Του Ανδρέα Χριστοδουλάκη
Σε μία και μοναδική εργολαβία με τη μορφή της «μελετοκατασκευής» θα ανατεθεί η κατασκευή των 115 χιλιομέτρων του υποθαλάσσιου τμήματος του αγωγού φυσικού αερίου TAP (Trans Adriatic Pipeline) από τις αλβανικές ακτές μέχρι την Ιταλία, σύμφωνα με πληροφορίες του www.newmoney.gr.
Η απόφαση ελήφθη πριν λίγες ημέρες από την εταιρεία του αγωγού (TAP AG) προφανώς σε συνεννόηση με την κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν και μόλις σήμερα το πρωί έγινε γνωστή στον ευρύτερο κύκλο των μετόχων του αγωγού.
Ο αγωγός θα ακολουθήσει τη διαδρομή Αζερμπαϊτζάν-Τουρκία-Ελλάδα-Αλβανία –Ιταλία και θα δώσει τις πρώτες ποσότητες σε Ελλάδα και Ευρώπη το 2019.
Σύμφωνα με τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων του αγωγού που διέρχεται και από την Ελλάδα «ανάλογα με την στρατηγική της εταιρείας του ΤΑΡ για τον διαγωνισμό, είναι πιθανό να ανατεθεί σε έναν ή περισσότερους εργολάβους και σε ένα αριθμό τοπικών υπεργολάβων, η Μελέτη, Προμήθεια Υλικών και Κατασκευή (ΜΠΥΚ) του έργου» και αυτό θα ισχύσει για όλα τα κομμάτια του αγωγού πλην του υποθαλασσίου το οποίο –για τεχνικούς και επιχειρηματικούς λόγους- θα κατασκευαστεί «μονοκόμματο» από μία Κοινοπραξία που θα έχει στις τάξεις της υποχρεωτικά και εταιρείες από τις βασικές χώρες διέλευσης, δηλαδή και από την Ελλάδα.
Πρόκειται συνεπώς για μια πρώτης τάξεως ευκαιρία συμμετοχής ελληνικών εταιρειών που έχουν διεθνή εμπειρία σε ανάλογα έργα, όπως η ΜΕΤΚΑ του Ομίλου Μυτιληναίου, η Ελλάκτωρ, η J&P και η ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ, δηλαδή κατασκευαστικοί Όμιλοι που έχουν δουλέψει εκτός Ελλάδος σε έργα ενεργειακού ή μεικτού χαρακτήρα.
Στο έδαφος της Ελλάδας ο αγωγός έχει μήκος 543 χιλιομέτρων (από τους Κήπους του Εβρου μέχρι τα ελληνοαλβανικά σύνορα) και θα «συνοδευτεί» από τουλάχιστον τέσσερις σημαντικές εργολαβίες (με συμπιεστές, αντλίες και κέντρα ελέγχου), ενώ θα προκηρυχθεί η κατασκευή τριών διασυνδέσεων του αγωγού με το «ελληνικό Σύστημα» δηλαδή τον ΔΕΣΦΑ, κάτι που θα αποτελέσει αντικείμενο ξεχωριστών εργολαβιών.
Οι υποχρεωτικές διασυνδέσεις του ΤΑΡ με το ελληνικό Σύστημα
Όπως προβλέπεται σε πρόσφατη απόφαση που ανακοίνωσαν από κοινού οι Ρυθμιστικές Αρχές της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Αλβανίας, ο ΤΑΡ θα είναι υποχρεωμένος να κατασκευάσει επιπλέον διασυνδέσεις με ενδιαφερόμενους ιδιώτες αγοραστές φυσικού αερίου, ενώ τίθενται και περιορισμοί για τις δεσπόζουσες εταιρείες προμήθειας, με ποσοστό αγοράς πάνω από 50% ως προς τη δέσμευση δυναμικότητας στις εξόδους του αγωγού.
Υπενθυμίζεται ότι το ελληνικό Δημόσιο διατηρεί option συμμετοχής στον αγωγό με 5%.
Η απόφαση που ενέκριναν οι τρεις ρυθμιστές προκειμένου να επιτρέψουν στον αγωγό να λειτουργεί ως ανεξάρτητο σύστημα θέτει όρους στη λειτουργία του, ώστε να αποτραπούν διακρίσεις υπέρ χρηστών που είναι συνδεδεμένοι με τους μετόχους του.
Υπάρχει συνεπώς διευκόλυνση των διασυνδέσεων επί ελληνικού εδάφους, μέσω των οποίων θα μπορεί να εισέρχεται στο ελληνικό σύστημα φυσικό αέριο προέλευσης Αζερμπαϊτζάν. Ηδη η ΔΕΠΑ υπέγραψε συμφωνία με την αζέρικη Socar, η οποία είναι επίσης μέτοχος του αγωγού ΤΑΡ, για την προμήθεια 1 δισ. κυβικών μέτρων αερίου τον χρόνο.
Αλλά και στα 205 χιλιόμετρα του TAP επί αλβανικού εδάφους τον πρώτο λόγο φαίνεται ότι θα έχουν οι έλληνες κατασκευαστές.
Το 2019 οι πρώτες ποσότητες σε Ελλάδα και Δυτική Ευρώπη
Από τους Κήπους του Εβρου μέχρι και τις ιταλικές ακτές όπου και η κατάληξή του, ο αγωγός θα έχει συνολικό μήκος περίπου 900 χιλιόμετρα (χερσαίος και υποθαλάσσιος) και κόστος κατασκευής 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ σε σημερινές τιμές με εξασφαλισμένη τραπεζική χρηματοδότηση.
Για το κομμάτι της πίτας των έργων που αντιστοιχούν στην αζερική SOCAR, ήδη στο Μπακού βρίσκονται σε προχωρημένες συνομιλίες με την παλαιστινιακή CCC, που εδρεύει στην Αθήνα, χωρίς όμως να μπορεί να πάρει μέρος σε έργα επί ελληνικού εδάφους.
Η κατασκευή του TAP για την μεταφορά 10 δισεκατομμύρια κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ανά έτος, με δυνατότητα αναβάθμισης θα ξεκινήσει στα τέλη του 2015 και θα ολοκληρωθεί το 2019 οπότε και θα διοχετευθούν οι πρώτες ποσότητες φυσικού αερίου από την Κοινοπραξία Σαχ Ντενίζ-2 προς την Ευρώπη μέσω Τουρκίας-Ελλάδας-Αλβανίας-Ιταλίας.
Στη μετοχική σύνθεση της εταιρείας του ΤΑΡ συμμετέχουν οι : BP (20%), SOCAR (Αζερμπαϊτζάν, 20%), Statoil (Νορβηγία, 20%), Fluxys (Βέλγιο, 16%), Total (Γαλλία, 10%), E.ON (Γερμανία, 9%) και Axpo (Ελβετία, 5%) ενώ ΒΡ, Statoil, Socar και Total συμμετέχουν επίσης και στην κοινοπραξία εκμετάλλευσης του κοιτάσματος Σαχ Ντενίζ.