Του Γ. Χ. Παπαγεωργίου
Έξοδος του ΔΝΤ από την Ελλάδα και αναδιάρθρωση του χρέους από τον ESM, αλλά με δόσεις, είναι το σχέδιο που κερδίζει έδαφος για την Ελλάδα, το οποίο θα αρχίσει να συζητείται μετά τις γερμανικές εκλογές -και αναλόγως του αποτελέσματος.
Κάθε σκέψη για “κούρεμα” (διαγραφή χρέους) έχει εγκαταλειφθεί και ο σχεδιασμός εστιάζεται πλέον σε μια επιμήκυνση της διάρκειας του χρέους, σε συνδυασμό με μια μεγάλη μείωση των επιτοκίων.
Ωστόσο, για να καταστεί το χρέος βιώσιμο χωρίς “κούρεμα”, υπολογίζεται ότι τα επιτόκια θα πρέπει σχεδόν να μηδενιστούν και η διάρκεια να παραταθεί κατά πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα -με βάση ορισμένες εκτιμήσεις χρειάζονται 30 ή και 50 χρόνια ή ακόμα και τα λεγόμενα perpetual bonds (αιώνια ομόλογα, χωρίς ημερομηνία λήξης).
Όμως κάτι τέτοιο θεωρείται πολιτικά αδύνατον, καθώς πολλοί στην Ευρώπη και κυρίως το συντηρητικό κόμμα της κυρίας Άνγκελας Μέρκελ πιστεύουν ότι μια “γενναία” ελάφρυνση του χρέους θα έδινε μεγάλο βαθμό ελευθερίας στις μελλοντικές ελληνικές κυβερνήσεις να εγκαταλείψουν τις σκληρές πολιτικές και έτσι θα μειωνόταν η επιρροή και η δυνατότητα ελέγχου της χώρας από τους δανειστές.
Ήδη, κάποια μηνύματα από την Ευρώπη κατεβάζουν τον πήχη της ελάφρυνσης και υποστηρίζουν ότι η όποια επιμήκυνση θα πρέπει να γίνει σταδιακά και με ανάλογα με το βαθμό προσαρμογής της Ελλάδας στις εκάστοτε απαιτήσεις των δανειστών.
Για να γίνει κάτι τέτοιο, αλλά και για να καμφθούν οι αντιρρήσεις του ΔΝΤ, το οποίο με κάθε ευκαιρία υπογραμμίζει ότι το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο, αναπτύσσεται το σχέδιο εξαγοράς των δανείων που έχει λάβει η Ελλάδα από το νέο ταμείο διάσωσης, τον ESM (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας).
Με τον τρόπο αυτό, θα είναι εφικτή η απεμπλοκή του ΔΝΤ αλλά και η υπαγωγή της Ελλάδας σε ένα διαρκή έλεγχο -ένα διαρκές μνημόνιο- από τον ESM, το οποίο θα αποκτήσει και εγγυήσεις για το χρέος με την τιτλοποίηση-ενεχυρίαση της κρατικής περιουσίας (έκδοση ομολόγων με ενέχυρο κρατική περιουσία).
Στην περίπτωση αυτή, μπορεί να γίνει μια νέα πρώτη αναδιάρθρωση του χρέους, με επιμήκυνση π.χ. 20 ετών και σε δεύτερη φάση -και αναλόγως της προσαρμογής της Ελλάδας- να γίνει και νέα προσαρμογή του χρέους.
Για να γίνει κάτι τέτοιο, οι εμπνευστές της πρότασης θεωρούν απαραίτητο το μετασχηματισμό του ESM, έτσι ώστε να εξελιχθεί σε ένα είδος ευρωπαϊκού ΔΝΤ ή, καλύτερα, σε πρόπλασμα ενός Ευρωπαϊκού υπουργείου Οικονομικών το οποίο θα αναλάβει και άλλες αρμοδιότητες (από εκείνη του εκκαθαριστή ευρωπαϊκών τραπεζών μέχρι την έκδοση ευρωομολόγων).
Και θεωρούν ότι η καλύτερη ευκαιρία για να γίνει το “πείραμα” της λειτουργίας ενός τέτοιου θεσμού είναι να πάρει πάνω του το χρέος, μαζί με την οικονομική διακυβέρνηση της Ελλάδας.
Τα σχέδια για την Ελλάδα, τα οποία προφανώς συνδέονται με τους ευρύτερους σχεδιασμούς για τις αλλαγές στην Ευρωζώνη θα έρθουν με ένταση στο προσκήνιο αμέσως μετά τις γερμανικές εκλογές, λόγω των οποίων είχαν “παγώσει” τους τελευταίους μήνες οι θεσμικές πρωτοβουλίες στην Ευρώπη.
Επιπλέον, καθοριστικό ρόλο στην κατεύθυνση που θα πάρουν τα πράγματα θα διαδραματίσει το αποτέλεσμα των γερμανικών εκλογών και κατά πόσον αυτό θα οδηγήσει σε κυβέρνηση συνεργασίας των δύο μεγάλων κομμάτων (Χριστιανοδημοκράτες – Σοσιαλδημοκράτες), η οποία θεωρείται και η καλύτερη δυνατή εξέλιξη για τα ελληνικά συμφέροντα.