Του Δημήτρη Μαρκόπουλου
Η πλέον ενδιαφέρουσα αλλά και κρίσιμη ευρωπαϊκή κοινοβουλευτική περίοδος για τη χώρα μας, αν κρίνουμε από το πόσα πολλά θα κριθούν για το μέλλον μας εντός Ευρωζώνης μέσω των διεργασιών που θα γίνουν, ξεκίνησε πριν από λίγο καιρό μετά και τις πρόσφατες ευρωεκλογές. Η κρισιμότητα της περίστασης οφείλεται κυρίως στην τρέχουσα οικονομική αλλά και πολιτική συγκυρία. Εξάλλου, για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. η οικονομία υπήρξε το διακύβευμα, σε τέτοιο σημείο ώστε οι ηγέτες των ευρωπαϊκών πολιτικών ομάδων να αναγκαστούν σε μεγάλο βαθμό να εξειδικεύσουν προγράμματα και θέσεις, ώστε οι πολίτες -οι οποίοι για πρώτη φορά κλήθηκαν με τρόπο άμεσο να εκλέξουν σχηματισμούς και ευρωβουλευτές- να έχουν πλήρη εικόνα των προταγμάτων και των διαφορών που επικρατούν σε μια Ευρώπη που οφείλει να κοιτάξει με μεγαλύτερο δυναμισμό το μέλλον.
Ο επικεφαλής του Γραφείου Ενημέρωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα, Λεωνίδας Αντωνακόπουλος, τονίζει: «Μετά τις ευρωπαϊκές εκλογές του περασμένου Μαΐου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ξεκίνησε την 8η κοινοβουλευτική περίοδο 2014-2019 αναβαπτισμένο με την ψήφο των Ευρωπαίων πολιτών και ενισχυμένες εξουσίες. Τον Οκτώβριο η εκλογή του νέου προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του πολύπειρου πρώην πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου και πρώην προέδρου του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, έγινε με αυξημένη δημοκρατική νομιμοποίηση, αντλημένη από τις ευρωπαϊκές εκλογές. Είχαν, βεβαίως, προηγηθεί σκληρές διακρατικές διαπραγματεύσεις. Ομως, η νέα ευρωπαϊκή ηγεσία καλείται να αντιμετωπίσει προκλήσεις και δυσκολίες χωρίς προηγούμενο όχι μόνο στην Ε.Ε., αλλά ευρύτερα στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Η παρατεταμένη οικονομική κρίση και η υψηλή ανεργία ιδιαίτερα στους νέους έχουν πλήξει σοβαρά τον κοινωνικό ιστό, ενώ οι μετρήσεις δείχνουν σοβαρή μείωση της εμπιστοσύνης των Ευρωπαίων πολιτών τόσο στους ευρωπαϊκούς θεσμούς όσο και στα εθνικά πολιτικά συστήματα».
Εμφαση στην οικονομία
Την έμφαση στα θέματα της οικονομίας ως προς τη συγκεκριμένη ευρωκοινοβουλευτική περίοδο τονίζει και ο επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ και αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Δημήτρης Παπαδημούλης. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος έχει αναλάβει καθήκοντα μέλους στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής με διαρκείς παρεμβάσεις, όπως η πιο πρόσφατη για το περίφημο πακέτο Γιούνκερ, ύψους 300 δισ. ευρώ, η προσπάθεια των δανειστών για αύξηση του ΦΠΑ στη νησιωτική Ελλάδα, αλλά και τα φαινόμενα φοροδιαφυγής των γερμανικών πολυεθνικών τα οποία δεν τυγχάνουν της παρέμβασης της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF). «Η Ε.Ε. νιώθει ξεκάθαρα πλέον την ανάγκη να ακούει τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ το κλίμα αλλάζει σε όλη την Ενωση. Η φωνή της Αριστεράς είναι πλέον πιο δυνατή χάρη στις προσπάθειές μας, ενώ διαρκώς αποδεικνύουμε πως είμαστε δύναμη ευθύνης και όχι απλής αντίδρασης», τονίζει ο κ. Παπαδημούλης, επισημαίνοντας την ανάγκη για χάραξη μιας καινούριας πολιτικής πορείας για την Ευρώπη μέσα από ένα πρίσμα διαφορετικό και εκτός αυστηρής δημοσιονομικής λιτότητας.
Με τη σειρά του ο κ. Γιώργος Κατρούγκαλος αναφέρεται στην αίσθησή του πως η Ε.Ε. περνάει σε μια νέα φάση, που εμπεριέχει τα χαρακτηριστικά ενός «τέλους εποχής». «Ενα επιτυχημένο και ρεαλιστικό αριστερό πείραμα θα στρέψει όλη την Ευρώπη αριστερά», τονίζει ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος εκτιμά ότι η προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Αριστεράς θα πρέπει περισσότερο να επικεντρωθεί στην αλλαγή των θεσμών ή την καλυτέρευσή τους και όχι τόσο στην οικονομία, η οποία ακολουθεί. Ο ίδιος πάντως εκτιμά ότι ο κ. Αλέξης Τσίπρας σε μεγάλο βαθμό «ανέβασε τις μετοχές του με τη θεσμική αποδοχή της πρωτιάς Γιούνκερ μετά τις εκλογές, δίνοντας μια αίσθηση πως η Αριστερά κινείται εντός ευρωπαϊκών θεσμών».
Η Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι ιδιαίτερα δραστήρια σε θέματα οικονομίας αλλά και κοινωνίας. Με έξι ευρωβουλευτές (Μανώλης Γλέζος, Σοφία Σακοράφα, Δημήτρης Παπαδημούλης, Κωνσταντίνα Κούνεβα, Γιώργος Κατρούγκαλος και Κωνσταντίνος Χρυσόγονος) έχει επικεντρώσει τη δράση της στην προσπάθεια επικοινωνίας και προώθησης των προβλημάτων που τα μνημόνια δημιούργησαν. Χαρακτηριστικό των δραστηριοτήτων της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ είναι το γεγονός πως το κόμμα έχει δώσει βήμα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε απολυμένους μεγάλων ελληνικών βιομηχανιών (π.χ. της Coca-Cola) και έχει αναδείξει θέματα όπως η εργασιακή ανασφάλεια και οι κοινωνικοί αποκλεισμοί. Παράλληλη είναι η προσπάθεια της κυρίας Σοφίας Σακοράφα να αναδείξει θέματα βιομηχανίας, έρευνας αλλά και ενέργειας, πεδία στα οποία ο ΣΥΡΙΖΑ δεν συνήθιζε να έχει συντονισμένη παρουσία λόγω της μικρότερης εκπροσώπησής του στο παρελθόν.
Από τη μεριά του ο κ. Αντωνακόπουλος στέκεται στις προγραμματικές δηλώσεις της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ώθηση στην απασχόληση, στην ανάπτυξη και στις επενδύσεις, στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης, στην ψηφιακή ενιαία αγορά, στη βαθύτερη και δικαιότερη οικονομική και νομισματική ένωση. «Αυτά αποτελούν ένα φιλόδοξο σχέδιο άμεσης εφαρμογής με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου», αναφέρει ο επικεφαλής του Γραφείου Ενημέρωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Αθήνα και προσθέτει: «Αυτά, σε συνδυασμό με μια νέα πολιτική μετανάστευσης και ασύλου, ενίσχυση της εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε., βελτίωση της εσωτερικής αγοράς και της τραπεζικής εποπτείας, κατάργηση των διακρίσεων και εμβάθυνση της εσωτερικής δημοκρατίας στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αποτελούν τον οδικό χάρτη για την επιβίωση του ιστορικού εγχειρήματος της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η ευρωπαϊκή ηγεσία αλλά και οι πολίτες έχουν συνειδητοποιήσει ότι η Ευρώπη περνά μια κρισιμότατη φάση όπου διακυβεύεται η συνοχή της αλλά και η οικονομική επιβίωση και η αντοχή των δημοκρατιών στα κράτη-μέλη. Το στοίχημα, όμως, δεν είναι εύκολο: οι Ευρωπαίοι ιθύνοντες θα πρέπει εκ των πραγμάτων να συγκεράσουν διαφορετικές βουλήσεις και πολιτικές εντός της Ε.Ε.: από το δόγμα λιτότητας της Γερμανίας, τη δημοσιονομική ευελιξία που απαιτούν η Ιταλία και η Γαλλία, την αλά καρτ συμμετοχή των Βρετανών, τη στήριξη μέχρι την ελάφρυνση της πίεσης που επιζητεί η Ελλάδα και άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου. Κοινή όμως συνείδηση είναι ότι κανείς δεν μπορεί να ωφεληθεί από μια πολιτικά τραυματισμένη και οικονομικά εξασθενημένη Ευρώπη και μια γενικευμένη κρίση αξιών στην ευρωπαϊκή ήπειρο».
Τα εθνικά θέματα
Με τη σειρά του ο επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Ν.Δ. στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Μανώλης Κεφαλογιάννης, θεωρεί ότι «η ανάδειξη για πρώτη φορά με άμεση ψήφο των Ελλήνων ευρωβουλευτών προσδίδει άλλη νομιμοποίηση αλλά και ευθύνη», ενώ δεν παραλείπει να αναφερθεί στον τρόπο με τον οποίο πλέον καθορίζονται πολλά εθνικά θέματα από τις Βρυξέλλες. Ο ίδιος εξάλλου κατόρθωσε να γίνει πρόεδρος της Μεικτής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ε.Ε. – Τουρκίας, γεγονός πολύ σημαντικό για τη χώρα μας. «Εχοντας ειδικότητα στα ευρωπαϊκά θέματα και με εξειδίκευση ετών (σ.σ.: ο κ. Κεφαλογιάννης υπήρξε εισηγητής της Συνθήκης του Μάαστριχτ), εκτιμώ πως η χώρα μας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χάρη στις προσπάθειες του Αντώνη Σαμαρά και της κυβέρνησης έχει περάσει σε μια νέα, πιο αισιόδοξη φάση». Ο ίδιος, ως αναπληρωτής στην Επιτροπή Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου, διαβλέπει ένα καλύτερο μέλλον για συγκεκριμένους τομείς στους οποίους η Ελλάδα πρέπει να βασιστεί. Ως προς τα κρίσιμα εθνικά θέματα, ο κ. Κεφαλογιάννης υποστηρίζει ότι «πλέον στην Ε.Ε. δεν μιλάμε για ένταξη της Τουρκίας αλλά για όσο το δυνατόν πιο στενούς δεσμούς με τα ευρωπαϊκά όργανα», αποτυπώνοντας με αυτή τη δήλωση το πόσο έχουν ανατραπεί εξαιτίας της επιθετικής πολιτικής Ερντογάν τα πράγματα στην ενταξιακή πορεία της γείτονος.
Με τους κρίσιμους τομείς για την ελληνική οικονομία της ναυτιλίας, του τουρισμού και των μεταφορών ασχολείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η κυρία Ελίζα Βόζεμπεργκ, η οποία παράλληλα έχει επικεντρωθεί και σε θέματα μετανάστευσης, παρέχοντας χρήσιμες βοήθειες στον Ελληνα επίτροπο Δημήτρη Αβραμόπουλο. «Είναι εξαιρετικά κρίσιμο το γεγονός πως ο πρόεδρος της Ε.Ε. Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ έχει αποφασίσει πως ήρθε η ώρα της άρσης των περιοριστικών γραμμών μεταξύ Βορρά και Νότου», τονίζει, ενώ αναφέρεται με τα καλύτερα λόγια για τη δουλειά των απελθόντων Ελλήνων ευρωβουλευτών οι οποίοι «έδρασαν σε συνθήκες έντονης αμφισβήτησης της ευρωπαϊκής υπόστασης της χώρας μας». Και προσθέτει: «Το κλίμα έχει αλλάξει για τη χώρα μας, αν και πολλοί είναι εκείνοι που εκτιμούν πως δεν πρέπει να υπάρξει εφησυχασμός».
Ως μέλος της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής αλλά και αναπληρωτής της Επιτροπής Προϋπολογισμών, ο κ. Γιώργος Κύρτσος αναφέρεται στη στήριξη ελληνικών θέσεων κυρίως ως προς την αύξηση αναπτυξιακών κονδυλίων, με περισσότερες επενδύσεις, ενίσχυση του τουριστικού ρεύματος, νέα ρύθμιση του χρέους. «Τέτοιες θέσεις πλέον θεωρούνται λογικές και οι πολιτικές ομάδες που ελέγχουν τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης είναι ανοιχτές σε συνεννόηση και διαπραγμάτευση. Αντίθετα, θέσεις που υποστηρίζονται από τον ΣΥΡΙΖΑ και τους Ανεξάρτητους Ελληνες για το κούρεμα-χάρισμα του χρέους τουλάχιστον κατά 50%, την εγγραφή στον κρατικό προϋπολογισμό ενδεχόμενων γερμανικών αποζημιώσεων για το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ακόμη και τη διεκδίκηση αποζημίωσης για την “αποτυχία του μνημονίου” με προσφυγή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, αντιμετωπίζονται ιδιαίτερα αρνητικά από τους πρωταγωνιστές των εξελίξεων στα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης. Οι μόνοι που υποστηρίζουν τέτοιου είδους θέσεις είναι μερικές δεκάδες βουλευτές της Ευρωπαϊκής Αριστεράς και οι αντιευρωπαϊστές και ευρωσκεπτικιστές της Ακρας Δεξιάς», υποστηρίζει.
Συνολικά, πάντως, στην Κ.Ο. της Ν.Δ. τονίζεται πως το τελευταίο διάστημα επανεμφανίστηκε ο λεγόμενος «πολιτικός κίνδυνος». «Οι αγορές και οι επενδυτές ανησυχούν για το ενδεχόμενο διενέργειας πρόωρων βουλευτικών εκλογών, εκλογικής επικράτησης του ΣΥΡΙΖΑ και σχηματισμού κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ όχι επειδή κάνουν πολιτικές διακρίσεις, αλλά επειδή θεωρούν αντιπαραγωγικές τις θέσεις που υποστηρίζει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης», λέει ο κ. Κύρτσος.
Οι θέσεις των κομμάτων
Από τη μεριά της, η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Χρυσής Αυγής κυρίως ασχολείται με εθνικά θέματα, αλλά και με την προσπάθεια ανάδειξης του ζητήματος της προφυλάκισης της ηγετικής της ομάδας και δευτερευόντως με ζητήματα οικονομίας. Ο κ. Γιώργος Επιτήδειος μαζί με τους άλλους δύο ευρωβουλευτές, τον Ελευθέριο Συναδινό και τον Λάμπρο Φουντούλη, επιδιώκουν εσχάτως συμμαχίες με το ακροδεξιό μέτωπο της κυρίας Μαρίν Λε Πεν (έχει ζητηθεί από τη Χρυσή Αυγή πολλές φορές κοινή πλεύση σε ψηφοφορίες). Με τη σειρά της η κυρία Εύα Καϊλή από το ΠΑΣΟΚ μιλάει για την ανάγκη ανάδειξης περισσότερο των κρίσιμων ζητημάτων που προκύπτουν για την κοινωνία από τις οικονομικές πρακτικές. Ως μέλος της Επιτροπής Βιομηχανίας αλλά και της Οικονομικής και Νομισματικής Επιτροπής, έχει επικεντρώσει το ενδιαφέρον της σε θέματα φορολογίας, συντονίζοντας μάλιστα και όλες τις παρατάξεις προς αυτή την κατεύθυνση. Τονίζει πως στόχος της είναι να εξαντλήσει την πενταετία προς όφελος των πολιτών που την εξέλεξαν. «Προσπάθειά μας ως εκπροσώπων της Ελιάς είναι να αλλάξουμε την εικόνα της χώρας. Να κάνουμε ένα rebranding», λέει. Η ίδια είχε την ευκαιρία πολύ σύντομα να της δοθούν ευκαιρίες για πάρα πολλές εισηγήσεις, ενώ έμφαση δίνει και στη μείωση της ανεργίας με παρεμβάσεις ως προς την κατεύθυνση του Youth Guarantee, μιας δράσης για την οποία η κυρία Καϊλή επιχειρεί την ενίσχυση και παράτασή της.
Από την πλευρά του ο γραμματέας του ΠΑΣΟΚ και έτερος ευρωβουλευτής της Ελιάς Νίκος Ανδρουλάκης έχει επωμιστεί μεγάλο μέρος ευθύνης λόγω της χαμηλής εκπροσώπησης του ΠΑΣΟΚ στη νέα Ευρωβουλή με παρουσίες στις Επιτροπές Εξωτερικών Υποθέσεων, Περιβάλλοντος, Ασφάλειας και Αμυνας κ.ά. Πολύ σημαντικό είναι το γεγονός πως ο ίδιος θα είναι εκ των παρατηρητών (ο μοναδικός Ελληνας στον χώρο των Βαλκανίων) της πορείας διεύρυνσης της Ε.Ε. στο Μαυροβούνιο. «Η υπόθεση για την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία δεν έχει τελειώσει. Το ίδιο συμβαίνει και στη χώρα μας», τονίζει ο νεαρός ευρωβουλευτής, ο οποίος επιδιώκει να μοιράσει τον χρόνο μεταξύ των καθηκόντων του στις Βρυξέλλες και στην Αθήνα.
Οι ευρωβουλευτές του Ποταμιού είναι νεοφώτιστοι (το Ποτάμι συμμετείχε σε ευρωπαϊκές εκλογές για πρώτη φορά), όμως η παρουσία δύο ανθρώπων με διαφορετικές και συνάμα ενδιαφέρουσες ατομικές πορείες, όπως ο γνωστός καθηγητής Γιώργος Γραμματικάκης και ο γιος του Λεωνίδα Κύρκου, Μιλτιάδης, έχουν το δικό τους νόημα. Από τις πρώτες ενέργειες της ομάδας του Ποταμιού ήταν η ένταξη στην ομάδα των Ευρωπαίων σοσιαλιστών, ενώ οι δύο ευρωβουλευτές διοργάνωσαν, κατόπιν πρότασης του κ. Γραμματικάκη, συνάντηση-ενημέρωση των άλλων ευρωβουλευτών για τα ευρήματα της Αμφίπολης. «Προσπάθειά μας είναι κυρίως η συζήτηση γύρω από το ποιο μοντέλο ελληνικού κράτους θέλουμε. Και είναι αλήθεια ότι χρειαζόμαστε κάτι πιο παραγωγικό, κάτι πιο ορθολογικό», τονίζει ο κ. Κύρκος. Με τη σειρά του ο κ. Γραμματικάκης αναφερόμενος στο Ποτάμι τονίζει πως σαφώς τώρα ο νέος αυτός πολιτικός φορέας ζυμώνεται, όμως ξεκαθαρίζει πως «παρά τις διαφορετικές, πολλές φορές, οπτικές, η αίσθηση ότι χρειάζεται μια νέα προσέγγιση στα προβλήματα της χώρας είναι δεδομένη».
Με έμφαση στα διεθνή θέματα αλλά και διάθεση στήριξης των εργατικών κινημάτων, οι δύο ευρωβουλευτές του ΚΚΕ Κώστας Παπαδάκης και Σωτήρης Ζαριανόπουλος επικοινωνούν τις θέσεις του κόμματος και την πλήρη αντίθεσή του στο να ακολουθηθεί μνημονιακή και σταθερά ευρωπαϊκή προοπτική. Με αντικαπιταλιστικό πνεύμα, το ΚΚΕ παραμένει σταθερό στις απόψεις του, ενώ από τις σημαντικές λεπτομέρειες της παρουσίας του κόμματος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι η συμμετοχή του κ. Ζαριανόπουλου στη Μεικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ε.Ε. – FYROM. Τελευταίο κόμμα σε εκπροσώπηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι οι Ανεξάρτητοι Ελληνες, με ευρωβουλευτή τον κ. Νότη Μαριά, ο οποίος αρθρώνει έντονη αντιμνημονιακή και αντιγερμανική (κυρίως ως προς το θέμα των αποζημιώσεων) κριτική.