Tέσσερα ακόμη χρόνια κρίσης, κατ’ ελάχιστο έχει μπροστά της η οικοδομή με επτά στους δέκα καταναλωτές και οκτώ στους δέκα βιοτέχνες της Θεσσαλονίκης που δραστηριοποιούνται σε επαγγέλματα συναφή με την οικοδομή να εκτιμούν πλέον ότι η απόκτηση η κατοικίας έχει πάψει να είναι ασφαλής επένδυση.
Η συντριπτική πλειοψηφία- το 90% των επιχειρηματιών- κρίνει ότι η κρίση στην οικοδομή θα παραταθεί για περισσότερα από τέσσερα χρόνια, την ίδια στιγμή που η αλλεπάλληλη επιβολή, συχνά ευφάνταστων, φόρων οδηγεί ολοένα και περισσότερους να αναθεωρούν την εκτίμηση ότι η αγορά κατοικίας αποτελεί απάγκιο για τις όποιες αποταμιεύσεις.
Μείωση του τζίρου τους κατά μέσο όρο κατά 82% την τριετία 2010-2012, αναφορικά με τη δραστηριότητα τους που σχετίζεται με το ακίνητο, έχουν υποστεί και ο κλάδος των δικηγόρων/ συμβολαιογράφων.
Τα συμπεράσματα αυτά προκύπτουν από την έρευνα με θέμα «Το παρόν και το μέλλον των επαγγελμάτων που σχετίζονται με την οικοδομική δραστηριότητα» που διενεργήθηκε για λογαριασμό του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης από την εταιρία δημοσκοπήσεων Interview, το διάστημα 16 έως 18 Οκτωβρίου.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 770 ατόμων και συγκεκριμένα σε 405 επιχειρήσεις-μέλη του επιμελητηρίου (ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, ανελκυστήρες, καυστήρες, υδραυλικά-καλοριφέρ, ελαιοχρωματιστές, τοποθέτηση πλακιδίων, κλιματιστικά, ξυλουργικές εργασίες, αποχετευτικά, γυαλί, σιδηροκατασκευές, αλουμινοκατασκευές, κουφώματα, τζάκια κ.ά.), σε 310 καταναλωτές και 55 δικηγόρους και συμβολαιογράφους.
Στην ερώτηση «τι κατά την άποψή σας θα μπορούσε να δώσει εκ νέου ώθηση στην αγορά ακινήτων;» (οι επιλογές ήταν τρεις) το 95% απάντησε η μείωση ή και κατάργηση φόρων που το επιβαρύνουν, το 55% η πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό, το 25% η ελαχιστοποίηση ή και κατάργηση των εξόδων κατά τη μεταβίβαση και το 90% η μείωση του ΦΠΑ.
Η πορεία του κλάδου
Όσον αφορά τους τζίρους των εταιρειών που σχετίζονται με την οικοδομική δραστηριότητα στο εννιάμηνο του 2013, το 79% απαντά ότι τον είδε να συρρικνώνεται σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι, το 17% να παραμένει στα ίδια επίπεδα και μόλις το 4% να καταγράφει αύξηση. Κατά μέσο, δε, όρο η μείωση των εσόδων αγγίζει το 45%.
Ποσοστό 85% σχεδιάζει να διατηρήσει το προσωπικό του κατά το επόμενο διάστημα, το 2% είναι διατεθειμένο για προσλήψεις και το 13% για απόλυση. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι επιχειρήσεις που συμμετείχαν στην έρευνα και διαθέτουν προσωπικό αποτελούν το 44% του δείγματος, ενώ οι αυτοαπασχολούμενοι το 56%.
Επιπλέον η τάση διατηρησιμότητας αν και μοιάζει υψηλή, είναι περισσότερο «αναπόφευκτη», καθώς η πλειονότητα αυτών που δηλώνουν ότι έχουν προσωπικό κάνουν λόγο για ένα εργαζόμενο.
Η ύφεση και οι φόροι στην αγορά ακινήτων
Στην ερώτηση «τι κατά τη γνώμη σας οδήγησε στην ύφεση την αγορά ακινήτων;» -οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα τριών επιλογών- το 56,4% απάντησε η αβεβαιότητα για το μέλλον, το 41,9% η δύσκολη πρόσβαση στο δανεισμό, το 32,5% η κακή ψυχολογία ως απόρροια της οικονομικής κρίσης, το 32,9% οι αντικειμενικές αξίες, το 11,1% η ακόρεστη δίψα του Έλληνα για το σπίτι, ενώ το 8,1% η υπερπροσφορά ακινήτων.
Τη μείωση ή και κατάργηση των φόρων που επιβαρύνουν το ακίνητο (μεταξύ άλλων: χαράτσια, ΦΑΠ, φόρος μεταβίβασης) θεωρεί το 79,1% ως σημαντικότερο κίνητρο προκειμένου να δοθεί εκ νέου ώθηση στην αγορά ακινήτου. Το 43,2% θεωρεί κινητήριο μοχλό τη μείωση του ΦΠΑ στο 13%, σε οτιδήποτε αφορά την οικοδομή, ενώ το 35% ζητά πρόσβαση στο δανεισμό.
Στην ίδια ερώτηση -που σημειωτέον οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα τριών επιλογών- το 17,5% ζητά εξίσωση των αντικειμενικών αξιών με τις τρέχουσες εμπορικές, το 17,1% την ελαχιστοποίηση ή και κατάργηση των εξόδων κατά τη μεταβίβαση, ενώ το 7,7% την αξιοποίηση προγραμμάτων του ΕΣΠΑ που έχουν σχέση με την οικοδομική δραστηριότητα.
Απόρροια της αρνητικής συγκυρίας που έχει διαμορφωθεί στο χώρο της οικοδομής είναι το 83% των επιχειρηματιών να απαντά ότι δεν θεωρεί ότι η αγορά ακινήτων είναι η καλύτερη επένδυση, ενώ θετική άποψη έχει το 17%.
Απαισιόδοξο για το μέλλον του κλάδου εμφανίζεται το 88% των ερωτηθέντων καθώς εκτιμά ότι η κρίση στην οικοδομή θα διαρκέσει επί μακρόν, το 10% τρία με τέσσερα χρόνια και μόλις το 2% ένα με δύο.
Αποστομωτική είναι η απάντηση στην ερώτηση «πιστεύετε ότι η κυβέρνηση καταβάλλει προσπάθειες για την ανάσχεση της κρίσης στον κατασκευαστικό κλάδο;». Το 93% απαντά αρνητικά και μόλις το 7% εκτιμά ότι η κυβέρνηση καταβάλλει προσπάθειες για την ανακοπή της φθίνουσας πορείας στον κατασκευαστικό κλάδο.
Η δυσκολία εξασφάλισης δανειοδότησης αποτελεί για το 54% των καταναλωτών μελανό σημείο για την αγορά ακινήτου, ενώ για το 40,9% η αβεβαιότητα για το μέλλον.
Τι λένε οι καταναλωτές
Την ίδια ερώτηση με αυτή που υποβλήθηκε στους επιχειρηματίες («τι κατά την άποψη σας οδήγησε στην ύφεση την αγορά ακινήτων;») κλήθηκαν να απαντήσουν και οι καταναλωτές, οι οποίοι είχαν επίσης τη δυνατότητα τριών επιλογών. Για το 33% οι αντικειμενικές αξίες ήταν αυτές που οδήγησαν την αγορά ακινήτων σε ύφεση, για το 34,5% η κακή ψυχολογία, για το 9% η υπερπροσφορά ακινήτων και για το 8% η ακόρεστη δίψα του Έλληνα για την απόκτηση κατοικίας.
Το 90% των ερωτηθέντων προκρίνει ως καλύτερη λύση για την επιστροφή της κτηματαγοράς σε τροχιά ανάπτυξης, τη μείωση ή και κατάργηση των φόρων που επιβαρύνουν το ακίνητο, το 27% την εξίσωση των αντικειμενικών αξιών με τις πραγματικές, το 30% την ευκολότερη πρόσβαση στο δανεισμό, το 38% την ελαχιστοποίηση ή και κατάργηση των εξόδων μεταβίβασης, το 26% τη μείωση του ΦΠΑ και το 19% την αξιοποίηση προγραμμάτων του ΕΣΠΑ που έχουν σχέση με την οικοδομική δραστηριότητα.
Για το 68% των καταναλωτών η αγορά ακινήτου δεν αποτελεί πλέον την καλύτερη επένδυση, ενώ διαφορετική άποψη έχει το 32%.
Η αρνητική οικονομική συγκυρία έχει οδηγήσει το 76% στην αναβολή ανακαίνισης της κατοικίας του, το 8% στην αναβολή κτισίματος και το 16% στην αγορά ακινήτου.
Μείωση στις τιμές ακινήτων (τόσο προς πώληση όσο και προς ενοικίαση) βλέπει τον τελευταίο χρόνο το 90%, το 8% εκτιμά ότι παρέμειναν ίδιες, ενώ το 2% ότι αυξήθηκαν. Για το επόμενο διάστημα το 65% των ερωτηθέντων αναμένει πτώση τιμών, το 33% σταθεροποίηση και το 2% αύξηση.