Tου Δημήτρη Παφίλα
Ξένοι οίκοι μιλούν για πιθανό καννιβαλισμό με τα ABS ( Πρόγραμμα τιτλοποιήσεων ) ωστόσο οι ανακοινώσεις του κ. Μario Draghi προσφέρουν στις ελληνικές τράπεζες φθηνό κόστος κεφαλαίου, δυνατότητα για χρηματοδότηση επιχειρήσεων- νοικοκυριών, αλλά και κάλυψη ενός μέρος κεφαλαιακών αναγκών.
Eπιπλέον εφόσον προκύψουν ενδεχόμενες κεφαλαιακές ανάγκες από τους ελέγχους της ΕΚΤ, οι ελληνικές Tράπεζες θα έχουν την επιλογή να περιορίσουν ή και να μηδενίσουν την αραίωση της αξίας των μετοχών που προκύπτει από την έκδοση νέων μετοχών, κατά τις αυξήσεις κεφαλαίου.
Ουσιαστικά, ο πρόεδρος της ΕΚΤ άναψε το «πράσινο» φως για να αντλήσουν φθηνά κεφάλαια οι ευρωπαϊκές τράπεζες. Συγκεκριμένα, με το πρόγραμμα τιτλοποιήσεων η ΕΚΤ θα παρέχει φθηνή χρηματοδότηση αποδεχόμενη ως ενέχυρα καταναλωτικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες, δάνεια αυτοκινήτων, δάνεια προς Μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αφού πρώτα αυτά τιτλοποιηθούν. H μοναδική κατηγορία δανείων στην οποία δεν μπορεί να γίνει τιτλοποίηση στην Ελλάδα είναι τα δάνεια που είναι συνδεδεμένα με ακίνητα. Οι χρηματοδοτήσεις αυτές είναι πιο ασφαλείς καθώς έχουν ως εγγύηση τα ίδια τα ακίνητα, ωστόσο στην Ελλάδα δεν μπορεί να προχωρήσει η τιτλοποίηση αφού ο νόμος απαγορεύει τους πλειστηριασμούς, εξώσεις, έτσι τα ακίνητα αυτά δεν είναι διαθέσιμα.
Το κίνητρο για να εκδοθούν τέτοια προγράμματα από τις τράπεζες είναι ισχυρό, καθώς όπως εξηγεί ο κ. Γ. Κοφινάκος της StormΗarbour θα μπορούν να αντλήσουν χρήματα με χαμηλότερο επιτόκιο από τις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου. Στις τελευταίες, το κόστος κυμαίνεται μεταξύ 10% και 20%- εξαιτίας του μεγάλου discount που δόθηκε στις τιμές των μετοχών- ενώ με τα προγράμματα ABS το κόστος φθάνει το 6-7%. H αγγλική εταιρεία είναι η μεγαλύτερη εταιρεία του τομέα τιτλοποιήσεων στην Ευρώπη, καθώς πραγματοποιεί σχετικά προγράμματα τόσο για τράπεζες, επιχειρήσεις, κρατικούς οργανισμούς.
Προ της κρίσεως, το 2008 η αγορά των ABS, των Covered Bonds ( καλυμμένες ομολογίες ) RMBS ( δάνεια συνδεμένα με ακίνητα ), SMES ( δάνεια μικρομεσαίων επιχειρήσεων ) ανερχόταν σε 1,2 τρισ. ευρώ, ενώ τώρα είναι μόνο 200 δισ. ευρώ. Σ΄ αυτή την κατάρρευση συνέβαλλαν φυσικά, η υπερβολική τιτλοποίηση όλων σχεδόν των δανείων, αλλά και οι υπερβολικές αξιολογήσεις που πραγματοποίησαν οι οίκοι αξιολόγησης. Αρκετά από τα δάνεια βαθμολογήθηκαν ως αξιόχρεα, αλλά τελικά αποδείχθηκαν τα junks. Στην Ευρώπη, η αγορά αρχίζει σιγά- σιγά να επανέρχεται στα προ της κρίσεως επίπεδα, ενώ στην Ελλάδα οι σχετικές εκδόσεις είναι ανύπαρκτες.
Πώς ένα μέρος των κεφαλαιακών αναγκών μπορεί να καλυφθεί με ABS
Ο πρόεδρος της ΕΚΤ ανακοίνωσε το πρόγραμμα των ABS με σκοπό την ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας στην Ευρώπη, καθώς παρά την ρευστότητα που αντλούν από αυτή οι τράπεζες δεν υφίσταται ροή χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Τα προγράμματα ABS, όμως, οι τράπεζες μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν και για ένα μέρος των κεφαλαιακών τους αναγκών. Σε μια υποθετική περίπτωση που μια ελληνική τράπεζα χρειαστεί κεφάλαια 1 δισ. ευρώ, τότε έχει την ευκαιρία να αντλήσει 700 εκατ. ευρώ από αύξηση κεφαλαίου και 300 εκατ. ευρώ από τιτλοποιήσεις δανείων. Με τον τρόπο αυτό η τράπεζα βρίσκει τα κεφάλαια που αναζητά από την αγορά, αλλά ταυτόχρονα μειώνει την αξία του Dilution που θα υποστούν οι μέτοχοι, από την έκδοση των νέων τίτλων.
Ποια προγράμματα ABS προώθησε η StormΗarbour
Η StormΗarbour είναι η μεγαλύτερη εταιρεία τιτλοποιήσεων στην Ευρώπη. Έχει εκδώσει προγράμματα ABS για την Πορτογαλία, Γαλλία, Γερμανία. Mια από τις γνωστές εκδόσεις που προχώρησε η Stormharbour ήταν στην Πορτογαλία για την τράπεζα Banco Espirito, ύψους 600 εκατ. ευρώ. Το πρόγραμμα ABS αφορούσε καταναλωτικά δάνεια και η έκδοση έγινε ανάρπαστη καθώς διέθετε επιτόκιο 2,80%. Μια ακόμη έκδοση ήταν το πρόγραμμα τιτλοποίησης του ελλείμματος του Πορτογαλικού ΑΔΜΗΕ. Δηλαδή, τιτλοποιήθηκαν οι υποχρεώσεις του διαχειριστή ενέργειας και με αυτό τον τρόπο πληρώθηκαν οι υποχρεώσεις προς τους παραγωγούς. Αν κάτι ανάλογο είχε συμβεί στην Ελλάδα τότε ο ΑΔΜΗΕ θα τακτοποιούσε το μεγάλο έλλειμμα του, αλλά θα είχε αποφευχθεί και το «κούρεμα» των υποχρεώσεων του οργανισμού προς τους παραγωγούς.