Μπορεί οι ευρωπαϊκές τραπεζικές μετοχές -μεταξύ των οποίων και οι ελληνικές- να ξεκίνησαν τη συνεδρίαση της Δευτέρας σε θετικό έδαφος, έπειτα από τα stress tests, όμως σύντομα, η αισιοδοξία ξεφούσκωσε, με τις ανησυχίες για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος να υπερισχύουν.
Αργά το απόγευμα, οι ευρωπαϊκές τράπεζες σημείωναν πτώση 1,9%, αν και το πρωί είχαν φτάσει να ενισχύονται έως και κατά 1,4%, με την Banca Monte dei Paschi di Siena, που είναι και ο μεγαλύτερος χαμένος των stress tests να καταγράφει βουτιά 19%.
Τα stress tests της ΕΚΤ έδειξαν ότι οκτώ ευρωπαϊκές τράπεζες θα πρέπει να αντλήσουν νέα κεφάλαια, συνολικού ύψους 6,35 δισ. ευρώ. Οι μισές από αυτές τις κεφαλαιακές ανάγκες εντοπίζονται στο ιταλικό τραπεζικό σύστημα, ενώ αντίθετα καμία γαλλική, γερμανική ή ισπανική τράπεζα δεν εμφανίζει πρόσθετες ανάγκες. Απώλειες 15% σημειώνει η ιταλική Banca Carige, που επίσης χρειάζεται κεφάλαια. Κατά 5% υποχωρεί η Banca Popolare di Milano.
“Προφανώς, οι μακροοικονομικές προοπτικές παραμένουν αδύναμες και υπάρχουν ακόμα ανησυχίες για την έκταση των κόκκινων δανείων”, λέει ο Huw van Steenis, αναλυτής της Morgan Stanley. “Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τα stress tests ήταν άχρηστα. Σκοπός ήταν περισσότερο να καθαρίσουν τους σκελετούς που κρύβονταν στις ντουλάπες και αυτοί ήρθαν στο φως”.
Το σίγουρο είναι ότι τραπεζίτες και αναλυτές αμφιβάλλουν για το κατά πόσο η διαδικασία θα ανοίξει τις κάνουλες των δανείων στην Ευρώπη.
“Έχουμε μεγάλη προθυμία να δανείσουμε αλλά υπάρχει πολύ μικρή ζήτηση, αυτό είναι το πρόβλημα”, λέει ο Jean-Pierre Mustier, επικεφαλής επιχειρηματικής και επενδυτικής τραπεζικής της UniCredit. “Τα δάνεια είναι ένας δείκτης με καθυστέρηση. Ο κόσμος δανείζεται αφότου η οικονομία ανακάμψει”.
Το σχόλιο αυτό έρχεται σε αντίθεση με την αισιοδοξία του αντιπροέδρου της ΕΚΤ, Vitor Constancio, ο οποίος την Κυριακή έλεγε ότι τα stress test διασφαλίζουν ότι η οικονομική ανάκαμψη δεν θα επισκιαστεί από περιορισμούς στις πιστώσεις.
Σύμφωνα με την JP Morgan, η διαδικασία των stress tests θα μειώσει το κόστος κεφαλαίου των τραπεζών έως το 2016, “όμως, ο κλάδος δεν έχει ξεπεράσει ακόμα τον κίνδυνο, κατά την άποψή μας. Περιμένουμε αύξηση των δανείων κατά 0,5% στις τράπεζες που παρακολουθούμε το 2015, καθώς οι τράπεζες συνεχίσουν να αποκαθιστούν τα κεφάλαιά τους, αντί να δανείζουν, με δεδομένο το αβέβαιο εποπτικό περιβάλλον”.
Η KPMG υπολογίζει ότι οι τράπεζες της Ευρωζώνης εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια 879 δισ. ευρώ, τα οποία πρέπει να αντιμετωπίσουν για να απελευθερώσουν σημαντικά ποσά κεφαλαίων.
Την ίδια στιγμή, ο Huw Pill, επικεφαλής οικονομολόγος της Goldman για την Ευρώπη σημειώνει: “Η αγορά σκέφτεται τώρα τα κεφάλαια σε βάση fully-loaded Basel III. Αυτή είναι μία διαδικασία που έχει πολύ δρόμο ακόμα μπροστά της. Υπάρχουν αρκετές τράπεζες που πρέπει ακόμα να αντλήσουν κεφάλαια, προκειμένου να πληρούν αυτά τα κριτήρια”.
Αλλά και τα πιθανά νομικά κόστη αποτελούν βαρίδι για τον κλάδο. Οι 20 μεγαλύτερες ευρωπαϊκές τράπεζες θα χρειαστεί να πληρώσουν άλλα 50 δισ. δολάρια σε πρόστιμα και συμβιβασμούς έως τα τέλη του 2016, αφότου ενέγραψαν 96 δισ. δολάρια σε τέτοια έξοδα από το 2009, σύμφωνα με τη Morgan Stanley.