Της Σοφίας Νέτα
Η κρίση πλήττει και τον εφηβικό πληθυσμό της Ελλάδας, ενώ είναι χαρακτηριστικό πως σε σχετική έρευνα περίπου το 50% των εφήβων απάντησε ότι δεν βλέπει προοπτική. Παράλληλα, ένα τεράστιο βάρος καλούνται να σηκώσουν οι εκπαιδευτικοί, στην περίοδο της κρίσης ενώ τίθεται το ερώτημα, πώς μπορεί ο εκπαιδευτικός να παρέχει όλη αυτήν την υποστήριξη στα παιδιά, όταν και ο ίδιος πλήττεται ανηλεώς από την κρίση.
Στο πλαίσιο της ετήσιας προληπτικής ιατρικής της «Ανοιχτής Αγκαλιάς», πραγματοποιήθηκε το 11 Συμπόσιο Λειψών με θέμα «Προσαρμογή και Διαχείριση της Κρίσης στο Σχολείο και την Οικογένεια. Ένα χρόνο μετά , ενισχύοντας την Ανθεκτικότητα και την Ελπίδα». Στο Συμπόσιο που διοργάνωσε ο Δήμος Λειψών, συμμετείχαν εκπρόσωποι της Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης, παιδοψυχίατροι, κοινωνιολόγοι και ψυχολόγοι, ενώ μετά το πέρας των ομιλιών έγιναν παρεμβάσεις από εκπαιδευτικούς, μαθητές και γονείς από τους Λειψούς και τα όμορα νησιά.
Οι εισηγήσεις ανέδειξαν την σημασία της ανθεκτικότητας του ανθρώπου, δηλαδή τις διαδικασίας προσαρμογής, που διαμορφώνονται μέσα από την επίδραση πολλών παραγόντων και το πώς αυτή «χτίζεται» διαχρονικά από την παιδική ηλικία έως την ενηλικίωση. Τα ψυχοκοινωνικά χαρακτηριστικά της ανθεκτικότητας θετική προοπτική, εμπιστοσύνη, ασφαλείς δεσμοί, κοινωνικές δεξιότητες, αυτοπεποίθηση, χιούμορ, αλτρουισμός, γενναιοδωρία, ενεργητική διαχείριση, οργανωτικότητα, αποτελούν τα στοιχεία, που πρέπει να καλλιεργηθούν σε παιδιά και ενήλικες.
Τέλος, υπογραμμίστηκαν οι στρατηγικές που ενισχύουν την ανθεκτικότητα, όπως μεταξύ άλλων η ένταξη στα δίκτυα, οι καλές σχέσεις με τα στενά μέλη της οικογένειας, τους φίλους ή άλλους, η αποδοχή ότι οι αλλαγές είναι μέρος της ζωής, η στόχευση σε ρεαλιστικούς στόχους, μέσα από δράσεις χωρίς πολυδιάσπαση και η ανάπτυξη θετικής άποψης για τον εαυτό, καθώς και η φροντίδα του.
Υπογραμμίστηκαν, επίσης μέσα από σχετική έρευνα, τα κύρια χαρακτηριστικά του εκπαιδευτικού, που επιθυμούν οι έφηβοι, όπως να σέβεται την γνώση τους, να είναι συζητήσιμος, να μην το «παίζει» εξουσία και να είναι καλός στην μετάδοση των γνώσεων. Υπογραμμίστηκαν, επίσης μέσα από σχετική έρευνα, τα κύρια χαρακτηριστικά του εκπαιδευτικού, που επιθυμούν οι έφηβοι, όπως να σέβεται την γνώση τους, να είναι συζητήσιμος, να μην το «παίζει» εξουσία και να είναι καλός στην μετάδοση των γνώσεων.
Έγινε, επίσης, διαδικτυακή συνεργασία μέσω Skype, με την Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, όπου, αφού προηγήθηκε ενημέρωση για το διαδίκτυο, απαντήθηκαν ερωτήματα σχετικά με την αύξηση την τελευταία 3ετία των προβλημάτων κατάχρησης και εθισμού στο internet, καθώς και για τους δυνατούς τρόπους προστασίας.
Πραγματοποιήθηκαν αντίστοιχα Βιωματικά Εργαστήρια για γονείς και παιδιά Δημοτικού και Γυμνασίου στο πλαίσιο οργανωμένων ετήσιων δράσεων πρόληψης που αφορούν την υποστήριξη της σωματικής και ψυχικής υγείας παιδιών και ενηλίκων. Οι γονείς ανέδειξαν την ανάγκη ενδυνάμωσης του «εαυτού», μέσα από την αναγνώριση των δυνατών θετικών τους στοιχείων, αλλά και του «μοιράσματος», με άλλους ανθρώπους, της χαράς και των δύσκολων καταστάσεων, οργανώνοντας την ανθεκτικότητα και την ελπίδα.
Τα παιδιά με την σειρά τους ανέδειξαν, ό,τι είναι «δικό» τους και κανείς δεν μπορεί να το πάρει: τις φιλίες, την οικογένεια, το σχολείο, τις γνώσεις, την πληροφορία, την αίσθηση της ομάδας, τη δυνατότητα οργάνωσης, συνεργασίας. Συμπληρώνοντας το θεωρητικό υπόβαθρο του συμποσίου, τα παιδιά λεκτικοποίησαν τα στοιχεία που «χτίζουν» την ανθεκτικότητα: η οργάνωση, η συνεργασία, η αγάπη, η αλληλεγγύη, το χιούμορ, το παιχνίδι, το χαμόγελο αλλά κυρίως το όραμα. Αξίζει να σημειωθεί η εικόνα που αποτυπώθηκε για τη χώρα μας μέσα από τη ζωγραφική των εφήβων στο πλαίσιο των δράσεων των Βιωματικών Εργαστηρίων . Οι περισσότεροι ζωγράφισαν την Ελλάδα σαν «καζάνι που βράζει»!