«Η αύξηση των εξαγωγών και η αποτελεσματική διακυβέρνηση» αποτελούν τις βασικές παραμέτρους που θα δώσουν ώθηση στην αναπτυξιακή διαδικασία της Ελλάδας, υποστήριξε ο Ντάνιελ Γκρος, διευθυντής του Κέντρου Ευρωπαϊκών Πολιτικών Σπουδών στις Βρυξέλλες, ως κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση που έγινε στην Αθήνα για «Το περιεχόμενο της ανάπτυξης», που οργάνωσαν το Ίδρυμα Κόνραντ Αντενάουερ (του κόμματος των Χριστιανοδημοκρατών) και το ΙΟΒΕ.
Παράλληλα ο κ. Γκρος υπογράμμισε πως δεν πρέπει να δοθούν χωρίς προϋποθέσεις και συγκεκριμένο σχέδιο άλλα χρήματα στις τράπεζες.
Αυτή του η τοποθέτηση, αλλά και η θέση του ότι πρέπει να συρρικνωθεί η ιδιωτική κατανάλωση ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, ακολουθώντας τα βήματα της Λετονίας προκάλεσαν την αντίδραση του συνομιλητή του, Γκίκα Χαρδούβελη.
“Θα γίνει επανάσταση σ’ ένα χρόνο από τώρα στην Ελλάδα αν λιμοκτονήσουν οι τράπεζες”, απάντησε ο επικεφαλής οικονομικής ανάλυσης της Eurobank και καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Πειραιά.
Ο κ. Γκρος υπογράμμισε ότι πρέπει να μειωθεί σημαντικά η ιδιωτική κατανάλωση γιατί έχει… αυξηθεί σαν ποσοστό του ΑΕΠ ακόμα και εν μέσω βαθιάς ύφεσης, γεγονός που σημαίνει πως απορροφά οικονομικούς πόρους που διοχετεύονται στην ανάπτυξη της ελληνικής εξαγωγικής βιομηχανίας. Όπως υπογράμμισε, η τελευταία, παρότι έχει αυξήσει την προσφορά της στο ελληνικό ΑΕΠ εξακολουθεί να υπολείπεται δραματικά σε σχέση με το μέσο όρο όχι μόνο της Ευρωζώνης αλλά και χωρών όπως η Πορτογαλία.
Πρότυπο της Ελλάδας, είπε ο κος. Γκρος, πρέπει να είναι η Λετονία, η οποία «πέτυχε» να ξεπεράσει την κρίση της, όπως φάνηκε από την είσοδο της στην ευρωζώνη πριν λίγες μέρες. Η μακρινή βαλτική χώρα κατάφερε, σύμφωνα με τον κο. Γκρος να έχει πιστωτική επέκταση ακόμα και μετά το κραχ του 2008-9, χωρίς να αυξηθεί η κατανάλωση σαν ποσοστό του ΑΕΠ, όπως έχει γίνει στην Ελλάδα τόσο πριν όσο και μετά το Μνημόνιο. Παράλληλα αύξησε εντυπωσιακά τις εξαγωγές της, όπως έχουν κάνει σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ ο,τι η Ελλάδα, εξάλλου, και οι άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου.
Από τη μεριά ο κος. Χαρδούβελης, χωρίς να διαφωνεί με την επιτακτικότατα της αύξησης των εξαγωγών, αντέκρουσε κάθε δυνατότητα «λετονοποίησης» της χώρας, μιας και στην εν λόγω βαλτική χώρα «ήξεραν και πριν από φτώχεια», ενώ στην Ελλάδα όχι.
Ο κ. Χαρδούβελης επέρριψε ευθύνη στην πολιτική της τρόικα για την καθήλωση των ελληνικών εξαγωγών, τονίζοντας ότι έδωσε πρωτίστως έμφαση στην αγορά εργασίας, με τη μείωση του εργασιακού κόστους και όχι στην αγορά προϊόντων και την ολιγοπωλιακή της διάρθρωση. Επίσης, τόνισε την έλλειψη ρευστότητας που αντιμετωπίζουν οι εξαγωγείς καθώς «οι προμηθευτές τους στο εξωτερικό απαιτούν πληρωμή σε μετρητά».
Παράλληλα, συμφώνησε με τον κ. Γκρος για την ανάγκη αποτελεσματικής διακυβέρνησης και βελτίωσης των θεσμών, προσθέτοντας ωστόσο ότι η Ελλάδα τα πάει καλά στο άνοιγμα των επαγγελμάτων, στη μείωση του κράτους, τη μείωση του πληθωρισμού και στην ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού.
Υπογράμμισε, πάντως, ότι σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να ληφθούν άλλα δημοσιονομικά μέτρα γιατί θα επιδεινωθεί η ύφεση.
Στο πάνελ ήταν επίσης και ο Αρίστος Δοξιάδης -εταίρος στο κεφάλαιο επιχειρηματικών συμμετοχών Openfund – ο οποίος επέμεινε στην ανάγκη καλής λειτουργίας των θεσμών.
Επεσήμανε δε ως σοβαρό μειονέκτημα ότι στην Ελλάδα δεν έχουμε αρκετές επιχειρήσεις σημαντικού μεγέθους, που θα αξιοποιούσαν τη μείωση του εργασιακού κόστους και τη βελτίωση που έχει γίνει στον τομέα της γραφειοκρατίας.
Σημείωσε ακόμα ότι η φορολογία χτυπάει τα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, γιατί ο προσωπικός φόρος- όπως ο φόρος ακινήτων- αφαιρεί ρευστότητα από τις μικρές και προσωπικές επιχειρήσεις.
Ο κ. Γκρος ανέφερε συμπερασματικά ότι δεν υπάρχει μαγική λύση για την ανάπτυξη. Η χώρα πρέπει να στραφεί από την κατανάλωση στις εξαγωγές και να ισχυροποιηθούν οι θεσμοί. Αυτά είναι τα κλειδιά και όχι η έλλειψη κεφαλαίων, υποστήριξε. Μίλησε επίσης για προβληματικό τραπεζικό σύστημα, σημείο στο οποίο ο κ. Χαρδούβελης αντέτεινε ότι το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι το τραπεζικό σύστημα, αλλά ο δημόσιος τομέας και ότι οι τράπεζες αναδιαρθρώνουν συνεχώς δάνεια αλλά δεν μπορούν να τα αποδεχθούν διότι οι ζημιές θα είναι τεράστιες και θα είναι αδύνατο να τις αντέξουν.
Τέλος, ο κ. Χαρδούβελης πρότεινε, με δεδομένο ότι η Ελλάδα έχει καταφέρει κατά τα δύο τρίτα τη δημοσιονομική της προσαρμογή, να δώσει η τρόικα άλλα 10 δισ. ευρώ και μια επιμήκυνση τριών-τεσσάρων χρόνων ώστε να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις, γιατί όταν δεν έχεις κράτος και ξεκινάς από το μηδέν χρειάζεσαι χρόνο, σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Γκρος δεν συναίνεσε στην πρόταση λέγοντας ότι το πρόβλημα είναι ελληνικό και πρέπει η Ελλάδα να βρει τη λύση.