Του Γ. Χ. Παπαγεωργίου
Το ένα αγκάθι μετά το άλλο εμφανίζουν οι εταίροι στη διαπραγμάτευση με τη χώρα μας, καθώς, προτού ακόμα ολοκληρωθούν η αξιολόγηση της τρόικας και οι διαπραγματεύσεις για την προληπτική στήριξη, έρχονται δηλώσεις και πληροφορίες που αμφισβητούν ακόμα και την ανάγκη νέας αναδιάρθρωσης του χρέους χαρακτηρίζοντάς το βιώσιμο.
Χθες ο ίδιος ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι που δήλωσε ότι η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους δεν είναι ούτε αναγκαία ούτε χρήσιμη (Διαβάστε περισσότερα εδώ)
Στην ουσία, πρόκειται για μια νέα στάση από την πλευρά ορισμένων εταίρων, η οποία σιγά-σιγά ξεδιπλώνεται και δείχνει ότι η Ευρωζώνη σπεύδει να κατεβάσει τον πήχη των προσδοκιών για το χρέος και να ξεκινήσει η διαπραγμάτευση ουσιαστικά από μηδενικό σημείο. Πολύ περισσότερο, αφού θέλουν να ξεκαθαρίσουν προς το ελληνικό πολιτικό σύστημα, εν όψει πιθανών εκλογών, ότι δεν υπάρχει κάτι δεδομένο το οποίο θα μπορούσε να λάβει ως σημείο εκκίνησης για να διεκδικήσει περισσότερα ενδεχόμενη νέα κυβέρνηση.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμα πιο περίπλοκο, δεδομένου ότι η συμφωνία για νέα ελάφρυνση του χρέους έχει επιτευχθεί από το 2012 με υπουργό Οικονομικών τον Γιάννη Στουρνάρα και προβλέπει ότι, εφόσον η Ελλάδα τηρήσει τις δεσμεύσεις του μεσοπρόθεσμου προγράμματος και επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα, η Ευρωζώνη θα προχωρήσει σε νέα μέτρα ελάφρυνσης έτσι ώστε το χρέος να καταστεί βιώσιμο. Η απόφαση μάλιστα περιέγραφε και τους τρόπους γι’ αυτό, δηλαδή επιμήκυνση των δανείων, παρέμβαση στο επιτόκιο και κονδύλια για την ανάπτυξη, δηλαδή όσα θεωρούνταν λίγο-πολύ δεδομένα από την ελληνική πλευρά. Υποστηρίζουν όμως πλέον κάποιοι από την πλευρά της Ευρωζώνης ότι από το 2012 έχουν αλλάξει πολλά και δεν χρειάζονται δραστικές παρεμβάσεις για να καταστεί βιώσιμο το χρέος, αφού, εάν υπολογιστούν χαμηλότερα επιτόκια και επιστραφούν τα χρήματα του ΤΧΣ (11,4 δισ. ευρώ που αντιστοιχούν στο 6% του ΑΕΠ), εύκολα θα μπορούσαν με κάποιες συμπληρωματικές ενέργειες να βελτιωθούν τα μεγέθη και το χρέος να εμφανιστεί βιώσιμο.
Σύμφωνα με υπολογισμούς που έκανε η επενδυτική τράπεζα Nomura σε έκθεσή της για την Ελλάδα, εάν υπολογιστούν χαμηλότερα επιτόκια και επιστροφή των κεφαλαίων το ελληνικό χρέος πέφτει κάτω από το 124% ή και το 120% του ΑΕΠ το 2020.
Στους υπολογισμούς περιλαμβάνουν και το χαμηλότερο επιτόκιο που θα είχε η αντικατάσταση του υπόλοιπου δανείου από το ΔΝΤ με χρήματα από τον ESM, κάτι που όμως είναι πολιτικά απαράδεκτο για την ελληνική κυβέρνηση, αφού θα προϋπέθετε την υπογραφή νέας σύμβασης. Από την άλλη πλευρά, ορισμένοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι μπορεί μεν να έχει επιτευχθεί πρωτογενές πλεόνασμα στην Ελλάδα, αλλά η προϋπόθεση που έχει τεθεί για την ελάφρυνση του χρέους προβλέπει ότι το πλεόνασμα πρέπει να είναι διατηρήσιμο και αυτό δεν είναι βέβαιο εάν υπάρξει κυβερνητική αλλαγή, γι’ αυτό και πιέζουν για καθυστέρηση των αποφάσεων.
Ολα αυτά είναι ενδεικτικά των πιέσεων που ασκούνται προς την Ελλάδα προκειμένου η χώρα να παραμείνει «δεμένη» και να υπάρχει έλεγχος σε κάθε περίπτωση, πολύ περισσότερο εάν υπάρξουν πολιτικές αλλαγές. Εάν το χρέος χαρακτηριστεί βιώσιμο τουλάχιστον προς το παρόν, δίνεται ο χρόνος στους εταίρους να περιμένουν μέχρι να ξεκαθαρίσει και η εικόνα στο πολιτικό και οικονομικό πεδίο.
Κάτι τέτοιο, όμως, θα στερήσει από την κυβέρνηση τη δυνατότητα να παρουσιάσει μια ελκυστική συμφωνία-πακέτο με την Ευρωζώνη, η οποία θα τη βοηθήσει να ξεπεράσει το ορόσημο της εκλογής Προέδρου. Επιπλέον, η υπαναχώρηση από τη συμφωνία του 2012 είναι επί της ουσίας και μια αθέτηση δεσμεύσεων – όσο κι αν καλλωπίζεται πίσω από τεχνικότητες.
Γι’ αυτό και έρχεται στο προσκήνιο η πιθανότητα συζήτησης ενός πακέτου ρυθμίσεων για την «επόμενη μέρα», το οποίο θα περιλαμβάνει τον τρόπο στήριξης της χώρας το επόμενο διάστημα και το περίγραμμα μιας λύσης για το χρέος, η οποία όμως θα συνδέεται με την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, αλλά και με τους αναπτυξιακούς στόχους που θα παρουσιαστούν σε ένα συνολικό πρόγραμμα για την «επόμενη μέρα».