Του Δημήτρη Παφίλα
H διαμάχη ανάμεσα στη ΔΕΠΑ και στις ενεργοβόρες βιομηχανίες για την τιμολόγηση των υπηρεσιών διανομής αερίου προς 4 ευρώ/mWh έναντι 1 ευρώ/mWh κοστίζει εκατοντάδες θέσεις εργασίας. Οπως αποκαλύπτει σήμερα το «business stories», η θυγατρική του ομίλου ΒΙΟΧΑΛΚΟ ΕΛΒΑΛ έχει αναστείλει προς το παρόν τα σχέδια για επένδυση ύψους 140 εκατ. ευρώ, αφού το ετήσιο κόστος διανομής φτάνει το 1,5 εκατ. ευρώ. Ποιο είναι, όμως, το αντικείμενο της διαμάχης ανάμεσα στους βιομηχάνους και τη ΔΕΠΑ; Οι βιομήχανοι υποστηρίζουν ότι η επιβολή του τέλους πραγματοποιείται δίχως να έχει προηγηθεί έλεγχος των στοιχείων του κόστους από τη ΡΑΕ, επομένως χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της. Το νομοσχέδιο στις μεταβατικές διατάξεις αναφέρει προϋπολογιστικά την αύξηση των 4 ευρώ την οποία απαιτεί ex ante (πριν το γεγονός) η ΔΕΠΑ με τη στήριξη του υπουργείου Περιβάλλοντος και ειδικότερα του υφυπουργού Ασημάκη Παπαγεωργίου, όπως καταγγέλλουν οι βιομήχανοι. Κατά τις ίδιες πηγές, το σχέδιο νόμου για την απελευθέρωση του φυσικού αερίου υπονομεύει στην ουσία την προσπάθεια της κυβέρνησης και του ίδιου του πρωθυπουργού για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας. Υπενθυμίζεται ότι με τη σύμβαση Gasprom – ΔΕΠΑ εξασφαλίστηκε έκπτωση 15% η οποία τώρα εξαφανίζεται. «Δεν είμαστε αντίθετοι στο άνοιγμα της αγοράς, είναι προτεραιότητά μας εδώ και χρόνια, αλλά δεν δεχόμαστε να γίνεται με όρους αποικιοκρατίας», τονίζει στέλεχος μεγάλης βιομηχανίας της χώρας.
Η τιμή για τις υπηρεσίες διανομής σήμερα είναι 1 ευρώ/mWh και η αύξηση στα 4 ευρώ είναι το αντάλλαγμα στους μετόχους της ΔΕΠΑ και των ΕΠΑ επειδή χάνουν από το μονοπώλιό τους τις μικρές και μεσαίου μεγέθους βιομηχανίες, τις οποίες στο εξής θα προμηθεύουν σε πιο ανταγωνιστικές τιμές. Η αύξηση όμως της διανομής από 1 σε 4 ευρώ/mWh οριζόντια για όλες τις βιομηχανίες αφορά και τους έως σήμερα «επιλέγοντες» μεγάλους βιομηχανικούς καταναλωτές. Συνεπώς, για 10 τουλάχιστον μεγάλες βιομηχανίες έντασης ενέργειας (ΕΛΒΑΛ, Γιούλα, χαλυβουργίες κ.λπ.) που είχαν ήδη επιλεγεί σημαίνει απρόβλεπτη αύξηση του κόστους διανομής χωρίς αντάλλαγμα, ανατροπή του προϋπολογισμού για το 2015 και νέες μεγάλες ζημίες. Προφανώς η αύξηση αυτή ακυρώνει όποια σκέψη για επένδυση αφού ήδη η τιμή του φυσικού αερίου για την ελληνική βιομηχανία είναι υψηλότερη έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών μας κατά 30%. «Δεν είναι δυνατόν να ανατρέπονται τα επιχειρηματικά σχέδια των 10 μεγάλων επιχειρήσεων για τις οποίες το φυσικό αέριο είναι βασικός παράγων κόστους με ξαφνικές αποφάσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία, δεν υπάρχει προηγούμενο σε ευρωπαϊκή χώρα όπου η χρέωση του δικτύου διανομής να είναι 4 ευρώ/mWh, επιπλέον του ήδη υψηλού κόστους μεταφοράς περίπου των 3-4 ευρώ/mWh».
Στον αέρα η επένδυση της ΕΛΒΑΛ
Προ ενός έτους η ΕΛΒΑΛ είχε δημοσιοποιήσει νέα επένδυση ύψους 140 εκατ. ευρώ, παρά τις υψηλές τιμές ρεύματος και αερίου. Με την επιβολή των 4 ευρώ, το ετήσιο κόστος που διαμορφώνεται για την εταιρεία είναι 1,5 εκατ. ευρώ, έτσι εκ των πραγμάτων η επένδυση είναι απαγορευτική και στερεί 200 θέσεις εργασίας συν τις έμμεσες θέσεις που θα δημιουργούσε η επένδυση. Σθεναρά και επανειλημμένα λοιπόν οι εκπρόσωποι της ελληνικής βιομηχανίας ζητούν από το υπουργείο να προηγηθεί έλεγχος στοιχείων κόστους της ΔΕΠΑ από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) και αργότερα να υπάρξει γνωμοδότησή της σχετικά με το θέμα. Οι βιομήχανοι επίσης απορούν γιατί θυμήθηκε ετεροχρονισμένα η ΔΕΠΑ ότι χάνει χρήματα αφού οι μονάδες στις περιοχές εκτός ΕΠΑ εδώ και δύο χρόνια συμμετέχουν στις δημοπρασίες αερίου, αλλά και γιατί οι ΕΠΑ δεν περιλαμβάνονται στους «επιλέγοντες πελάτες», αλλά εξακολουθούν να αγοράζουν ακριβά από τη μητρική τους. Οπως προαναφέρθηκε, εξάλλου, οι βιομηχανίες που έχουν ήδη πληρώσει για την ανάπτυξη του δικτύου διανομής, π.χ. στα Οινόφυτα, δεν μπορούν να αντέξουν να πληρώσουν την επέκταση του δικτύου και σε άλλες περιοχές.
Παραπομπή των βιομηχανιών στην Επιτροπή Ανταγωνισμού;
Η σκληρή συμπεριφορά του μονοπωλίου της ΔΕΠΑ προς τις βιομηχανίες προκύπτει και εξ εγγράφων. Τον Νοέμβριο του 2013 η ΔΕΠΑ με επιστολή της εγκάλεσε την Ενωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ) ότι δημοσιοποίησε σε προηγούμενο γράμμα θέσεις και προτάσεις επί ευαίσθητων εμπορικών δεδομένων τόσο των εν ισχύ συμβάσεων μελών της ΕΒΙΚΕΝ όσο και σχεδίων νέων συμβάσεων. «Επί του παρόντος περιοριζόμαστε να επισημάνουμε ότι η συμπεριφορά αυτή εγείρει σοβαρά νομικά ερωτήματα που άπτονται των κανόνων περί προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού», τονίζει σε επιστολή της η ΔΕΠΑ. Στην ίδια επιστολή η ΕΒΙΚΕΝ κατηγορείται ότι υποκαθιστά τα μέλη της. Η απάντηση της ΕΒΙΚΕΝ προς τη ΔΕΠΑ ήταν ξεκάθαρη: της αναφέρει ότι τα περί δήθεν εμπιστευτικότητας δεν ισχύουν καθώς η συζήτηση διαρκούσε εδώ και έξι μήνες και είχε προηγηθεί σύσκεψη με πρωτοβουλία της ΔΕΠΑ, όπου παρουσιάστηκε η νέα σύμβαση. Η ΕΒΙΚΕΝ αναρωτιέται αν τα σχέδια των συμβάσεων (χωρίς αναγραφή των εξατομικευμένων χρεώσεων κ.λπ.) «σε έκαστο των επιλεγόντων δεν είναι ενιαία για όλα τα “επιλέγοντα μέλη”». Σε ό,τι αφορά, τέλος, τα περί υποκατάστασης η ΕΒΙΚΕΝ τονίζει ότι καμία εταιρεία δεν θα έκανε τον κόπο να προστρέξει σε θεσμικό φορέα αν γνώριζε πως μπορεί να διαπραγματευτεί επί ίσοις όροις.