Tου Θάνου Τριανταφύλλου
Στο Κάιρο, την πρωτεύουσα της Αιγύπτου, όπου βρίσκεται ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, ξεκινάει σήμερα η τριμερής συνάντηση Ελλάδος-Κύπρου-Αιγύπτου με στόχο την ανάπτυξη διμερών και πολυμερών συνεργασιών για σειρά ζητημάτων, ανάμεσα στα οποία ο τουρισμός, το εμπόριο, η ενέργεια και η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών.
Προφανώς το τελευταίο αποτελεί το πιο σημαντικό τμήμα της διαδικασίας, μιας και συνδέεται τόσο με την «καταδίκη των παράνομων ενεργειών της Τουρκίας εντός της ΑΟΖ της Κύπρου» όσο και με την ενεργειακή αξιοποίηση των πηγών ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου.
Ως Θαλάσσιες Ζώνες ορίζονται τα Εσωτερικά ύδατα, η Αιγιαλίτιδα Ζώνη (ή χωρικά ύδατα), η Συνορεύουσα Ζώνη, η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και η Υφαλοκρηπίδα. H Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (1982), ορίζει τις θαλάσσιες ζώνες και τα δικαιώματα και υποχρεώσεις των κρατών σε σχέση με αυτές. Σε κάθε θαλάσσια ζώνη το παράκτιο κράτος είτε είναι κυρίαρχο είτε έχει κυριαρχικά δικαιώματα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η αναφορά στις θαλάσσιες ζώνες, θα βρεθεί ψηλά στην ατζέντα της τριμερούς διάσκεψης, χωρίς αυτό να σηματοδοτεί, -απαραίτητα- την ανακήρυξη της ΑΟΖ. Σε κάθε περίπτωση όμως νοηματοδοτεί την δημιουργία μιας πρώιμης περιφερειακής συμμαχίας που θα διέπεται από τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας.
Δεν πρέπει να λησμονούμε πως η χάραξη, οριοθέτηση της ΑΟΖ, συνιστά μια πολύπλοκη διαδικασία, η οποία απαιτεί πολύπλευρες διαπραγματεύσεις και χρηστή γεωπολιτική διαχείριση.
Εξάλλου εκείνο που ώθησε στην σύγκλιση της τριμερούς συνάντησης, ήταν η αλλαγή του καθεστώτος στην Αίγυπτο.
Υπενθυμίζουμε πως το προηγούμενο καθεστώς Μουμπάρακ είχε ξεκινήσει συνομιλίες με την Τουρκία για τον καθορισμό Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, “σβήνοντας” από το χάρτη το Καστελλόριζο.
Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν πως η προσπάθεια της Τουρκίας να κλιμακώσει την ένταση στο Αιγαίο, είναι απόρροια της περιθωριοποίησής της, από τις ενεργειακές εξελίξεις.
Από τη μία ο Ερντογάν πριν από λίγο διάστημα υπογράμμισε την σημασία του να γίνουν οι γεωτρήσεις,
«αλλά τα κέρδη να τα απολαύσουν όλοι οι κάτοικοι της Κύπρου», επιδιώκοντας με άλλα λόγια την αναγνώριση του ψευδοκράτους.
Από την άλλη ο Σαμαράς τόνισε χθες πως «Ελλάδα και Κύπρος αποτελούν αναντικατάστατο παράγοντα ασφάλειας, στον οποίο προσβλέπουν λαοί και κράτη της περιοχής».
Απομένει να δούμε εάν όλη αυτή η διαδικασία θα παγώσει –ενδεχομένως για μεγάλο διάστημα- τις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό ή θα ωθήσει –έστω και βιαστικά- προς μία λύση.
Και για το τέλος τροφή για σκέψη.
Πόσο ανάγκη θα έχει η χώρα το Αζέρικο αέριο (λέγε με Socar) εάν προχωρήσει προς την κατεύθυνση των θαλάσσιων ζωνών η τριμερής του Καϊρου, ή ακόμα και εάν υπάρξει συμφωνία με την Τουρκία;