Έχει ενδιαφέρον η εμφανής προσπάθεια του “συστήματος” να πείσει ότι τα χειρότερα της κρίσης πέρασαν και όλα βαίνουν προς το καλύτερο. Η προσπάθεια αυτή δεν εξελίσσεται μόνο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς, όπως φαίνεται και από το κλίμα που επικρατεί στο φόρουμ του Νταβός.
Το πορτογαλικό Κράτος δανείζεται για πρώτη φορά από τις αγορές, ο Τζωρτζ Σόρος στην ομιλία του στο Νταβός άφησε στην άκρη την κρίση και ασχολήθηκε αποκλειστικά με το πρόβλημα των ναρκωτικών, ενώ και η Κριστίν Λαγκάρντ αναφέρθηκε στο ρόλο των γυναικών στη σύγχρονη κοινωνία.
Οι τραπεζίτες που ήταν υπό διωγμό μέχρι πρότινος, τώρα πέρασαν στην αντεπίθεση, επιχειρώντας να ανακτήσουν το χαμένο κύρος τους.
Είναι λογικό: Η κρίση και οι αναταράξεις επιβάλλουν αλλαγές, μεταρρυθμίσεις και ανατροπή του status quo. Όμως όσοι κυβερνούν, οι τεχνοκράτες που ελέγχουν τους διεθνείς οργανισμούς και οι ισχυροί παίκτες των αγορών δεν θέλουν αλλαγές. Τα πράγματα γι’ αυτούς είναι μια χαρά έτσι όπως είναι. Και ερμηνεύουν το “τσουνάμι” της κρίσης που είναι σε εξέλιξη ως μια “διαταραχή” σε ένα σύστημα που κατά τα άλλα δουλεύει σωστά. Δεν θέλουν αλλαγές, δεν θέλουν μεταρρυθμίσεις.
Όταν το 2008 άρχισε το σκάσιμο της πιστωτικής φούσκας, οικονομολόγοι, διανοητές και πολιτικοί σε όλο τον κόσμο ανέδειξαν τα τεράστια προβλήματα που έχει δημιουργήσει στη διεθνή οικονομία η διεθνοποίηση και η τεράστια μεγέθυνση του τραπεζικού τομέα και υποστήριξαν ότι χρειάζονται ριζικές αλλαγές, έτσι ώστε ο κλάδος να ρυθμιστεί, να τεθεί υπό έλεγχο και υπό περιορισμούς. Ήρθαν τότε στο προσκήνιο και οι βαθύτερες αιτίες που υπήρχαν πίσω από την κρίση, όπως, κυρίως, η αύξηση των ανισοτήτων παγκοσμίως, αλλά και στο εσωτερικό των ανεπτυγμένων κοινωνιών.
Τέσσερα χρόνια μετά, η μεταρρυθμιστική ορμή βρίσκεται σε υποχώρηση. Το σύστημα της αγοράς έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να αποφύγει την καταστροφή, να ισορροπήσει και να μεταφέρει τα βάρη στους πολίτες από τους οποίους ζητούνται διαρκώς θυσίες, με μείωση των αμοιβών, περιορισμό των εργασιακών δικαιωμάτων και περικοπές των μελλοντικών συντάξεων.
Όμως, με τον τρόπο αυτό, τα θεμελιώδη προβλήματα αντί να επιλύονται, μεγεθύνονται και η κρίση στο βάθος “δουλεύει”. Και κάποια στιγμή θα δείξει πάλι τα δόντια της.