Του Αλέξανδρου Κασιμάτη
Στόχος η ενίσχυση της ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών και της οικονομίας σε κλάδους που συμβάλλουν στην ανάπτυξη
Φορολογικά κίνητρα για να επιστρέψουν τα χρήματα από τα σεντούκια και τις τράπεζες του εξωτερικού μελετά η κυβέρνηση. Ο στόχος είναι τα χρήματα που βρίσκονται σήμερα εκτός αγοράς, εκτός ελληνικού τραπεζικού συστήματος, να επιστρέψουν στις τράπεζες και γενικότερα στην οικονομία ενισχύοντας τη ρευστότητα.
Το συγκεκριμένο μέτρο που επιδιώκεται να προωθηθεί στη Βουλή για ψήφιση τον προσεχή Φεβρουάριο δεν θα έχει σχέση με τις παλαιότερες ρυθμίσεις φορολογικής αμνηστίας. Αλλωστε και να επιθυμούσε το υπουργείο Οικονομικών μια τέτοιου τύπου ρύθμιση, δεν θα μπορούσε να την περάσει καθώς η τρόικα είναι κατηγορηματικά αντίθετη σε κάθε συζήτηση για φορολογική αμνηστία.
Στο υπουργείο Οικονομικών οι συνεργάτες του κ. Γιάννη Στουρνάρα εντάσσουν το συγκεκριμένο μέτρο στον κατάλογο των φορολογικών κινήτρων που σχεδιάζουν να προωθήσουν με τον νέο χρόνο. Το μέτρο αφορά κυρίως όσους κατέχουν μετρητά ή έχουν καταθέσεις στο εξωτερικό. Με την κατάρτιση του Περιουσιολόγιου -μια ρύθμιση στην οποία επίσης επιμένει ιδιαίτερα η τρόικα- τα χρήματα αυτά θα μείνουν αποκλεισμένα, στο περιθώριο της οικονομικής δραστηριότητας.
Το υπουργείο Οικονομικών επιδιώκει να δώσει μια ρεαλιστική δυνατότητα στους πολίτες, ώστε τα χρήματα αυτά να ενσωματωθούν στην επίσημη οικονομία. Το συγκεκριμένο φορολογικό κίνητρο δεν θα είναι μόνιμο αλλά θα ισχύσει μέχρι την οριστική κατάρτιση του Περιουσιολόγιου. Θα αποτελεί τη λογική διέξοδο, τη διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθήσουν οι πολίτες ώστε να κατοχυρώσουν τα συγκεκριμένα κεφάλαια.
Αποφυγή του μονοψήφιου συντελεστή
Απόφαση για τον συντελεστή με τον οποίο θα φορολογηθούν τα κεφάλαια που θα ενσωματωθούν στην οικονομία δεν έχει ληφθεί ακόμη. Ωστόσο, πρόθεση του υπουργείου Οικονομικών είναι να αποφύγει έναν μονοψήφιο συντελεστή που θα προκαλούσε τη σφοδρή αντίδραση της τρόικας επειδή θα έδινε στο μέτρο έντονο χαρακτήρα φορολογικής αμνηστίας. Ταυτόχρονα, όμως, το υπουργείο θέλει να αποφύγει και τη θέσπιση ενός συντελεστή, π.χ. 45%, ο οποίος είναι αποτρεπτικός καθώς ο πολίτης ουσιαστικά βάζει συνέταιρο στα χρήματά του το Ελληνικό Δημόσιο. Στο πλαίσιο αυτό -και χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η σχετική συζήτηση- ένας συντελεστής της τάξεως του 10%-12% θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για να προχωρήσει το μέτρο.
Σε κάθε περίπτωση είναι προφανές ότι το φορολογικό κίνητρο θα δοθεί για χρήματα που αποκτήθηκαν με νόμιμα μέσα, αλλά υπάρχει φορολογική παράβαση και δεν θα αποτελέσει μέσον για να νομιμοποιηθούν κεφάλαια από έκνομες δραστηριότητες. Ταυτόχρονα στο νομοσχέδιο θα υπάρχουν και οι κατάλληλες ρυθμίσεις ώστε όσοι κάνουν χρήση των διατάξεων να μην έχουν νομικές εκκρεμότητες με τις Αρχές λόγω του γενικότερου νομοθετικού πλαισίου για τη φοροαποφυγή.
Το νομοσχέδιο για τα φορολογικά κίνητρα εντάσσεται σε μια προσπάθεια αφενός να εκλογικευτεί το σύστημα και αφετέρου να συγκεντρωθούν οι αρμοδιότητες για τη φορολογική βάση στον υπουργό Οικονομικών και μόνο. Σήμερα διάφορα υπουργεία (Εξωτερικών κ.ά.) διαχειρίζονται επιμέρους φορολογικά θέματα που ανήκουν στο πεδίο των αρμοδιοτήτων τους.
Ο στόχος είναι οι διατάξεις να είναι έτοιμες τον Φεβρουάριο. Πέραν των ρυθμίσεων για τα χρήματα που είναι εκτός ελληνικού τραπεζικού συστήματος, θα περιλαμβάνει ρυθμίσεις και για αλλοδαπούς που αγοράζουν κατοικίες στην Ελλάδα αλλά και για επιχειρηματίες ή επιχειρήσεις που μετεγκαθίστανται στην Ελλάδα.
Ουσιαστικό αποτέλεσμα
Το υπουργείο Οικονομικών επιδιώκει τα φορολογικά κίνητρα που θα θεσπίσει με το νομοσχέδιο να έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα και να μην εξυπηρετούν πελατειακές σχέσεις.
Γι’ αυτό και το μεγαλύτερο μέρος του νομοσχεδίου είναι εστιασμένο σε κίνητρα τα οποία απευθύνονται σε κλάδους της οικονομίας που συμβάλλουν στην ανάπτυξη ή κλάδους όπου η χώρα έχει σημαντικό πλεονέκτημα ή γενικότερα τομείς της οικονομίας που έχουν μεγάλη συμβολή στην απασχόληση. Για τη σύνταξη του νομοσχεδίου ακολουθείται από το υπουργείο Οικονομικών μια πρωτοποριακή για τα ελληνικά δεδομένα προσέγγιση.
Συγκεκριμένα επιλέχθηκαν οι κλάδοι με σημαντική συμβολή στο ΑΕΠ (βιομηχανία, ναυτιλία, τουρισμός, τηλεπικοινωνίες, χρηματοπιστωτικός τομέας κ.ά.) και ζητείται από εκπροσώπους τους να καταγράψουν και να προτείνουν:
■ Τα τρία μεγαλύτερα εμπόδια που αντιμετωπίζουν σήμερα στη δραστηριότητά τους, είτε αφορούν αμιγώς φορολογικά θέματα, είτε διοικητικά ζητήματα.
■ Τα τρία σημαντικότερα κίνητρα φορολογικού χαρακτήρα που πιστεύουν ότι πρέπει να νομοθετηθούν από την Πολιτεία.
■ Τα τρία κίνητρα ή τις ρυθμίσεις που αφορούν τον κλάδο τους, είναι θεσμοθετημένα αλλά πιστεύουν ότι δεν αποδίδουν.
Η επεξεργασία των συγκεκριμένων προτάσεων που θα διατυπώσει ουσιαστικά η αιχμή της ελληνικής επιχειρηματικότητας θα αποτελέσει και τον κορμό του νομοσχεδίου για τα φορολογικά κίνητρα. Ο στόχος είναι οι ρυθμίσεις να είναι αποτελεσματικές, να εκλογικευτεί το σύστημα και ταυτόχρονα να απλοποιηθεί με την κατάργηση των γραφειοκρατικών δαιδάλων.