», την ημέρα των επεισοδίων, ακόμη και περιγραφές που παραπέμπουν ευθέως σε κλοπή.
Από τη βιτρίνα στην αγγελία
Η γαλλική κυβέρνηση επιβεβαίωσε στις 20 Οκτωβρίου ότι σημαντικός αριθμός κλεμμένων αντικειμένων είχε εντοπιστεί σε πλατφόρμες διαδικτυακών πωλήσεων. Σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Οικονομίας, τουλάχιστον 3.000 επιχειρήσεις επλήγησαν από καταστροφές ή λεηλασίες το Σαββατοκύριακο της 17ης και 18ης Οκτωβρίου, στο Παρίσι, στη Μασσαλία, στη Λιλ και σε άλλες πόλεις.
Το δίκτυο BFM κατέγραψε λογαριασμό που διαφήμιζε σακούλες με καλλυντικά έναντι 20 έως 40 ευρώ. Στο ίδιο ρεπορτάζ περιγράφεται μια διαδρομή στην οποία τα κοινωνικά δίκτυα λειτουργούν ως χώρος προβολής των προϊόντων και η συνεννόηση με τους ενδιαφερόμενους μεταφέρεται σε άλλες εφαρμογές. Για παράδειγμα, ορισμένοι πωλητές καλούν τους ενδιαφερομένους να συνεχίσουν τη συνεννόηση στο Snapchat, παρακάμπτοντας τους ελέγχους των πλατφορμών μεταπώλησης.
Ανάλογα ρεπορτάζ έχουν γίνει από αρκετά γαλλικά μέσα.
Η ζήτηση εμφανίζεται επίσης δημόσια: χρήστες αναρτούν μηνύματα αναζήτησης τέτοιων ειδών. Παράλληλα, άλλοι επισημαίνουν τις ύποπτες δημοσιεύσεις στην αστυνομία ή τις αναφέρουν στις πλατφόρμες.
Τα βίντεο που γίνονται στοιχεία
Οι αναρτήσεις μπορούν να δώσουν στους ερευνητές την πρώτη ένδειξη για μια κλοπή — και στη συνέχεια να τους βοηθήσουν να ανασυνθέσουν τη διαδρομή των υπόπτων.
Ρεπορτάζ του France 24 με το AFP παρακολουθεί ομάδα περίπου δώδεκα ειδικών στο Παρίσι που διασταυρώνει υλικό από TikTok, Instagram και άλλες υπηρεσίες με εικόνες από κάμερες δρόμων και συγκοινωνιών.
Ένας αστυνομικός, ο οποίος παρουσιάζεται με το μικρό του όνομα, Μπρουνό, αναφέρει ότι ακολούθησε μέσω βίντεο τέσσερις νεαρούς που μετέφεραν τη λεία τους, σχεδόν μέχρι τις κατοικίες τους.
Η ομάδα έχει στη διάθεσή της εικόνες από δίκτυο 80.000 καμερών. Αφετηρία μπορεί να αποτελέσει ακόμη και ανάρτηση θύματος που δεν έχει υποβάλει καταγγελία: οι αστυνομικοί ελέγχουν τον τόπο, αναζητούν το περιστατικό και διαβιβάζουν τα ευρήματα στην αρμόδια υπηρεσία.
Στην ευρύτερη κινητοποίηση συμμετέχουν περισσότεροι από 200 ερευνητές.
Τι αναλαμβάνουν οι πλατφόρμες
Μετά τη συνάντηση της 19ης Οκτωβρίου με τους αρμόδιους υπουργούς και εκπροσώπους των υπουργείων Εσωτερικών και Δικαιοσύνης, οι πλατφόρμες ανέλαβαν συγκεκριμένες δεσμεύσεις: ενισχυμένη συνεργασία με τις αρχές, διαβίβαση χρήσιμων δεδομένων στους ερευνητές, αυξημένους ελέγχους και ενημέρωση των καταναλωτών για τους κινδύνους αγοράς κλοπιμαίων.
Στο επίκεντρο της επιτήρησης βρίσκονται:
• οι ασυνήθιστα χαμηλές τιμές
• οι παρτίδες καινούργιων προϊόντων
• τα αντικλεπτικά που παραμένουν επάνω στα είδη και
• οι αναφορές σε κλοπή.
Το γαλλικό υπουργείο Οικονομίας ζήτησε από τις πλατφόρμες να παρουσιάσουν μέσα σε 48 ώρες τα πρώτα στοιχεία για τον αριθμό των ύποπτων αγγελιών που αφαίρεσαν και των αναφορών που έστειλαν στις αρχές.
Ενεργοποίησε επίσης τη μονάδα VigE-commerce, την ειδική διυπουργική ομάδα για την παρακολούθηση των διαδικτυακών πωλήσεων και τον συντονισμό των ελέγχων.
Η Vinted δήλωσε στο Reuters ότι ενίσχυσε τους ελέγχους και προχώρησε στην αφαίρεση αγγελιών που θεωρήθηκαν ύποπτες για σύνδεση με τις λεηλασίες. Η εταιρεία αναφέρει ότι συνεργάζεται με τις γαλλικές αρχές και ότι οι παραβάσεις μπορούν να οδηγήσουν σε οριστικό αποκλεισμό λογαριασμών.
Η γαλλική πλατφόρμα μικρών αγγελιών Leboncoin, απαντώντας στο Clubic, ανέφερε ότι όλες οι αγγελίες περνούν αυτοματοποιημένους ελέγχους πριν δημοσιευθούν. Οι αναφορές εξετάζονται και από συντονιστές, με δυνατότητα αφαίρεσης της αγγελίας ή αποκλεισμού του λογαριασμού.
Το eBay ανέφερε ότι έχει επιστρατεύσει συνδυασμό τεχνολογικών εργαλείων και χειροκίνητων ελέγχων, ειδική ομάδα και πύλη επικοινωνίας για τις αστυνομικές αρχές. Δήλωσε επίσης ότι αφαιρεί άμεσα αγγελίες όταν η αστυνομία επιβεβαιώσει την κλοπή.
Πέρα από το ψηφιακό ανθρωποκυνηγητό στη Γαλλία, ένα ακόμη εργαλείο κατά της μεταπώλησης κλοπιμαίων είναι οι μοναδικοί κωδικοί IMEI των κινητών και οι σειριακοί αριθμοί ρολογιών, ειδών πολυτελείας και κοσμημάτων, που επιτρέπουν τη διασταύρωση με μητρώα δηλωμένων κλοπών.
Από τα κλοπιμαία στις πρώτες καταδίκες
Οι πρώτες καταδίκες πληθαίνουν στα γαλλικά δικαστήρια. Κοσμήματα στις τσέπες, κουτιά με παπούτσια, ηλεκτρονικές συσκευές και συνομιλίες στα κοινωνικά δίκτυα περιλαμβάνονται στα στοιχεία των υποθέσεων.
Στη Λιλ, τρεις άνδρες ηλικίας 20 έως 25 ετών καταδικάστηκαν ο καθένας σε δέκα μήνες φυλάκισης και οδηγήθηκαν στη φυλακή για τη λεηλασία καταστήματος βιντεοπαιχνιδιών. Στην Ανμάς, δύο 18χρονοι καταδικάστηκαν σε έξι μήνες χωρίς αναστολή για περιστατικά σε καπνοπωλεία.
Στη Ρουέν, τρεις υποθέσεις κλοπής κοσμημάτων, παπουτσιών και ηλεκτρονικών ειδών οδήγησαν σε ποινές χωρίς αναστολή, με τον συνολικό χρόνο προς έκτιση να φτάνει σε μία περίπτωση τους δεκατέσσερις μήνες, μετά την ανάκληση προηγούμενων αναστολών. Στο Κλερμόν-Φεράν, ένας 19χρονος που είχε καταγραφεί να σπάει βιτρίνα και είσοδο εμπορικού κέντρου καταδικάστηκε σε τρία χρόνια φυλάκισης, από τα οποία δύο χωρίς αναστολή.
Στη Λυόν, τα ψηφιακά ίχνη μπήκαν και στις δικογραφίες: σε υπόθεση 20χρονου που καταδικάστηκε σε δώδεκα μήνες φυλάκισης για αποδοχή κλοπιμαίων από Zara, οι ερευνητές εντόπισαν συνομιλία στο Snapchat στην οποία ρωτούσε την τιμή μιας παρτίδας ρούχων.