Του Γιώργου Βάμβουκα
Καθηγητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΑΣΟΕΕ)
Τα στατιστικά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού του 2012, που δημοσιοποίησε το Υπουργείο Οικονομικών στις 10 Ιανουαρίου 2012, κατευθύνουν σε δύο καίριας σημασίας διαπιστώσεις. Η πρώτη διαπίστωση σχετίζεται με την πασιφανή αποτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής κατά τη διάρκεια του 2012, με οικτρή συνέπεια την υπαγωγή της χώρας στη θηλιά του τρίτου μνημονίου. Η δεύτερη διαπίστωση προκύπτει από τις κουτοπόνηρες πρακτικές του κυβερνητικού οικονομικού επιτελείου, το οποίο στην προσπάθειά του να καυχηθεί για τις ευοίωνες προοπτικές της ασκούμενης μνημονιακής πολιτικής, προβαίνει στην χάλκευση των δεδομένα της ελληνικής οικονομίας. Απώτερη επιδίωξη της μηχανορραφίας των κυβερνητικών τεχνοκρατών, είναι η πλασματική μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης, μια μείωση που όπως θα αποδειχτεί στη συνέχεια είναι εικονική και υποκρύπτει κινδύνους για την αξιοπιστία της Ελλάδος στις διεθνείς χρηματαγορές. Οι ασκούντες την δημοσιονομική πολιτική οφείλουν να γνωρίζουν ότι με παραποιημένα στοιχεία δεν μπορεί να εφαρμοστεί αξιόπιστη και αποτελεσματική μακροοικονομική πολιτική.
Η παταγώδης αποτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής αποτυπώνεται στις ακόλουθες στατιστικές παρατηρήσεις:
1) Την περίοδο 2011-2012 τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού από 53,9 μειώθηκαν σε 51,7 δισ. ευρώ (€). Αξιοσημείωτο είναι ότι το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο στον κρατικό προϋπολογισμό του 2012, προέβλεπε για το 2012 σύνολο καθαρών εσόδων 59,2 δισ. €. Άρα, η απόκλιση μεταξύ αρχικών προβλέψεων και απολογιστικών στοιχείων διαμορφώθηκε τελικά σε 7,5 δισ. € (59,2-51,7=7,5), επιβεβαιώνοντας την ορθότητα του ισχυρισμού περί αποτυχίας της δημοσιονομικής πολιτικής το 2012.
2) Οι κρατικές δαπάνες το 2012 σε σχέση με το 2011 εμφάνισαν ανοδική τάση. Την περίοδο 2011-2012 οι συνολικές πληρωμές της κεντρικής κυβέρνησης άνευ των χρεολυσίων από 83,8 εκτοξεύτηκαν σε 110,1 δισ. €, με αποτέλεσμα οι χρηματοδοτικές ανάγκες του κρατικού προϋπολογισμού από 28,5 να αυξηθούν σε 58,4 δισ. €. Η άνοδος των χρηματοδοτικών αναγκών αντικατοπτρίζει την διεύρυνση του ελλείμματος του κρατικού προϋπολογισμού.
Ωστόσο, το σημαντικό ερώτημα που τίθεται είναι: Γιατί η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι την περίοδο 2011-2012, οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού (χωρίς τα χρεολύσια) από 76,7 ελαττώθηκαν σε 67,6 δισ. €, με επακόλουθη τη μείωση του ελλείμματος από -22,8 σε -15,9 δισ. €; Η απάντηση σε αυτό το εύλογο ερώτημα, είναι ότι η ελάττωση του ελλείμματος οφείλεται στο μαγείρεμα των στοιχείων. Την συνταγή τη γνωρίζει πολύ καλά ο κ. Στουρνάρας και το επιτελείο του, όταν με τη λογιστικοποίηση των εθνικολογιστικών μεγεθών της περιόδου 1997-2001 και την πλασματική τους απεικόνιση, η χώρα μας πέτυχε τους ποσοτικούς οικονομικούς στόχους της Συνθήκης του Μάαστριχτ και έτσι την 1η Ιανουαρίου 2002 κατέστη μέλος της Ζώνης του Ευρώ. Πιο συγκεκριμένα, τρέχουσες κρατικές δαπάνες χρηματοδοτούνται με πιστωτικά έσοδα, με εικονικό αποτέλεσμα οι συνολικές δαπάνες και το έλλειμμα του προϋπολογισμού να παρουσιάζουν πτωτική τάση και ταυτόχρονα το δημόσιο χρέος να ακολουθεί ανοδική πορεία. Κατ’ αυτό τον τρόπο, κρατικές δαπάνες καλύπτονται με δανεικά (πιστωτικά έσοδα), με επιδίωξη ο συγκεκριμένος δανεισμός ναι μεν να επιβαρύνει το δημόσιο χρέος, χωρίς όμως οι συγκεκριμένες δαπάνες να αθροίζονται στις επίσημες δαπάνες του προϋπολογισμού. Για μια ακόμα φορά τα Greek statistics γίνονται της μόδας. Παρ’ ότι η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι τα δημοσιονομικά ελλείμματα μειώνονται, εντούτοις η ακάθεκτη ανοδική πορεία του χρέους εξανάγκασε την κυβέρνηση στην υπογραφή του τρίτου μνημονίου.
Ως γνωστό, η επιπρόσθετη ονομαστική άνοδος του κρατικού χρέους ισούται με την ονομαστική αύξηση του ελλείμματος. Εφόσον το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο θεωρεί ότι τα κρατικά ελλείμματα μειώθηκαν το 2012, γιατί το δημόσιο χρέος αυξάνει με πολλαπλάσιους ρυθμούς από την αντίστοιχη μεταβολή των ελλειμμάτων; Πώς ερμηνεύεται η στατιστική διαπίστωση, το χρέος της κεντρικής κυβέρνησης από 280,3 δισ. € τον Μάρτιο του 2012 να εκτοξεύεται σε 343,0 δισ. € τον Δεκέμβριο του 2012 και ταυτόχρονα το έλλειμμα του προϋπολογισμού το 2012 να υπολογίζεται σε -15,9 δισ. €; Το δημόσιο χρέος αποτελεί, ναι ή όχι, συσσωρευμένα κρατικά ελλείμματα; Αν ναι, γιατί την περίοδο Μάρτιος 2012/Δεκέμβριος 2012, το χρέος της κεντρικής κυβέρνησης αυξήθηκε κατά 62,7 δισ. € (343,0-280,3=62,7), με συνέπεια η ετήσια αύξησή του να είναι τέσσερις φορές μεγαλύτερη εκείνης του ελλείμματος; Άλλωστε δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει ότι η αλματώδη άνοδος του χρέους μετά τον Μάρτιο του 2012, προκάλεσε τον παρελθόντα Δεκέμβριο το δεύτερο κούρεμα του χρέους της κεντρικής κυβέρνησης.
Η κυβέρνηση εννοείται ότι είναι συνειδητοποιημένη ως προς την τραγική κατάσταση των δημοσίων οικονομικών. Η παρατεταμένη ύφεση της εθνικής οικονομίας μετά το 2008 συντελεί στην περαιτέρω επιδείνωση του δημοσίων οικονομικών. Καμία χώρα του κόσμου δεν δύναται να πετύχει την μείωση του δημοσίου χρέους σε συνθήκες διαιωνιζόμενης οικονομικής ύφεσης. Ο πρωθυπουργός και το οικονομικό του επιτελείο σίγουρα αντιλαμβάνονται ότι με λαθροχειρίες των εθνικολογιστικών μεγεθών δεν επιλύονται τα οικονομικά προβλήματα του τόπου.