(update)
Την άνοιξη του 2014 προβλέπεται να ξεκινήσουν οι κατασκευαστικές εργασίες για τον αγωγό ΤΑΡ, με προοπτική ολοκλήρωσης μετά από 3-4 χρόνια.
Η ΔΕΠΑ έχει ήδη ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την κοινοπραξία εκμετάλλευσης του κοιτάσματος Σαχ Ντενίζ του Αζερμπαϊτζάν, για προμήθεια ενός δισεκατομμυρίου κυβικών μέτρων αερίου (περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής κατανάλωσης της χώρας μας) από τον αγωγό για την ελληνική αγορά, σε ανταγωνιστικές τιμές, ενώ στη συμφωνία προβλέπεται και δυνατότητα κατασκευής διασυνδέσεων του ΤΑΡ για την τροφοδοσία της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας με αζερικό φυσικό αέριο. (ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΕΔΩ)
Αυτά προκύπτουν, μεταξύ άλλων, από την ενημέρωση που έκαναν ο υπουργός Περιβάλλοντος, Ι.Μανιάτης και ο υφυπουργός, Α.Παπαγεωργίου.
Ανακοινώθηκε επίσης ότι υπάρχει κατ’ αρχήν συμφωνία για συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου στην Κοινοπραξία του ΤΑΡ, με ποσοστό 5%, η οποία θα ενεργοποιηθεί όταν ολοκληρωθεί η κατασκευή και ξεκινήσει η εμπορική λειτουργία του αγωγού.
Ήδη, στο αρχικό σχήμα του ΤΑΡ στο οποίο συμμετείχαν η ελβετική ΑΧΡΟ, η νορβηγική Statoil και η γερμανική Ε.ΟΝ εισέρχονται τα μέλη της κοινοπραξίας του Σαχ Ντενίζ (ΒΡ, Total και η αζέρικη Socar), που όπως δήλωσαν στο Reuters θα συμμετάσχουν στον TAP πριν το τέλος του έτους.
Η διαδρομή του ΤΑΡ, υπενθυμίζεται, ξεκινά από τα ελληνοτουρκικά σύνορα, όπου θα φθάνει το αζερικό αέριο μέσω του αγωγού ΤΑΝΑΡ και θα καταλήγει στην Ιταλία, μέσω Ελλάδας, Αλβανίας και υποθαλάσσιου αγωγού στην Αδριατική.
Τόσο ο υπουργός όσο και ο υφυπουργός ΠΕΚΑ δεσμεύθηκαν για ταχεία (fast track) ολοκλήρωση των διαδικασιών που απαιτούνται για την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών, δηλαδή μεταξύ άλλων τις απαλλοτριώσεις και την περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Ήδη, έχει συμφωνηθεί η συγκρότηση κοινής ομάδας εργασίας με εκπροσώπους της Κοινοπραξίας και των συναρμόδιων υπουργείων, η οποία σε δυο μήνες θα έχει καταλήξει στο χρονοδιάγραμμα του έργου.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών, τα έσοδα του Δημοσίου από τη λειτουργία του αγωγού εκτιμώνται σε 320 εκατ. ευρώ, σε ορίζοντα δεκαπενταετίας. Δεν προβλέπεται, πάντως, η είσπραξη τελών διέλευσης.
Σε ό,τι αφορά τις διακλαδώσεις του αγωγού, από την ενημέρωση των δύο υπουργών προκύπτει ότι αποτέλεσαν βασικό επιχείρημα για την επιλογή του ΤΑΡ. Εκτός από τη Βουλγαρία- Ρουμανία και την Αλβανία, υπάρχουν συζητήσεις και κατ’ αρχήν συμφωνίες για τροφοδοσία, συνολικά, των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων με αζερικό αέριο.
Για τις τιμές του φυσικού αερίου, ο υφυπουργός υπενθύμισε ότι έχουν ξεκινήσει ήδη διαπραγματεύσεις με τη ρωσική Gazprom για μείωση των τιμών, ενώ η διεύρυνση των πηγών προμήθειας, στην προκειμένη περίπτωση με τον ΤΑΡ, ενισχύει τον ανταγωνισμό προς όφελος των καταναλωτών.
Ο υπουργός ΠΕΚΑ, Ι. Μανιάτης επισήμανε ακόμη ότι η διακομματική υποστήριξη του έργου, οι προσπάθειες που κατέβαλαν τόσο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος επισκέφθηκε το 2011 το Μπακού, όσο και ο πρωθυπουργός Α.Σαμαράς, που βρέθηκε επίσης πρόσφατα στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν και η προεργασία από το ΥΠΕΚΑ ήταν παράγοντες που συνέβαλαν αποφασιστικά στην επιλογή του ΤΑΡ, αλλά και στην αλλαγή του κλίματος στις Βρυξέλες, όπου υπήρχε σαφής τάση υποστήριξης του ανταγωνιστικού αγωγού «Ναμπούκο».
Νωρίτερα ο Γκόρντον Μπίρελ, πρόεδρος της BP για την περιοχή του Αζερμπαϊτζάν, της Γεωργίας και της Τουρκίας ανακοίνωσε και επίσημα ότι η κοινοπραξία του Σαχ Ντενίζ ΙΙ επέλεξε τον αγωγό TAP για τη μεταφορά του αζέρικου φυσικού αερίου στην Ευρώπη.
Με αυτόν τον τρόπο επιβεβαιώθηκε και επισήμως αυτό που είχε γίνει γνωστό τις τελευταίες ημέρες, μετά και την ανακοίνωση της αυστριακής OMV ότι ο Nabucco δεν επελέγη τελικά από την κοιπραξία του Σαχ Ντενίζ.
«Είμαι πολύ ευχαριστημένος που επελέγη ο αγωγός TAP για την μεταφορά του αερίου από το Σαχ Ντενίζ II στην Ευρώπη», δήλωσε σήμερα ο επικεφαλής του TAP, Kjetil Tungland. «Αυτό είναι το πρώτο και σημαντικό βήμα στο άνοιγμα του Νότιου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου και, κοιτάζοντας μπροστά, ο Νότιος Διάδρομος Φυσικού Αερίου θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και στη διασφάλιση της διαφοροποίησης των προμηθειών αερίου στις αγορές της δυτικής και της νοτιοανατολικής Ευρώπης», πρόσθεσε.
Πάραλληλα, ο Tungland δήλωσε «εντυπωσιασμένος» από τα αποτελέσματα που έχει πετύχει ο TAP και «περήφανος» που υπήρξε μέλος της συγκεκριμένης ομάδας τα τελευταία 3 χρόνια. «Τους επόμενους μήνες, θα συνεχίσουμε να δουλεύουμε σκληρά με την SDC για να διασφαλίσουμε ότι θα είναι σε θέση να λάβουν μια επιτυχή τελική επενδυτική απόφαση αργότερα φέτος», πρόσεθεσε.
Υπενθυμίζεται ότι την Τετάρτη, υπεγράφη η συμφωνία για τη φιλοξενούσα χώρα (Ηοst Government Agreement) μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και του TAP, δηλ. η τελική διαδικασία, η οποία χαρακτηρίζει το καθεστώς, που θα διέπει τη λειτουργία του αγωγού. Η συμφωνία υπεγράφη από τον υπουργό Οικονομικών, Γιάννη Στουρνάρα, τον υφυπουργό Ενέργειας, Μάκη Παπαγεωργίου και από τον Kjetil Tungland.
Οι πρώτες ποσότητες φυσικού αερίου θα φτάσουν στην Ελλάδα το 2019. Σε πρώτη φάση αυτές θα ανέρχονται σε 10 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, με δυνατότητα αύξησης ακόμη και στα 20 δισ. κ.μ.
Ικανοποίηση Βρυξελλών για την επιλογή του TAP
Την απόφαση της κοινοπραξίας του Σαχ Ντενίζ να επιλέξει τον αγωγό TAP χαιρέτισε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, δήλωσε σχετικά:
«Χαιρετίζω την απόφαση του Shah Deniz Consortium II να επιλέξει την Trans-Adriatic Pipeline (TAP) ως την ευρωπαϊκή οδό για το Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου. Αυτό είναι μια κοινή επιτυχία για την Ευρώπη και ένα ορόσημο για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ. Είμαι βέβαιος ότι η σημερινή απόφαση, η οποία βασίζεται στη στρατηγική Κοινής Διακήρυξης που υπέγραψα με τον πρόεδρο (Ιλχάμ) Αλίεφ του Αζερμπαϊτζάν τον Ιανουάριο του 2011, θα δώσει περαιτέρω ώθηση στην πλήρη και ταχεία υλοποίηση ολόκληρου του Νοτίου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, ως άμεση και αποκλειστική σύνδεση από την Κασπία Θάλασσα προς την ΕΕ, η οποία θα πρέπει να επεκταθεί με το χρόνο».
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Γκίντερ Έτινγκερ, δήλωσε: «Υπάρχει σαφής δέσμευση από το Αζερμπαϊτζάν ότι το φυσικό αέριο θα φτάνει άμεσα στην Ευρώπη, μέσω ενός νέου ειδικού συστήματος αγωγών φυσικού αερίου. Είτε το σύστημα αποτελείται από δύο αγωγούς φυσικού αερίου –τον TANAP και τον ΤΑP– είτε από ένα μόνο αγωγό, όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί, δεν έχει καμία διαφορά όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια. Τώρα έχουμε ένα νέο εταίρο για το φυσικό αέριο, και είμαι βέβαιος ότι στο μέλλον θα φτάνει περισσότερο φυσικό αέριο στην ΕΕ».
Η Επιτροπή σημειώνει ότι επί της αρχής, το φυσικό αέριο από την Κασπία Θάλασσα θα μπορούσε να φτάσει στην ΕΕ τόσο στο Μπάουμγκαρτεν της Βιένης (μέσω του Nabucco West) όσο και στην Ιταλία (μέσω του TAP). Ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη κατεύθυνση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε επανειλημμένως υπογραμμίσει ότι η επιλογή οποιουδήποτε εκ των δύο διαδρόμων, ήταν αναγκαία, προκειμένου να επιτραπεί περαιτέρω προμήθεια φυσικού αερίου της Κασπίας σε άλλα μέρη της Ευρώπης. Η ΕΕ είχε απευθύνει επίσης έκκληση για την κατασκευή ενός νέου αγωγού εκτός της ΕΕ, η οποία θα μπορεί να επεκταθεί, ώστε να επιτρέψει στο μέλλον την προμήθεια επιπλέον ποσότητας φυσικού αερίου. Η Επιτροπή είχε ζητήσει, επίσης, ένα σαφές και διαφανές νομικό πλαίσιο για τη μεταφορά του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
Η Επιτροπή σημειώνει επίσης, ότι το άνοιγμα του Νοτίου Διαδρόμου, μαζί με τις συνεχιζόμενες εργασίες που προωθεί η ΕΕ για την κατασκευή των διασυνδέσεων που λείπουν στην ΕΕ, θα επιτρέψει τη διοχέτευση του αερίου την Κασπίας σε αρκετές χώρες της Ευρώπης, ιδίως στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
«Η ΕΕ συνεχίζει τις διαπραγματεύσεις με πιθανούς προμηθευτές φυσικού αερίου στην ευρύτερη περιοχή, προσβλέποντας σε πρόσθετες ποσότητες φυσικού αερίου».
Τέλος, σημειώνεται ότι ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προβλέπει ότι η ζήτηση της ΕΕ σε φυσικό αέριο θα αυξηθεί από το σημερινό επίπεδο των 526 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων, σε 622 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα μέχρι το 2030. Επιπλέον, ο Ευρωπαϊκός Ενεργειακός Χάρτης 2050 προβλέπει ότι οι εισαγωγές φυσικού αερίου θα αυξηθούν, κυρίως λόγω της μείωσης της εγχώριας παραγωγής. «Αυτή η πρόσθετη ζήτηση θα πρέπει να καλυφθεί με νέους πρόσθετους προμηθευτές φυσικού αερίου», καταλήγει η ανακοίνωση της Επιτροπής.