Το δραματικό τριήμερο που οδήγησε τελικά στη συμφωνία της 13ης Ιουλίου περιγράφει ο δημοσιογράφος του Guardian, Ian Traynor, παραθέτοντας διαλόγους και παρασκήνια που μέχρι τώρα δεν είχαν δει το φως της δημοσιότητας, με τους αναλυτές και τους εμπλεκόμενους να τονίζουν ότι εκείνο το σαββατοκύριακο ήταν από τις πιο έντονες, τεταμένες και δύσκολες διαμάχες στην ιστορία της Ευρωζώνης.
Το email του Σόιμπλε “στήνει το σκηνικό” των συνομιλιών
Με τίτλο “οι τρεις ημέρες που έσωσαν το ευρώ” το δημοσίευμα αποκαλύπτει πως ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, φαίνεται να είχε αποφασίσει ήδη από την εκλογική νίκη του Τσίπρα ότι η Ελλάδα ήταν ένα “βάρος” για την Ευρωζώνη που έπρεπε να φύγει. Αυτό το σχέδιο λοιπόν εφάρμοσε την Παρασκευή 10 Ιουλίου, στέλνοντας email σε μερικούς ανώτατους αξιωματούχους της Ευρωζώνης, με την γνωστή πλέον πρότασή του για το time-out της Ελλάδας από το ευρώ.
Το email, “έσκασε” (στις 6 το απόγευμα) σαν βόμβα στην ηλεκτρονική αλληλογραφία των Ζαν Κλωντ Γιούνκερ, Ντόναλντ Τουσκ, Γερούν Ντάισελμπλουμ, Μάριο Ντράγκι και Τόμας Βίζερ, μεταξύ άλλων.
Ένας από τους παραλήπτες του email, λέει τώρα: «Ήταν ξεκάθαρο, ήταν γραμμένο και ήταν σκληρό και αδυσώπητο». Εννοώντας πως η πρόταση του Σόιμπλε είναι ανεβάσει το συναγερμό στο… κόκκινο με τη Ρώμη, το Παρίσι, τη Φρανκφούρτη και τις Βρυξέλλες να τρέχουν να προλάβουν τα χειρότερα.
“Ο Σόιμπλε έσπασε ένα ταμπού που μέχρι τότε κανείς δεν είχε τολμήσει να θέσει επίσημα” αναφέρει ο Guardian, προσθέτοντας επίσης τις δηλώσεις ενός Ευρωπαίου διπλωμάτη: “Πολλοί άνθρωποι σοκαρίστηκαν από αυτό το email”.
Γνωρίζοντας ότι ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών δεν μπλόφαρε, ο πρόεδρος της Κομισιόν, συγκαλεί έκτακτο συμβούλιο με τον Ντομπρόβσκις και τον Μοσκοβισί και τηλεφωνεί αμέσως στον Φρανσουά Ολάντ, με τον οποίο συμφώνησαν ότι θα κρατήσουν την Ελλάδα στο ευρώ, ωστόσο αυτό που τους ανησυχούσε ήταν το κατά πόσο το σχέδιο αυτό είχε τη σύμφωνη γνώμη της Μέρκελ.
Σύμφωνα με τον Guardian, η Μέρκελ είχε μάθει για το email και το περιεχόμενό τους, μόλις λίγες ώρες πριν σταλεί, ενώ σύμφωνα με τον Σόιμπλε, η κάθε λέξη που περιείχε είχε συμφωνηθεί με την καγκελάριο.
Κάπως έτσι το Euroworking Group της Παρασκευής, επισκιάστηκε από την πρόταση του Σόιμπλε, καθώς μπορεί να μην συζητήθηκε επίσημα, όμως, ήταν στο μυαλό όλων, όπως ανέφεραν οι συμμετέχοντες.
Μεσημέρι Σαββάτου
Στις 3:30 το μεσημέρι του Σαββάτου το Eurogroup συνεδριάζει, έχοντας την αρχική έγκριση των προτάσεων του Τσίπρα για τη νέα συμφωνία από τους αξιωματούχους της τρόικας, ωστόσο, μόλις προσήλθαν τα “δημοσιονομικά γεράκια”, φάνηκε ότι η συμφωνία θα ήταν πολύ δύσκολη.
Οι δηλώσεις των Σόιμπλε και Ντάισελμπλουμ στους δημοσιογράφους, πριν καν την έναρξη της συνεδρίασης εξανέμισαν την όποια αισιοδοξία.
Μέσα στη συνεδρίαση οι σκληροπυρηνικοί δεν ήθελαν καν να συζητήσουν το ενδεχόμενο ενός νέου πακέτου, αλλά να καταπιαστούν αμέσως με τις λεπτομέρειες και τη διαχείριση των συνεπειών από μια έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ.
Το κλίμα ήταν έντονα αντιελληνικό, έως και εχθρικό από ορισμένους υπουργούς ενώ μεγάλη αντίσταση στον Σόιμπλε και τα σχέδιά τους εμφάνισαν ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Μισέλ Σαπέν και ο επικεφαλής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι.
“Μαραθώνιος” επαφών
Χωρίς να έχει καταλήξει πουθενά, και με τους υπέρμαχους της Ελλάδας (Ιταλία, Γαλλία, Κύπρος) να έχουν συνειδητοποιήσει πόσο πολύ οι υπόλοιποι ήθελαν την Ελλάδα εκτός του ευρώ, το Eurogroup, δίνει τη σκυτάλη στους ηγέτες της Ευρωζώνης, την Κυριακή, συγγράφοντας ένα κείμενο με όλες τις εκδοχές, συστάσεις και προτάσεις που είχαν πέσει στο τραπέζι μέχρι εκείνη τη στιγμή (μέχρι τότε άλλωστε το σχέδιο του Σόιμπλε είχε διαρρεύσει στα ΜΜΕ).
Αυτό που ακολούθησε ήταν ένα 17ωρο συναντήσεων και επαφών, που περιστράφηκαν κυρίως γύρω από την Ανγκελα Μέρκελ, τον Αλέξη Τσίπρα, συνοδεία του Ευκλείδη Τσακαλώτου και του συμβούλου Glenn Kim, του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ (όταν δεν κοιμόταν όπως αναφέρει ο Guardian), του Φρανσουά Ολάντ και του Ντόναλντ Τουσκ.
“Έμοιαζε με εικονικό πνιγμό” είπε ένας ανώτατος αξιωματούχος που βρισκόταν μπροστά στα τεκταινόμενα.
Οι υπόλοιποι, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ήταν παραγκωνισμένοι, ο Ρέντσι συζητούσε με τον Μάριο Ντράγκι, οι υπόλοιποι έπιναν κι έτρωγαν, πολλοί κοιμήθηκαν ενώ η Λιθουανή πρόεδρος και ο Σλοβάκος πρωθυπουργός νευρίασαν και έφυγαν.
Το γεγονός ότι οι υπόλοιποι παραγκωνίστηκαν άφησε μεγάλα σημάδια, που δεν επουλώνονται εύκολα, είπε ένας άλλος αξιωματούχος.
Ενώ λοιπόν όλο το βράδυ οι συζητήσεις συνεχίζονταν, με ορισμένα σημάδια σύγκλισης, το μοναδικό που έμενε άλυτο ήταν το ταμείο ιδιωτικοποιήσεων στο Λουξεμβούργο, για το οποίο ούτε η Μέρκελ ούτε ο Τσιπρας ήταν διατεθειμένοι να κάνουν πίσω.
“Κανείς δεν έβλεπε ότι ήταν παράλογο, χαζό και άνευ σημασίας να συνεχίζεται όλο αυτό για ένα ταμείο, τη στιγμή που όλοι ήξεραν ότι η Ελλάδα δεν μπορούσε να βρει περιουσιακά στοιχεία 50 δισ. ευρώ για να πουλήσει” αναφέρει ο Guardian επικαλούμενος Ευρωπαίους αξιωματούχους.
Τη λύση πάντως, ύστερα από πολλές παραχωρήσεις από τη Μέρκελ και τον Τσίπρα, φαίνεται να έδωσε ο Ολλανδός πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε.
Ο Τσίπρας επέμενε τα 25 δισ. ευρω των ιδιωτικοποιήσεων να μην πάνε στην αποπληρωμή χρεών αλλά στην ανάπτυξη. Η Μέρκελ ήταν ανένδοτη και ήθελε να διαλύσει τη συνάντηση και να συγκαλέσει νέα ύστερα από δύο μέρες.
“Και τότε το τηλέφωνο του Τουσκ χτύπησε. Ήταν ένα μήνυμα από τον Ρούτε που παρακολουθούσε μαζί με κάποιους άλλους ηγέτες τις εξελίξεις. Ανέφερε ότι είχε συντάξει μια πρόταση που θα μπορούσε να λύσει το αδιέξοδο. Αντί για 10 δισ. ευρώ που πρότεινε η Μέρκελ να πάνε για αναπτυξιακους σκοπούς, ο Ρούτε πρότεινε 12,5 δισ. ευρώ και μια διαφορετική φόρμουλα για το Ταμείο, που εμπνεύστηκε ο Πορτογάλος πρωθυπουργός, Πέδρο Πάσος Κοέλιο” , αναφέρει ο Traynor.
Η Μέρκελ ήταν διστακτική, αλλά ο Τουσκ επέμενε ότι δεν μπορούσε να τινάξει στον αέρα την Ευρωζώνη για 2,5 δισ. ευρώ. Η Μέρκελ, ενέδωσε και ζήτησε να “τρέξουν” ξανά τανούμερα.
Λίγες ώρες αργότερα, πρωί Δευτέρας, πια, ο Βέλγος πρωθυπουργός, Τσαρλς Μισέλ, έγραψε το ιστορικό Tweet στον προσωπικό του λογαριασμό, μια και μοναδική λέξη: “Συμφωνία”.