Η Δανία προσέρχεται αύριο, Τρίτη 24/3, σε μια εκλογική αναμέτρηση που ξεκίνησε χωρίς σαφές κεντρικό διακύβευμα, αλλά καταλήγει να καθορίζεται από μια εξωτερική απειλή: την έντονη πίεση του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία.
Σε ένα πολιτικό τοπίο κατακερματισμένο, με 12 κόμματα να διεκδικούν την εξουσία, η πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν εμφανίζεται να ανακτά το πολιτικό της momentum, μετατρέποντας τη γεωπολιτική κρίση σε εκλογικό πλεονέκτημα.
Μόλις λίγους μήνες πριν, η εικόνα ήταν διαφορετική. Η βαριά ήττα των Σοσιαλδημοκρατών στις τοπικές εκλογές και η πτώση των ποσοστών ακόμη και στο 16% είχαν δημιουργήσει αίσθηση φθοράς έπειτα από έξι χρόνια διακυβέρνησης. Η απουσία ισχυρής ατζέντας, τα εσωτερικά ζητήματα –από το κοινωνικό κράτος έως τον πληθωρισμό– και η δυσαρέσκεια για τον κεντρώο κυβερνητικό συνασπισμό έδειχναν να αποδυναμώνουν τη θέση της.
Όμως η επανεμφάνιση του Τραμπ με σκληρή ρητορική για την απόκτηση της Γροιλανδίας άλλαξε τους όρους του παιχνιδιού. Η Φρεντέρικσεν αντέδρασε άμεσα και κατηγορηματικά, δηλώνοντας ότι το νησί «δεν είναι προς πώληση», ενισχύοντας παράλληλα την παρουσία δανικών και ευρωπαϊκών δυνάμεων.
Η στάση αυτή, της επέτρεψε να επανατοποθετηθεί ως ηγέτιδα σε περίοδο κρίσης, ανακτώντας πολιτικό έδαφος και ανεβάζοντας τα ποσοστά των Σοσιαλδημοκρατών στο 21%-22%.
Η γεωπολιτική ως εκλογικός καταλύτης
Η υπόθεση της Γροιλανδίας έχει μετατρέψει μια περιφερειακή, ημιαυτόνομη περιοχή σε κομβικό παράγοντα της δανικής πολιτικής. Αν και η Γροιλανδία διαθέτει μόλις δύο έδρες στο κοινοβούλιο των 179 εδρών, σε μια οριακή εκλογική μάχη αυτές μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικές για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Παραδοσιακά, οι Γροιλανδοί βουλευτές στήριζαν την Κεντροαριστερά. Ωστόσο, η ένταση με τις ΗΠΑ και η αίσθηση ότι η Κοπεγχάγη δεν δίνει επαρκή ρόλο στο νησί στις διαπραγματεύσεις ενδέχεται να μεταβάλουν αυτή τη στάση. Μια τέτοια μετατόπιση θα μπορούσε να ανατρέψει τις ισορροπίες και να ενισχύσει το μπλοκ της αντιπολίτευσης.
Την ίδια στιγμή, η κρίση αναδεικνύει βαθύτερες διαφωνίες στο εσωτερικό της Δανίας για το μέλλον του Βασιλείου. Η Αριστερά προκρίνει μια σταδιακή ενίσχυση της αυτονομίας της Γροιλανδίας μέσω «ήπιας ισχύος», ενώ η Δεξιά δίνει έμφαση στην ενότητα και στις οικονομικές σχέσεις που διασφαλίζουν τη συνοχή απέναντι σε εξωτερικές πιέσεις.
Για τους ψηφοφόρους, το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο ποιος θα διαχειριστεί καλύτερα την οικονομία ή το κοινωνικό κράτος, αλλά ποιος μπορεί να εγγυηθεί την εθνική ασφάλεια και τη γεωπολιτική σταθερότητα σε μια εποχή που η Αρκτική μετατρέπεται σε πεδίο διεθνούς ανταγωνισμού.
Μια νίκη με «κόστος» και δύσκολες ισορροπίες
Παρά την ενίσχυση της θέσης της, η Φρεντέρικσεν δεν φαίνεται να οδεύει προς μια εύκολη επικράτηση. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Σοσιαλδημοκράτες πιθανότατα θα αναδειχθούν πρώτο κόμμα, αλλά με ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά τους εδώ και έναν αιώνα. Το κοινοβούλιο παραμένει έντονα κατακερματισμένο, γεγονός που καθιστά τον σχηματισμό κυβέρνησης σύνθετη υπόθεση.
Οι βασικοί της αντίπαλοι, όπως ο Τρόελς Λουντ Πόουλσεν των Φιλελευθέρων και ο Άλεξ Βανοπσλάχ της Φιλελεύθερης Συμμαχίας, επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν τις αδυναμίες της στο εσωτερικό μέτωπο. Την ίδια στιγμή, μικρότερα κόμματα, όπως οι Πράσινοι της Αριστεράς, ενισχύονται, αποτυπώνοντας τη δυσαρέσκεια μέρους των ψηφοφόρων για τη στροφή της κυβέρνησης προς πιο σκληρές πολιτικές άμυνας και ασφάλειας.
Καθοριστικό ρόλο ενδέχεται να διαδραματίσει και ο υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λέκε Ράσμουσεν, του οποίου το κόμμα εμφανίζεται ενισχυμένο και θα μπορούσε να αναδειχθεί σε ρυθμιστή των εξελίξεων.
Το βέβαιο είναι ότι η αυριανή κάλπη δεν θα κρίνει μόνο μια κυβέρνηση, αλλά και τη στρατηγική κατεύθυνση της Δανίας: αν θα υιοθετήσει μια πιο ανεξάρτητη, «ευρωπαϊκή» στάση απέναντι στις ΗΠΑ ή αν θα επιδιώξει αποκλιμάκωση διατηρώντας τους παραδοσιακούς δεσμούς.
Σε κάθε περίπτωση, η «παρέμβαση» Τραμπ φαίνεται να έχει ήδη αφήσει το αποτύπωμά της. Όπως παραδέχονται ακόμη και πολιτικοί της αντιπολίτευσης, η διεθνής κρίση έδωσε στη Φρεντέρικσεν ένα απρόσμενο πλεονέκτημα. Το ερώτημα είναι αν αυτό θα αποδειχθεί αρκετό για να της εξασφαλίσει μια τρίτη θητεία – ή αν η επόμενη μέρα θα τη βρει νικήτρια, αλλά πολιτικά αποδυναμωμένη.
Διαβάστε ακόμη
Economist: Γιατί η κανονικότητα θα αργήσει να επιστρέψει στις αγορές ενέργειας – Τα σενάρια
Κυριάκος Πιερρακάκης: «Παράθυρο» για νέες παρεμβάσεις μετά το fuel pass (vid)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα