Στην αγορά ίδιων μετοχών στρέφονται οι εισηγμένες εταιρείες προκειμένου να προλάβουν να εκμεταλλευθούν την συγκυρία και αποκτήσουν μετοχές σε χαμηλές τιμές. Σύμφωνα με πληροφορίες, εκτός από τις μη τραπεζικές μετοχές την ίδια πρακτική θα ακολουθήσουν και ορισμένες τράπεζες καθώς ο μεγάλος καθημερινός όγκος συναλλαγών εμποδίζει την αύξηση της τιμής. Όσο υπάρχουν λιγότερες μετοχές σε κυκλοφορία τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες για την άνοδο της τιμής των μετοχών. Τελευταίο και πρόσφατο παράδειγμα αγοράς ίδιων μετοχών είναι η ανακοίνωση της αλευροβιομηχανίας Λούλη για έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων. Αυτή δεν περιλαμβάνει μόνο ένα «μποναμά» για τους μετόχους με την κεφαλαιοποίηση μετοχών, αλλά και την ενεργοποίηση προγράμματος αγοράς ίδιων μετοχών, σε μια εποχή που οι τιμές βρίσκονται χαμηλά ύστερα και από την πτώση κατά 21-22% το τελευταίο διάστημα. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η διοίκηση της εισηγμένης θέλει να εκμεταλλευθεί την επόμενη περίοδο προκειμένου να αποκτήσει τις μετοχές σε χαμηλές τιμές σε σύγκριση με την εσωτερική ή λογιστική αξία της μετοχής. Το ίδιο, όμως, φαίνεται ότι, πιστεύουν κι άλλες εισηγμένες εταιρείες των οποίων οι μετοχές είτε βρίσκονται στο περιθώριο λόγω εμπορευσιμότητας, είτε η αξία τους έχει μειωθεί εξαιτίας της αποχώρησης επενδυτών. Σε γενικές γραμμές, όμως, η αγορά ίδιων μετοχών θεωρείται ως ένδειξη ότι, οι ιδιοκτήτες θεωρούν πως η οικονομική κατάσταση στην χώρα θα βελτιωθεί σημαντικά το ερχόμενο διάστημα γι αυτό και σπεύδουν να εκμεταλλευθούν την συγκυρία. Αντίθετα, όταν υπάρχει προσφορά με έκδοση νέων μετοχών τότε οι επενδυτές συνήθως είναι επιφυλακτικοί για την οικονομική κατάσταση.
Οι λόγοι αγοράς ίδιων μετοχών
Πέραν της ακύρωσης των ίδιων μετοχών που είναι μια πρακτική που ακολουθούν οι εισηγμένες μετά την αγορές ιδίων – ώστε να αυξηθούν τα διανεμόμενα κέρδη – ο κύριος λόγος της αγοράς ίδιων μετοχών είναι η απόκτηση των μετοχών σε χαμηλές τιμές (με discount). Εφόσον οι εταιρείες αποκτήσουν ένα ικανό πακέτο μετοχών δύνανται, αργότερα σε δεύτερη φάση να το μεταβιβάσουν σε ξένους επενδυτές αποκομίζοντας σημαντικά κέρδη. Ένας άλλος βασικός λόγος για τον οποίο οι εισηγμένες οδηγούνται σε αγορές ίδιων μετοχών είναι ο μεγάλος όγκος συναλλαγών. Ο μεγάλος όγκος συναλλαγών εμποδίζει την αύξηση της τιμής γι αυτό λαμβάνεται απόφαση για την αγορά ιδίων μετοχών, ώστε να περιοριστούν οι συναλλαγές. ΄Ένας άλλος λόγος είναι και η ενίσχυση (στήριξη) της τιμής σε περιόδους όπως την τωρινή όπου για μεγάλο χρονικό διάστημα οι ξένοι επενδυτές έχουν περιοριστεί σε αγορές 20-30 μετοχών. Εκτός από αυτές στις υπόλοιπες επικρατεί κυριολεκτικά χάος καθώς τα τεμάχια που διακινούνται είναι από ελάχιστα έως μηδαμινά. Στην κατηγορία των μετοχών που βρίσκονται εντός του πεδίου εύρους των ξένων επενδυτών, η αγορά ίδιων μετοχών λειτουργεί ως μηχανισμός απορρόφησης της όποιας προσφοράς. Μάλιστα, μπορεί να αποτρέπει τις μεγάλες πωλήσεις καθώς όταν εκτελείται το πρόγραμμα επί μήνες, οι πωλητές δεν έχουν κανένα λόγο να βιάζονται αφού μπορούν να ρευστοποιήσουν σε υψηλότερες τιμές. Ένας από τους βασικούς λόγους, για τον οποίο οι διοικήσεις αποφασίζουν αγορά ιδίων μετοχών, όπως θα δούμε, ο όγκος των συναλλαγών μέσω της αγοράς ίδιων μετοχών.
To παράδειγμα της Eurobank – Πώς θα μειωθεί ο όγκος των συναλλαγών και θα αυξηθεί η τιμή
Η τράπεζα Eurobank αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα όπου ο μεγάλος όγκος συναλλαγών εμποδίζει και την άνοδο της τιμής της μετοχής. Καθημερινά, στην μετοχή της Εurobank διακινούνται δισεκατομμύρια. Οι πωλήσεις των μετοχών είναι ήδη πολλές- ιδιαίτερα όταν υπάρχουν και ανακοινώσεις από μεγάλα funds όπως το Capital το οποίο ρευστοποίησε το 0,63% από την συνολική του θέση. Η ανακοίνωση του Capital Fund «τρομοκράτησε» τους Έλληνες επενδυτές δεδομένου ότι το αμερικανικό fund κατέχει το 20% της τράπεζας. Απέναντι λοιπόν σ αυτή την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί, οι βασικοί μέτοχοι έχουν μόνο ένα τρόπο προκειμένου να την αντιστρέψουν και να επωφεληθούν. Με την υιοθέτηση ενός προγράμματος ιδίων μετοχών ο όγκος των συναλλαγών θα περιοριστεί και έτσι θα αυξηθεί και η τιμή της μετοχής. Τότε οι δυνητικοί πωλητές θα αναθεωρήσουν την απόφαση τους εφόσον δεν επείγονται να ρευστοποιήσουν. Άλλωστε σ όλα τα ανεπτυγμένα χρηματιστήρια του κόσμου οι επενδυτές προτιμούν τις μεγάλες εταιρείες που εφαρμόζουν συστηματικά αγορές ίδιων μετοχών. Την ίδια, όμως, πρακτική της αγοράς ίδιων μετοχών, εκτιμάται πως θα ακολουθήσουν κι άλλες τράπεζες ώστε να περιορίσουν τον όγκο συναλλαγών. Συνολικά, αυτήν την περίοδο προγράμματα αγοράς ίδιων μετοχών εκτελούν 11 εταιρείες. Εκτός από την «Λούλης» προγράμματα αγοράς ίδιων μετοχών εκτελoύν οι εξής εταιρείες: Γρηγόρης Σαράντης, Τέρνα Ενεργειακή, MLS, Lamda Development, Ιντραλοτ, Π. Πετρόπουλος, Folli – follie, Ικτίνος, Κυριακίδης Μάρμαρα, Επίλεκτος. Οι επενδυτές θα πρέπει να ρωτήσουν τις διοικήσεις τόσο την γνώμη τους για τις επόμενες οικονομικές περιόδους όσο για τον λόγο για τον οποίο τους οδήγησε να προχωρήσουν σ αυτή την χρηματιστηριακή πρακτική. Επίσης, ο τρόπος αντιμετώπισης του πακέτου μετοχών αποκτά ιδιαίτερη αξία για τους μετόχους καθώς η προοπτική μελλοντικής πώλησης θα αυξήσει την τιμή, ενώ μια πιθανή διαγραφή θα αυξήσει τα ετήσια κέρδη ανά μετοχή.