Το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας -το μεγαλύτερο παγκοσμίως- ύψους 2,1 τρισ. δολαρίων, καλείται να ενισχύσει την ετοιμότητά του απέναντι στους αυξανόμενους γεωπολιτικούς κινδύνους, σύμφωνα με συμβουλευτική επιτροπή που όρισε η κυβέρνηση.
Όπως επισημαίνει στην έκθεσή της, που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα, η τριμελής ομάδα εμπειρογνωμόνων διαπιστώνει ολοένα και συχνότερη χρήση εργαλείων όπως οι δασμοί, οι χρηματοπιστωτικές κυρώσεις και οι περιορισμοί στο εμπόριο για την εξυπηρέτηση γεωπολιτικών στόχων.
«Ο πολιτικός κίνδυνος στον οποίο εκτίθενται οι επενδύσεις του ταμείου στο εξωτερικό αυξάνεται», αναφέρει η επιτροπή, σημειώνοντας ότι το μέγεθος και η διεθνής προβολή του ταμείου εντείνουν περαιτέρω αυτή την έκθεση. «Το ταμείο μπορεί τελικά να βρεθεί αντιμέτωπο με αυξημένη φορολόγηση, ρυθμιστικές παρεμβάσεις ή ακόμη και με κατασχέσεις».
Η έκθεση έρχεται μετά από μια ταραχώδη περίοδο για τον μεγαλύτερο κάτοχο εισηγμένων μετοχών παγκοσμίως. Το 2025, το ταμείο βρέθηκε στο επίκεντρο δημόσιας κατακραυγής για επενδύσεις που συνδέονταν με τον πόλεμο στη Γάζα. Αυτό οδήγησε τη Norges Bank Investment Management —όπως είναι επισήμως γνωστό— να αποεπενδύσει από σειρά εταιρειών, μεταξύ των οποίων και η Caterpillar, προκαλώντας την έντονη αντίδραση Ρεπουμπλικανών βουλευτών στις ΗΠΑ.
Ως επακόλουθο, Νορβηγοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αποφάσισαν να αναστείλουν τη λειτουργία του συμβουλίου δεοντολογίας που συμβούλευε το ταμείο, προκειμένου να αποτραπούν νέες αιφνίδιες αποεπενδύσεις.
Την προηγούμενη εβδομάδα, ο υπουργός Οικονομικών της Νορβηγίας Γενς Στόλτενμπεργκ απέρριψε το ενδεχόμενο αποχώρησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά τη γεωπολιτική αναταραχή που έχει θέσει υπό αμφισβήτηση τη μακροβιότητα της διατλαντικής συμμαχίας.
Χωρίς εύκολες λύσεις στη διαχείριση κινδύνου
Η ομάδα εργασίας, με επικεφαλής την καθηγήτρια του Πανεπιστημίου του Όσλο Κάρεν Χέλεν Ούλτβαϊτ-Μόε, αναγνωρίζει ότι «δεν υπάρχει εύκολος τρόπος» διαχείρισης των συγκεκριμένων κινδύνων. Προειδοποιεί, μάλιστα, ότι μια στρατηγική «friendshoring» —επενδύσεις μόνο σε χώρες που θεωρούνται πολιτικά φιλικές— θα μπορούσε να υπονομεύσει σοβαρά τόσο τη διαφοροποίηση κινδύνου όσο και τις αποδόσεις.
Παράλληλα, σημειώνει πως είναι δύσκολο να υπάρξει σαφήνεια για το «ποιος είναι —και κυρίως ποιος θα παραμείνει— φίλος», τονίζοντας ότι το επενδυτικό σύμπαν του ταμείου δεν θα πρέπει να περιοριστεί λόγω της αυξημένης αβεβαιότητας. Ως παράδειγμα αναφέρει τους αμερικανικούς δασμούς, οι οποίοι έχουν συνδεθεί τόσο με τη φορολόγηση αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών από άλλες χώρες όσο και με τη στάση τους απέναντι στην επιθυμία των ΗΠΑ να προσαρτήσουν τη Γροιλανδία.
Η επιτροπή καλεί τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αξιοποιήσουν αναλύσεις σεναρίων, ώστε να ενισχυθεί η κατανόηση των πολιτικών κινδύνων. Η σύσταση αυτή ευθυγραμμίζεται με παλαιότερη έκθεση κυβερνητικά διορισμένης επιτροπής, η οποία το 2022 είχε προειδοποιήσει ότι το ταμείο θα βρεθεί αντιμέτωπο με ολοένα και πιο σύνθετα ηθικά διλήμματα.
Διαβάστε ακόμη
Στο στόχαστρο της Κομισιόν το Grok της xAI λόγω παράνομου περιεχομένου
Nvidia και Alphabet επενδύουν $200 εκατ. στη βρετανική Synthesia με αποτίμηση 4 δισ. δολάρια
Χάρης Βαφειάς: Δύο δεξαμενόπλοια MR στον στόλο της C3is Inc
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα