Ένας κρατούμενος μπορεί να αποτελέσει το “κλειδί” στην προσπάθεια των ΗΠΑ να επιβάλουν σκληρότερες κυρώσεις κατά της Ρωσίας και, προσωπικά, του προέδρου της Βλαντιμίρ Πούτιν.
Ο κρατούμενος αυτός δεν είναι φυσικά κάποιο τυχαίο πρόσωπο, αλλά ο δισεκατομμυριούχος Ουκρανός, Dmitry Firtash, που συνελήφθη αυτόν το μήνα στη Βιέννη με αμερικανικό ένταλμα σύλληψης με την κατηγορία, μεταξύ άλλων, της δωροδοκίας. Όπως αναφέρει το Bloomberg, ο Firtash έφτιαξε την περιουσία του λειτουργώντας ως μεσάζων της εμπορίας φυσικού αερίου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Τώρα, οι αμερικανικές αρχές θεωρούν ότι ενδεχομένως θα μπορέσει να δώσει πολλές πληροφορίες σχετικά με deals που έγιναν με τη συμμετοχή της ρωσικής κρατικής εξαγωγικής εταιρείας αερίου Gazprom, την οποία οι ΗΠΑ θεωρούν “διεφθαρμένη”.
Μετά την κατάληψη της Κριμαίας, η αμερικανική Γερουσία ενέκρινε ένα νομοσχέδιο χρηματοδότησης εκτάκτου ανάγκης για τη χώρα που θα διεύρυνε τον κύκλο των κυρώσεων κατά οποιουδήποτε Ρώσου που εμπλέκεται σε υποθέσεις “διαφθοράς”.
“Αυτός ο νόμος θα επιτρέψει στις ΗΠΑ να ‘κυνηγήσουν’ οποιοδήποτε άτομο από τον περίγυρο του Πούτιν”, αναφέρει η Masha Lipman, αναλύτρια του Carnegie Moscow Center. “Σκοπός είναι να ενισχυθούν τα χτυπήματα στους κόλπους της ρωσικής ελίτ, με απώτερο στόχο την αποδυνάμωση του Πούτιν”.
Υπενθυμίζεται ότι την περασμένη εβδομάδα ο πρόεδρος Ομπάμα επεξέτεινε τις οικονομικές κυρώσεις σε 20 Ρώσους αξιωματούχους , δισεκατομμυριούχους, καθώς και μια τράπεζα, μεταξύ των οποίων και οι αδελφοί Arkady και ο Boris Rotenberg, που έχουν κάνει επενδύσεις σε συνεργασία με τον Firtash σε Ουκρανία και Ρωσία. Οι εταιρείες του Rotenbergs έκαναν μάλιστα και συμβόλαια ύψους 7 δισ. δολ. για του χειμερινούς Ολυμπιακούς του Σότσι, ενώ είναι και βασικοί προμηθευτές της Gazprom.
Ο 48χρονος Firtash, 48, έφτιαξε την περιουσία του που ανέρχεται σε 2,3 δισ. δολ. ως broker των πωλήσεων ρωσικού φυσικού αερίου στην Ουκρανία, η οποία αποτελεί και τη μεγαλύτερη αγορά για τις εξαγωγές της Gazprom. Ο ίδιος με άλλο ένα άτομο έχουν το 50% της RosUkrEnergo, που ιδρύθηκε το 2004 και που αναδείχθηκε σε αποκλειστικό εισαγωγέα αερίου της Ουκρανίας την περίοδο 2006-2009, την ώρα που υπήρχαν διαφωνίες με τη Ρωσία – κάτι που οδήγησε σε διακοπές στην παροχή φ/α και ελλείψεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Το υπόλοιπο 50% της RosUkrEnergo το ελέγχει η Gazprom, ενώ, σύμφωνα με τις υπηρεσίες ασφαλείας της Ουκρανίας, πίσω από τη Gazprom κρυβόταν ο Semion Mogilevich, ο οποίος θεωρείτο από το FBI ύποπτος για διασυνδέσεις στο οργανωμένο έγκλημα. Όλα ατά φυσικά ο Firtash τα έχει αρνηθεί.
Επί σειρά ετών, η Gazprom πουλούσε αέριο στην Ουκρανία σε τιμές χαμηλότερες από τις αντίστοιχες της Δυτικής Ευρώπης, ως κίνηση καλής θέλησης στο αδελφό κράτος της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Οι συμφωνίες της RosUkrEnergo επέτρεπαν στην εταιρεία να πουλά φθηνό αέριο από το Τουρκμενιστάν σε πολύ υψηλότερες τιμές στη Δυτική Ευρώπη κι αυτό βοηθούσε στην τόνωση της εγχώριας αγοράς της Ουκρανίας.
Αυτή τη στιγμή, τα δυό “μαξιλάρια” της οικονομίας του Πούτιν, η Gazprom και η Rosneft αποτελούν αμφότερεςδυνητικούς στόχους για την επιβολή κυρώσεων. Οι επικεφαλάης τους, Alexey Miller και Igor Sechin μπορεί να είναι μεταξύ των αξιωματούχων που θα κηρυχθούν “έκπτωτοι” από την ΕΕ, όπως έγραφε πριν λίγες ημέρες και η γερμανική Bild.
Η σύλληψη του Firtash είναι αποτέλεσμα πολύχρονων ερευνών του FBI και “δεν συνδέονται με τις τρέχουσες εξελίξεις στην Ουκρανία”, τονίζει τον αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης.
Ο δισεκατομμυριούχος, η περιουσία του οποίου περιλαμβάνει και θέσεις σε τιτάνιο στην Κριμαία, κατέβαλε ποσό ρεκόρ 125 εκατ. ευρώ ως εγγύηση στις 20 Μαρτίου και χαρακτήρισε τις κατηγορίες “αμιγώς πολιτική εκδίκηση”.
“Εάν ο Firtash πετύχει συμφωνία με το FBI και αρχίσει να καταθέτει, αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή με σοβαρότατες συνέπειες για τους διευθυντές της Gazprom, αλλά και την ίδια την εταιρεία”, αναφέρει ο συνεργάτης της Heritage Foundation στην Ουάσινγκτον, Ariel Cohen, ο οποίος σχολιάζει πως οι κατηγορίες εναντίον του φαίνονται να έχουν σχεδιαστεί έτσι από τις ΗΠΑ ώστε να πεισθεί να δώσει πληροφορίες για τη Gazprom και για τους οικείους του Πούτιν.
Σημειώνεται ότι στη δίνη του κυκλώνα βρίσκονται επίσης δύο Ρώσοι δισεκατομμυριούχοι, πολύ κντά στον Ρώσο πρωθυπουργό: ο πρώην σύμβουλος της Gazprom Alisher Usmanov και ο Roman Abramovich. Ο τελευταίος έχει περιουσία 14 δισ. δολ. που προήλθε από την πώληση της Sibneft, της πετρελαϊκής που απέκτησε έναντι 100 εκατ. δολ. το 1996. Την πούλησε στη Gazprom για 13 δισ. δολ. μια δεκαετία αργότερα.
Άλλος στόχος ο 60χρονος Usmanov, που είναι και ο πλουσιότερος άνθρωπος στη Ρωσία (17,4 δισ. δολ.) που προσφάτως πούλησε τα μερίδια που κατείχε σε αμερικανικούς κολοσσούς (Apple και Facebook).
Κι όπως σχολιάζουν αναλυτές της αγοράς πρέπει όλοι οι ισχυροί να αποφασίσουν αν θα επιστρέψουν τα assets τους στη Ρωσία, αλλά και αν θα παραμείνουν έτσι εντός σφραγισμένων ορίων…