Ρώσικη ρουλέτα παίζει η Ανγκελα Μέρκελ με την Ελλάδα, σύμφωνα με τον Guardian. Μόνο που το αποτέλεσμα δεν είναι αβέβαιο: ετοιμάζεται να δεχθεί μια σφαίρα που έχει τη μορφή του Αλέξη Τσίπρα.
Κατά τον Νιλς Πράτλεϊ, δημοσιογράφο της εφημερίδας, χρειάζονται πολλά περισσότερα για να καταστήσουν την όποια συμφωνία κάνει η Ελλάδα με τους εταίρους της, καλή. Πόσο μάλλον πολύ καλή. Αντίθετα, εκείνος σημειώνει πως μια συμφωνία δεν οδηγεί υποχρεωτικά σε μια καλή συμφωνία ή, πολλώ μάλλον, σε σωτηρία. Υπάρχουν πολλοί λόγοι που τον αναγκάζουν να κρατάει μικρό καλάθι. Πρώτον, το χρέος της Ελλάδας και δεύτερον, το ότι η ευφορία των αγορών για την Ελλάδα κρατάει συνήθως 48 ώρες.
«Όλα εξαρτώνται από το τι θα γίνει τις επόμενες ημέρες, καθώς η δράση έχει μεταφερθεί στις Βρυξέλλες με μια αίσθηση οπτιμισμού. Η Πέμπτη φαίνεται πως θα είναι η ημέρα που θα συγκεφαλαιώσει όλες τις σκληρές διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν τους τελευταίους έξι μήνες. Αυτό σημαίνει ότι η Αθήνα έχει αποφασίσει να προσπεράσει κάποιες «κόκκινες» γραμμές και οι δανειστές να δεχθούν μια μείωση του χρέους για το μέλλον, αρκεί βέβαια η Ελλάδα να παραμείνει σταθερή στις δεσμεύσεις της», αναφέρει ο Πράτλεϊ.
Θεωρεί, δε, πως υπήρξε σαφής πρόοδος στον τρόπο που συνδιαλέγονται οι δύο πλευρές, καθώς αποχώρησαν από τις πολεμικές θέσεις τους, αλλά η τρύπα του χρέους και της έλλειψης λεπτομερειών ως προς τα μέτρα, παραμένει. Όπως γράφει χαρακτηριστικά, «μια συμφωνία επί της αρχής για να επανεξετάσουν τα θέματα, θα είναι για τους πιστωτές μια ακόμη άσκηση πόνου και αναβολής».
Κάπως έτσι καταλήγει πάλι στο θέμα του χρέους που είναι το μεγάλο αγκάθι για την ελληνική πλευρά. Αυτή τη στιγμή οδεύει προς το 180% του ΑΕΠ, τη στιγμή που στα πρώτα δύο μνημόνια οι δανειστές ευελπιστούσαν πως θα πέσει στο 120% έως το 2020. Κατά τον Τζόναθαν Λόινς της Capital Economics, το μοναδικό που χρειάζεται το ελληνικό χρέος για να πέσει είναι μια διαγραφή του κατά 50%.
Κάτι τέτοιο, βέβαια, δεν πρόκειται να πέσει στο τραπέζι των συζητήσεων από την πλευρά των δανειστών για προφανείς λόγους: δεν είναι έτοιμη να αποδεχθούν μια τέτοια λύση. Δεν μπορούσαν να ξεκινήσουν τώρα μια συζήτηση για το πώς θα μοιραστούν μεταξύ τους τις ζημίες του ελληνικού χρέους. Για να καταλήξει ο Πράτλεϊ: «Οι αγορές το γνωρίζουν, γι’ αυτό και η ανακούφισή τους θα είναι βραχυχρόνια. Ο πειρασμός είναι να σκεφτεί κανείς ότι μια διαπραγμάτευση που θα είχε τέτοια θυελλώδη συζήτηση θα παράγει ένα οριστικό αποτέλεσμα. Μόνο που στην περίπτωση της Ελλάδας, η ζωή δεν λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο».
Η Ευρωζώνη έχει αποτύχει και η Γερμανία είναι θύμα
Εν τω μεταξύ την άποψη πως δεν είναι αυτή καθεαυτή η Ελλάδα το πρόβλημα της ευρωζώνης αλλά το ίδιο το ευρώ που δεν μπορεί να λειτουργήσει σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ, εκφράζει σε ανάλυση του ο οικομικός συντάκτης του Guardian Aditya Chakrabortty.
Ο Chakrabortty υποστηρίζει ότι «το κοινό νόμισμα έχει οδηγήσει σε μείωση των μισθών σε ολόκληρη την ήπειρο και έχει χτυπήσει τους εργαζόμενους στην κορυφαία οικονομία της (Ευρώπης) σκληρότερα» από οπουδήποτε.
Οσο για την ελληνική υπόθεση, την χαρακτηρίζει το «ελληνικό φιάσκο» που κάθε συζήτηση για αυτό «βασίζεται σε ένα έργο ηθικής», το οποίο θα μπορούσε να έχει τον τίτλο: «Η Άτακτη Ελλάδα ενάντια στην Ευρώπη των Ευγενών» και θέμα της θα ήταν πως «η ταραγμένη Ελλάδα δεν ανήκε ποτέ στο ευρώ και με το που μπήκε, έβαλε την Ευρώπη σε τεράστια προβλήματα, και τώρα πρέπει αυτή να βρει τη λύση τους».
«Ομως, υπάρχει ένα πρόβλημα σε όλη αυτή την ιστορία, όπως σε κάθε λαϊκό ηθικοπλαστικό μύθο: Καταστρέφει την επαφή με την πραγματικότητα. Η Αθήνα είναι απλώς το χειρότερο ξέσπασμα μιας πολύ μεγαλύτερης νόσου στο πλαίσιο της λειτουργίας του ευρώ. Επειδή το κοινό νόμισμα δεν λειτουργεί για τους απλούς Ευρωπαίους, από την κοιλάδα του Ρουρ μέχρι τη Ρώμη» υποστηρίζει ο αναλυτής της βρετανικής εφημερίδας.
Βέβαια, τονίζει πως δεν παραβλέπει τα στραβά της Ελλάδας, όπως τη διαφθορά, και όπως φλεγματικά επισημαίνει, δεν πρόκειται να προβεί σε μια ανάλυση τύπου Φάρατζ, αλλά όπως υποστηρίζει «η κρίση μου είναι πολύ πιο απλή: το σχέδιο του ευρώ δεν απέτυχε απλώς να ανταποκριθεί στις υποσχέσεις των δημιουργών του, αλλά έκανε το ακριβώς αντίθετο, διαβρώνοντας το βιοτικό επίπεδο των απλών Ευρωπαίων. Και αυτό είναι αλήθεια ακόμη και για εκείνους που ζουν στη νούμερο 1 οικονομία της ηπείρου, τη Γερμανία».
Κατά τον , «η νομισματική ένωση αντί να ανεβάσει το βιοτικό επίπεδο σε όλη την Ευρώπη, το έσπρωξε προς τα κάτω για όλους. Αντί να βαθύνει τη δημοκρατία, την υποτίμησε. Οσο για την “πραγματική ευρωπαϊκή κουλτούρα” (σ.σ. η οποία θα ενοποιούταν όταν θα εμβαθυνόταν η ευρωπαϊκή ενοποίηση), όταν οι Γερμανοί δημοσιογράφοι κατηγορούν τους Ελληνες υπουργούς για “ψύχωση”, τότε η μυθική ένωση των εθνών είναι πολύ μακριά».
Ο οικονομικός αναλυτής του Guardian συνεχίζει τα επιχειρήματά του με παραδείγματα από την καθημερινή ζωή από το 1999 οπότε και υιοθετήθηκε το κοινό νόμισμα έως και το 2013, χρονιά που η ευρωζώνη βίωνε δραματικά την οικονομική κρίση. «Αυτό που μας βρήκε στο διάστημα των 14 ετών είναι ότι οι Γερμανοί εργαζόμενοι είδαν ελάχιστα να αυξάνονται οι μισθοί τους. Στη σύντομη ζωή του ευρώ, οι Γερμανοί τα πήγαν χειρότερα από ό,τι οι Γάλλοι, οι Αυστριακοί, οι Ιταλοί και πολλοί άλλοι στη Νότια Ευρώπη […] Παρά το γεγονός ότι εκεί ο κόσμος εργάζεται και κάνει τη χώρα να ευημερεί όλο και περισσότερα είδαν ελάχιστα να ανταμείβονται οι προσπάθειές τους. Και αυτό είναι το μοντέλο της ηπείρου […] Αυτό που έκανε το ευρώ είναι να κάνει τα προβλήματα των χαμηλών μισθών στη Γερμανία να καταστρέψουν ολόκληρη την ήπειρο. Εργαζόμενοι στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την υπόλοιπη ευρωζώνη τώρα υφίστανται μειώσεις από το επικό πάγωμα μισθών που κάνει η γιγαντιαία χώρα».
Ο αρθρογράφος του Guardian, όπως και οι περισσότεροι Βρετανοί, υποστηρίζει πως «κατά τον τελευταίο αιώνα, οι υπόλοιπες χώρες στην ευρωζώνη θα μπορούσαν να είχαν γίνει περισσότερο ανταγωνιστικές υποτιμώντας τα νομίσματά τους τα εθνικά -όπως ακριβώς έκανε το Ηνωμένο Βασίλειο έπειτα από την κατάρρευση των τραπεζών, αλλά τώρα είναι όλες μέρος της ίδιας λέσχης, κι έτσι η μοναδική λύση μετά την κατάρρευση ήταν να πληρώνει με λιγότερα τους εργαζόμενους».
Αυτό άλλωστε, υπενθυμίζει στο βρετανικό κοινό ο Chakrabortty, ζητούν κάθε φορά από την Ελλάδα οι δανειστές: να μειώσει κι άλλο τους μισθούς και τις συντάξεις. «Αυτό είναι αυτό στο οποίο μετατρέπεται το ευρωπαϊκό πρότζεκτ των Ευγενών: σε μια προς τα κάτω ζοφερή πορεία. Αυτό δεν είναι για να δημιουργήσουμε πιο βαθιά δημοκρατία, αλλά για να βαθύνουμε τις αγορές, και αυτά τα δύο είναι ολοένα και πιο ασύμβατα μεταξύ τους». Απόδειξη αυτού ήταν η έλλειψη σεβασμού της Ανγκελα Μέρκελ προς το ελληνικό εκλογικό σώμα όταν προεκλογικά καλούσε τους Ελληνες να μην εκλέξουν τον ΣΥΡΙΖΑ ή όταν ανάγκασε τον Ισπανό πρώην πρωθυπουργό, τον Σοσιαλιστή Χοσέ Λουίς Θαπατέρο να σκίσει τις προεκλογικές του δεσμεύσεις.
Ο οικονομικός συντάκτης του Guardian συνεχίζει την ανάλυσή του γράφοντας: «Τα διπλωματικά χτυπήματα ενάντια στον ΣΥΡΙΖΑ από τότε που ανέβηκε στην εξουσία φέτος, μπορούν να ιδωθούν μόνο σαν την προσπάθεια της Ευρώπης να δώσει ένα μάθημα προς τους Ισπανούς ψηφοφόρους για παράδειγμα, οι οποίοι μπορεί να φλερτάρουν με την ιδέα να στηρίξουν το αδελφό κίνημα των Ποδέμος. Το να πάτε πολύ αριστερά, λέει το μήνυμα, θα έχετε την ίδια “θεραπεία”.
»Οποια κι αν ήταν τα ιδανικά της θεμελίωσης της ευρωζώνης, δεν ταιριάζουν με τη ζοφερή πραγματικότητα του 2015. Αυτή είναι η επανάσταση της Θάτσερ ή του Ρίγκαν στην οποία παραδόθηκε ολόκληρη η ήπειρος. Και όπως τότε, έτσι και τώρα, συνοδεύεται από την ιδέα πως δεν υπάρχει εναλλακτική για να προχωρήσει μια οικονομία ή για το ποια κυβέρνηση πρέπει να επιλέξει ένας λαός».
Ετσι, λοιπόν, η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε ένα slideshow, το ευρώ έχει πλήρως αποτύχει και η Γερμανία έχει γίνει και αυτή θύμα της εν λόγω αποτυχίας, ενώ κατά τον δημοσιογράφο το γεγονός πως «το όλο σόου» στα Eurogroup είναι μια «σκέτη υποκρισία».