Δίπλα στα χαρτοφυλάκια μετοχών και τίτλων real estate, οι πλούσιοι του πλανήτη έχουν αρχίσει να στρέφουν το βλέμμα σε ένα νέο μέσο οικονομικής εξασφάλισης: τα χαρτοφυλάκια… διαβατηρίων.
Πλούσιοι επενδυτές από όλο τον κόσμο αγοράζουν ολοένα και περισσότερες βίζες ή υπηκοότητες σε άλλες χώρες, ελπίζοντας να δημιουργήσουν έτσι ένα προσωπικό fund αντιστάθμισης κινδύνου που στην ουσία θα τους προστατεύει από τη μεταβλητότητα των πολιτικών των εθνικών κυβερνήσεων ή των εθνικών οικονομιών. Η μεγάλη πλειοψηφία αποτελείται από νέους εκατομμυριούχους ή ακόμα και δισεκατομμυριούχους που προέρχονται από τις αναδυόμενες αγορές, κυρίως την Κίνα, τη Ρωσία και χώρες της Μέσης Ανατολής. Πολύ συχνά αγοράζουν διαβατήρια και κάρτες εισόδου για χώρες της Ευρώπης, τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Αυστραλία.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αυτοί οι “οικονομικοί μετανάστες” ξοδεύουν σχεδόν 2 δισ. δολ. ετησίως για την αγορά δεύτερων ή και τρίτων διαβατηρίων και βίζας. Η ζήτηση είναι τόσο ισχυρή που οι ανά τον κόσμο κυβερνήσεις έχουν ξεκινήσει μια κούρσα… εξοπλισμού με τέτοια έγραφα, όπως VIP βίζες, η γρήγορη προσφορά κατοικιών στους μετανάστες και η χορήγηση διαβατηρίων σε όλο και ψηλότερες τιμές.
Την περασμένη χρονιά , η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Βρετανία και αρκετές άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν αυξήσει τις τιμές για χρυσές βίζες κι έχουν επιταχύνει τις διαδικασίες για την απόκτηση υπηκοότητας.
“Οι πλούσιοι που ζουν σε εύθραυστες οικονομίες πάντα θέλουν να έχουν μια δεύτερη επιλογή σε μια πιο σταθερή χώρα”, αναφέρει ο Christian H. Kalin, πρόεδρος της Henley & Partners, γνωστής εταιρείας συμβούλων με έδρα το Λονδίνο.
“Οι πλούσιοι ήδη διαχωρίζουν τα περιουσιακά στοιχεία τους για προστασία. Τώρα θέλουν να εξασφαλίσουν και την κατοικία τους. Γιατί λοιπόν να μην έχουν κι ένα χαρτοφυλάκιο με διαβατήρια;”, αναφέρει ο ίδιος.
Οι διαφωνούντες ωστόσο, αναφέρουν ότι τα προγράμματα αυτά έχουν και τα μειονεκτήματά τους. Δηλαδή ότι με τον τρόπο αυτό προσφέρεται δυνατότητα να βρεθεί “απάνεμο λιμάνι” για κάποιους επιτήδειους που έκαναν την περιουσία τους μέσω της διαφθοράς και της παρανομίας.
Πέρυσι, η Viviane Reding, η αντιπρόεδρος της Κομισιόν για θέματα Δικαιοσύνης, θεμελιωδών δικαιωμάτων και υπηκοότητας είπε ότι “η χορήγηση υπηκοότητας δεν πρέπει να είναι προς πώλησης”.
Παρά ταύτα πολλές χώρες έχουν επωφεληθεί πολύ. Η χώρα που έβγαλε τα περισσότερα είναι η Μάλτα. Τον Ιανουάριο, το νησί των 425.000 κατοίκων άρχισε να πουλά υπηκοότητες έναντι 650.000 ευρώ και μάλιστα χωρίς να απαιτείται να δηλώσει κανείς κατοικία στο νησί. Κι αφο0ύ είναι μέλος τς ΕΕ, δίνει δικαίωμα μετακίνησης και παραμονής και στην ΕΕ των 28.
Μετά από διαμαρτυρίες, η κυβέρνηση έβαλε νέους όρους στη χορήγηση υπηκοότητας: την αγορά ακινήτου τουλάχιστον 350.000 δολ. και ομολόγων αξίας 150.000 δολ. Το πρώτο εξάμηνο 200 επενδυτές ενδιαφέρθηκαν βάζοντας στα κρατικά ταμεία της Μάλτας 200 εκατ. δολάρια.