Η μορφή που απεικονίζεται στον πίνακα μοιάζει παράταιρη στον τοίχο του μουσείου. Φορά ένα έντονο μπλε σακάκι, στέκεται σε άκαμπτη στάση, με τα δάχτυλά της ενωμένα σε σχήμα ρόμβου πάνω σε ένα τραπέζι και το ρυτιδιασμένο πρόσωπό της ανέκφραστο.
«Τη θεωρώ καταπληκτική», δήλωσε η Χάιντι Μπραντ, επισκέπτρια του μουσείου, κοιτάζοντας το πορτρέτο της Άνγκελα Μέρκελ.
Οι Γερμανοί βιώνουν ένα παράξενο είδος νοσταλγίας για την πρώην καγκελάριό τους, μεταδίδουν οι New York Times. Σε μια περίοδο πολιτικών αναταράξεων, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι θα προτιμούσαν να βρίσκεται στο τιμόνι της χώρας η Μέρκελ αντί του σημερινού καγκελαρίου, Φρίντριχ Μερτς. Και οι δύο προέρχονται από το κεντροδεξιό Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα.
Έπειτα από 16 χρόνια στην εξουσία, η Μέρκελ αποχώρησε από την καγκελαρία το 2021, ενώ το επίσημο πορτρέτο της εκτέθηκε στα τέλη του καλοκαιριού στο Μουσείο Μπόντε του Βερολίνου. Η ημερήσια επισκεψιμότητα του μουσείου, το οποίο συνήθως δεν συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα τουριστικά αξιοθέατα, έχει αυξηθεί κατά 80% από την έναρξη της έκθεσης. Η προσέλευση ήταν τόσο μεγάλη, ώστε οι υπεύθυνοι του μουσείου αποφάσισαν να παρατείνουν την παραμονή του πορτρέτου για αρκετούς μήνες, έως το τέλος του έτους.
Το ποσοστό αποδοχής του Μερτς βρίσκεται στο 11%, σύμφωνα με τον Πέτερ Ματούσεκ, επικεφαλής της γερμανικής εταιρείας δημοσκοπήσεων Forsa. Αντίθετα, η Μέρκελ αποχώρησε από την εξουσία με ποσοστό αποδοχής κοντά στο 75%, συγκεντρώνοντας θετικές γνώμες από ψηφοφόρους διαφορετικών κομμάτων.
«Οι πολίτες έχουν συνολικά την εικόνα μιας καγκελαρίου που έμοιαζε να κρατά τη χώρα ενωμένη», δήλωσε ο Ματούσεκ.
Η συμπάθεια προς το πρόσωπό της παραμένει ισχυρή, παρότι η πολιτική της κληρονομιά εξακολουθεί να είναι βαθιά αντιδημοφιλής και θεωρείται ευρέως υπεύθυνη για πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η Γερμανία.
Ως καγκελάριος, η Μέρκελ προώθησε μια επιλογή που αποδείχθηκε ατυχής, την εισαγωγή φυσικού αερίου από τη Ρωσία, ενώ παράλληλα προχώρησε στο κλείσιμο πυρηνικών σταθμών παραγωγής ενέργειας. Υποδέχθηκε επίσης περισσότερους από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες, κυρίως από τη Συρία, το Αφγανιστάν και το Ιράκ. Και οι δύο αυτές επιλογές προκάλεσαν τελικά την οργή της κοινής γνώμης.
Σύμφωνα με πολιτικούς σχολιαστές, οι αντιδράσεις για το μεταναστευτικό συνέβαλαν στη ραγδαία άνοδο του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD). Το AfD βρίσκεται κοντά στην ανάληψη της διακυβέρνησης ενός κρατιδίου της ανατολικής Γερμανίας, αφού επικράτησε των Χριστιανοδημοκρατών στις φθινοπωρινές εκλογές. Την ίδια ώρα, ο Μερτς βρίσκεται καθημερινά αντιμέτωπος με φήμες περί ενδεχόμενης κατάρρευσης της κυβέρνησής του.
Κι όμως, μέσα σε αυτό το κλίμα αναταραχής, οι επισκέπτες συρρέουν στο μουσείο για να αντικρίσουν τη σοβαρότητα που χαρακτήριζε την παρουσία της Μέρκελ στην καγκελαρία.
Οι θαυμαστές της, νέοι και μεγαλύτεροι σε ηλικία, λένε ότι βλέπουν στο πορτρέτο της την αντανάκλαση μιας καλύτερης εποχής, όταν ο πολιτικός κεντρώος χώρος διατηρούσε τη συνοχή του και η Γερμανία ανταποκρινόταν στη φήμη της ως χώρας αξιοπιστίας και μετριοπάθειας.
«Νομίζω ότι μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε ένα είδος μύθου, σε σύμβολο σταθερότητας», δήλωσε η 17χρονη Φάνι Βίντμαν από τη Στουτγάρδη, καθώς περίμενε τον περασμένο μήνα να δει το πορτρέτο στο Μουσείο Μπόντε.
Όταν ένας Γερμανός καγκελάριος αποχωρεί από το αξίωμά του, η Ομοσπονδιακή Καγκελαρία συνήθως αναθέτει σε κάποιον καλλιτέχνη τη δημιουργία του επίσημου πορτρέτου του. Η Μέρκελ, ωστόσο, προτιμούσε ανέκαθεν να διατηρεί τον έλεγχο του τρόπου με τον οποίο παρουσιάζεται η ίδια και η ιστορία της.
Επέλεξε έναν σχετικά άγνωστο ζωγράφο με γαλλική, γερμανική και καναδική καταγωγή, τον Ζερεμί Κεϊράς, σήμερα 28 ετών. Αποφάσισε επίσης να εκθέσει το έργο του σε ένα από τα λιγότερο εντυπωσιακά μουσεία του Νησιού των Μουσείων του Βερολίνου, ενός από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς πόλους της γερμανικής πρωτεύουσας, κοντά στο διαμέρισμα όπου ζούσε ως έφηβη στο Ανατολικό Βερολίνο.
Το έργο ξεχωρίζει για τη λιτότητά του. Τα μοναδικά αντικείμενα που διακρίνονται στον πίνακα είναι δύο φάκελοι εγγράφων και η απεικόνιση του ασημένιου κύβου που διατηρούσε η Μέρκελ πάνω στο γραφείο της καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας της ως καγκελαρίου. Πάνω του αναγράφεται η φράση: «Στη γαλήνη βρίσκεται η δύναμη».