Τα νεότερα στοιχεία από την εκταμίευση και απορρόφηση των κονδυλίων του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) δημοσίευσε την Τρίτη η Eurostat. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε εκταμιεύσει έως το τέλος του 2025 το 66% των κονδυλίων.
Κατά την περίοδο 2020-2025, τα κράτη-μέλη της ΕΕ δήλωσαν ότι αξιοποίησαν πόρους του RRF που αντιστοιχούν στο 63% του συνολικού ποσού επιχορηγήσεων που τους είχαν κατανεμηθεί, δηλαδή περίπου 228 δισ. ευρώ.
Αυτό πρακτικά σημαίνει πως, λίγους μήνες πριν από την προθεσμία του Σεπτεμβρίου για την υποβολή αιτημάτων εκταμίευσης των υπόλοιπων κονδυλίων, τα κράτη μέλη έχουν δαπανήσει λίγο περισσότερο από το μισό των 577 δισ. ευρώ του προγράμματος στήριξης που δημιουργήθηκε την περίοδο της πανδημίας Covid-19.
Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), που τέθηκε σε εφαρμογή το 2021 ως απάντηση στο οικονομικό σοκ των lockdown και των διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες, παρουσιάστηκε ως μια πρωτοφανής κοινή έκδοση χρέους από την ΕΕ, την οποία τα κράτη-μέλη θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν για να επανεκκινήσουν τις οικονομίες τους.
Σύμφωνα με τη Eurostat, μέχρι το τέλος του περασμένου έτους οι χώρες της Ένωσης είχαν δαπανήσει περίπου 310 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου το 53% των συνολικών πόρων.
Η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία, οι μεγαλύτεροι αποδέκτες κονδυλίων, κατάφεραν να αξιοποιήσουν μόλις το 57%, το 44% και το 26% των συνολικών κονδυλίων που τους αναλογούσαν αντίστοιχα.
Η Ελλάδα εμφανίζεται να κινείται κοντά στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τις εκταμιεύσεις πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά αισθητά χαμηλότερα στην πραγματική αξιοποίηση των κονδυλίων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για την περίοδο 2020-2025, η χώρα μας είχε λάβει το 66,1% των συνολικών πόρων που της αναλογούν μέσω του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ποσοστό οριακά υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ που διαμορφώθηκε στο 66%. Ωστόσο, η χρήση των κονδυλίων έφτασε μόλις στο 48,8%, σημαντικά χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 63,4%.
Η ελληνική επίδοση υπολείπεται επίσης μεγάλων οικονομιών όπως η Γαλλία, που αξιοποίησε το 96,8% των πόρων που είχε λάβει, η Γερμανία με 82,3% και η Ιταλία με 66,6%. Ακόμη και χώρες με χαμηλότερες εκταμιεύσεις, όπως η Ολλανδία και η Σουηδία, εμφάνισαν σαφώς καλύτερους ρυθμούς απορρόφησης, με 87,2% και 76,5% αντίστοιχα.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν ότι η Ελλάδα κατάφερε να εξασφαλίσει σημαντική ροή ευρωπαϊκών κεφαλαίων, όμως η μετατροπή των χρηματοδοτήσεων σε ώριμα έργα και πραγματικές δαπάνες προχώρησε με βραδύτερο ρυθμό σε σύγκριση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Σύμφωνα με αναλυτές, η αδυναμία απορρόφησης μεγαλύτερου μέρους των κεφαλαίων από πολλές χώρες οφείλεται εν μέρει στον υψηλό πληθωρισμό που ακολούθησε την ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, γεγονός που προκάλεσε υπερπροσφορά υλικών και επιβράδυνση στον κατασκευαστικό κλάδο. Έτσι, πολλές χώρες δυσκολεύτηκαν να θέσουν έγκαιρα σε λειτουργία τα προγράμματα, με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών για υποδομές να πραγματοποιείται τελικά το 2025 και το 2026.
Πάντως εκτιμάται ότι η σωρευτική επίδραση του RRF αντιστοιχεί σε επιπλέον αύξηση του ΑΕΠ της ΕΕ κατά περίπου 0,8% έως 1% ετησίως την περίοδο 2021-2026.
Σημειωτέον ότι τα κράτη-μέλη θα πρέπει να καταθέσουν τα αιτήματά τους για τα υπόλοιπα 172 δισ. ευρώ σε δάνεια και επιχορηγήσεις έως τον Σεπτέμβριο, ενώ οι εκταμιεύσεις θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος του έτους.
Η παράταση του RRF πέραν του 2026 θεωρείται εξαιρετικά απίθανη, καθώς χώρες που τηρούν πιο αυστηρή δημοσιονομική γραμμή, όπως η Ολλανδία, αποδέχθηκαν τον κοινό δανεισμό μόνο υπό τον όρο ότι θα πρόκειται για ένα εφάπαξ μέτρο με αυστηρή καταληκτική ημερομηνία το 2026.
Το συνολικό μέγεθος του δανεισμού αποδείχθηκε τελικά σημαντικά χαμηλότερο από τον αρχικό σχεδιασμό για 755 δισ. ευρώ. Ο βασικός λόγος ήταν ότι χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία δεν έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον να αξιοποιήσουν το σύνολο των διαθέσιμων δανείων και επιχορηγήσεων, είτε επειδή μπορούσαν να δανείζονται φθηνότερα από τις αγορές σε σχέση με την ΕΕ είτε επειδή δεν επιθυμούσαν να αυξήσουν περαιτέρω το δημόσιο χρέος τους. Ωστόσο, τα ποσά που τελικά αιτήθηκαν δαπανήθηκαν σε πολύ υψηλό ποσοστό, ήτοι 82% και 97% αντίστοιχα, χάρη στο καλό επίπεδο διοικητικής ικανότητας.
Διαβάστε ακόμη
Σχοινάς – Πιτσιλής: Πάνω από 2,2 δισ. ευρώ σε 600.000 αγρότες φέτος (pics)
Boeing Pelican: Το «ιπτάμενο πλοίο» των 1.270 τόνων που δεν πέταξε ποτέ (vid)
Ενα χωριό στο Βορρά και μια μοναδική στον κόσμο εμπειρία
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα