Του Κωστή Πλάντζου
(upd) Συγκρατημένη αισιοδοξία ότι γίνεται εφικτός ο στόχος για επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος φέτος, εκφράζουν στο οικονομικό επιτελείο, παρά την υστέρηση στην είσπραξη φορολογικών εσόδων.
Με βάση τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 1ο επτάμηνο του 2013, όπως τα ανακοίνωσε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας:
1. το πρωτογενές αποτέλεσμα ήταν πλεονασματικό και έφτασε στα 2,6 δισ. ευρώ ή στο 1,4% του ΑΕΠ. Πέρυσι, στο 1ο επτάμηνο του 2012 υπήρξε πρωτογενές έλλειμμα 3,1 δισ. ευρώ ή 1,5% του ΑΕΠ. Ο στόχος του Προϋπολογισμού, σύμφωνα με το επικαιροποιημένο Μεσοπρόθεσμο, ήταν για πρωτογενές έλλειμμα 3,1 δισ. ευρώ.
2. Το έλλειμμα του Κρατικού Προϋπολογισμού μειώθηκε στο 1,9 δισ. ευρώ. Ο στόχος ήταν για έλλειμμα 7,5 δισ. ευρώ ενώ πέρυσι την αντίστοιχη περίοδο του 2012 το έλλειμμα ήταν 13,2 δισ. ευρώ, δηλαδή υπέρ-εξαπλάσιο. Το έλλειμμα, συνεπώς, κατά το 1ο επτάμηνο του 2013, μειώθηκε στο 1% του ΑΕΠ, από 6,8% του ΑΕΠ που ήταν το αντίστοιχο διάστημα του 2012.
Ωστόσο η εικόνα αυτή οφείλεται στην είσπραξη 1,5 δισ. από τα κέρδη των κεντρικών τραπεζών από ελληνικά κρατικά ομόλογα, τα οποία επιστράφησαν στο ελληνικό δημόσιο. Τα έσοδα αυτά δεν είχαν προβλεφθεί στον τακτικό προϋπολογισμό, ούτε «μετράνε» στους στόχους του, όπως είχαν τεθεί στο Μεσοπρόθεσμο.
Αντιθέτως, σύμφωνα με τον κύριο Σταϊκούρα, διαπιστώνεται σοβαρή υστέρηση στην είσπραξη των φορολογικών εσόδων -λόγω παρατάσεων και καθυστερήσεων ΄στην εκκαθάριση του ΦΑΠ- της τάξεως του 1 δισ. ευρώ έναντι των στόχων, από 1,5 δισ. που ήταν στο α΄εξάμηνο. Μείωση είχαν και οι εισπράξεις του ΦΠΑ στο επτάμηνο, αφού υστέρησαν κατά 214 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Υστέρηση 500 εκατ. ευρώ σημειώνεται επίσης στην είσπραξη του 10% από τις τράπεζες για τις προνομιούχες μετοχές που κατέχει σε αυτές το δημόσιο. Συνολικά δηλαδή παρατηρείται μια «τρύπα» 1,5 δισ, όσα σχεδόν εισέπραξε το δημόσιο από τις κεντρικές τράπεζες.
Σύμφωνα πάντως με τον Σταϊκούρα, τα καθαρά έσοδα, τόσο του Κρατικού όσο και του Τακτικού Προϋπολογισμού, είναι αυξημένα τόσο σε σχέση με το 2012 όσο και έναντι των στόχων που είχαν τεθεί, λόγω και της εκταμίευσης άνω των 2 δισ. από τα κοινοτικά ταμεία της ΕΕ.
Συγκεκριμένα:
• Τα καθαρά έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού ανήλθαν σε 30,8 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 11,4% έναντι της αντίστοιχης περυσινής περιόδου και 8,1% έναντι του στόχου που είχε τεθεί για το 1ο επτάμηνο του 2013.
• Τα καθαρά έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού ανήλθαν σε 26,9 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 3,9% έναντι της αντίστοιχης περυσινής περιόδου και 2,8% έναντι του στόχου που είχε τεθεί για το 1ο επτάμηνο του 2013.
• Τα έσοδα προ επιστροφών φόρων ανήλθαν σε 27,7 δισ. ευρώ, στο ίδιο επίπεδο με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο και με το στόχο που είχε τεθεί για το 1ο επτάμηνο του 2013.
Ειδικότερα, για το μήνα Ιούλιο, τα έσοδα προ επιστροφών του Τακτικού Προϋπολογισμού – εξαιρώντας για λόγους συγκρισιμότητας τα έσοδα από τη μεταφορά των αποδόσεων των Ελληνικών ομολόγων από τις κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης– ανήλθαν σε 4,8 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 416 εκατ. ευρώ ή κατά 9,4% έναντι του περυσινού Ιουλίου (4,4 δισ. ευρώ) και κατά 185 εκατ. ευρώ ή 4% έναντι του μηνιαίου στόχου (4,6 δισ. ευρώ).
Αν και τα στοιχεία είναι προσωρινά και όχι τα αναλυτικά που θα δοθούν σε λίγες ημέρες, ο κ.Σταϊκούρας χαρακτήρισε το αποτέλεσμα αυτό ως «ιδιαίτερα ενθαρρυντικό», λαμβάνοντας υπόψη ότι:
• Τα έσοδα από το φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων παρουσίασαν υστέρηση κατά 273 εκατ. ευρώ ή 32% έναντι του μηνιαίου στόχου, λόγω των παρατάσεων που έχουν δοθεί στην υποβολή και, συνεπώς, στην εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων.
• Τα έσοδα από άμεσους φόρους παρελθόντων οικονομικών ετών παρουσίασαν υστέρηση κατά 56 εκατ. ευρώ ή 30% έναντι του μηνιαίου στόχου, λόγω της καθυστερημένης αποστολής του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας.
Αντίθετα:
• Τα έσοδα από το φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων υπερέβησαν κατά 82 εκατ. ευρώ ή 48,3% το μηνιαίο στόχο, γεγονός που αποδεικνύει ότι καλύπτεται η υστέρηση των δύο προηγουμένων μηνών που είχε προκληθεί από την παράταση στην υποβολή των φορολογικών τους δηλώσεων.
• Οι έμμεσοι φόροι είναι αυξημένοι κατά 247 εκατ. ευρώ ή κατά 11% έναντι του μηνιαίου στόχου.
• Τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων το μήνα Ιούλιο ανήλθαν σε 2,2 δισ. ευρώ, επίπεδο το οποίο είναι υπερτριπλάσιο του μηνιαίου στόχου, λόγω των εισροών από την Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που αποδεικνύει ότι όντως η χώρα αρχίζει να εκμεταλλεύεται το αναπτυξιακό εργαλείο των πόρων των διαρθρωτικών ταμείων. Έτσι, το σύνολο των εσόδων προ επιστροφών φόρων του Κρατικού Προϋπολογισμού, δηλαδή του Τακτικού Προϋπολογισμού και του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, έφτασε τον Ιούλιο τα 7 δισ. ευρώ, γεγονός που υπερκάλυψε την υστέρηση των εσόδων που είχε καταγραφεί κατά το 1ο εξάμηνο του έτους.
• Οι επιστροφές φόρων ανέρχονται στα 305 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 18% έναντι του αντίστοιχου περυσινού μήνα και 9,2% έναντι του μηνιαίου στόχου, ενισχύοντας, το μήνα Ιούλιο, τη ρευστότητα της οικονομίας.
Πληρώνονται υποχρεώσεις
Οι πρωτογενείς δαπάνες μειώθηκαν τόσο έναντι του στόχου όσο και έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2012.
Διαμορφώθηκαν στα 25,1 δισ. ευρώ, 2,8 δισ. ευρώ ή 10,2% χαμηλότερα από την αντίστοιχη περίοδο του 2012, και 1,9 δισ. ευρώ ή 7% χαμηλότερα από τον στόχο που είχε τεθεί για το 1ο επτάμηνο του έτους.
Παρά το γεγονός ότι εφέτος, σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, χορηγήθηκε η έκτακτη παροχή των δικαστικών (104 εκατ. ευρώ), είναι αυξημένες οι δαπάνες περίθαλψης (15 εκατ. ευρώ), οι δαπάνες κάλυψης ελλειμμάτων των νοσοκομείων (133 εκατ. ευρώ), οι αποδόσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση (117 εκατ. ευρώ) και οι επιδοτήσεις για την αγροτική ανάπτυξη (15 εκατ. ευρώ). Επίσης, χορηγήθηκε επίδομα θέρμανσης (80 εκατ. ευρώ) και αυξήθηκαν οι λειτουργικές και λοιπές δαπάνες στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας αποφυγής δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών (57 εκατ. ευρώ).
Αρα, έχει ελεγχθεί η διαχείριση και έχει προωθηθεί η πειθαρχία στο σκέλος των δημοσίων δαπανών, με αποτέλεσμα η απόδοση των παρεμβάσεων δημοσιονομικής πολιτικής να ανταποκρίνεται στις αρχικές εκτιμήσεις.
Επίσης, σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο έχει γίνει ιδιαίτερα λελογισμένη χρήση και αξιοποίηση του αποθεματικού του Τακτικού Προϋπολογισμού.
Συγκεκριμένα, κατά το 1ο επτάμηνο του έτους, έχουν δαπανηθεί 296 εκατ. ευρώ ή το 27% του αποθεματικού που προβλέπονταν στον Προϋπολογισμό, έναντι του 57% περίπου του συνολικού αποθεματικού που χρησιμοποιηθεί την αντίστοιχη περίοδο του 2012.
Και αυτό έχει χρησιμοποιηθεί εφέτος, εκτός από την κάλυψη ανελαστικών δαπανών για εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων, κυρίως για την αντιμετώπιση δαπανών προετοιμασίας της Ελληνικής Προεδρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (1ο εξάμηνο του 2014), για την κάλυψη δαπανών για πανεπιστημιακά συγγράμματα, για την επιδότηση άγονων γραμμών, για την αντιμετώπιση δαπανών που αφορούν στην ασφάλεια των καταστημάτων κράτησης της χώρας, για την υλοποίηση του έργου Σύζευξις, για την κάλυψη δαπανών για εμβολιασμό απόρων και ανασφάλιστων ατόμων της χώρας, για την καταβολή αποζημιώσεων στο προσωπικό της ΕΡΤ και για την κάλυψη εκτάκτων λειτουργικών δαπανών της Πυροσβεστικής και της Αστυνομίας.