Οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ για το νέο φορολογικό σύστημα περιλαμβάνουν αρκετές ενδιαφέρουσες προτάσεις πολιτικής, καθώς και ένα “στέρεο” οικονομικό σκεπτικό για τις παθογένειες του ελληνικού φορολογικού συστήματος.
Μπορεί κάποιος να διαφωνήσει ή να συμφωνήσει, ή, ακόμα, να επισημάνει αρκετά ερωτήματα που ανακύπτουν σχετικά με τις λεπτομέρειες και με το οικονομικό αποτέλεσμα που τελικά θα έχουν οι προτάσεις αν εφαρμοστούν, αλλά δεν μπορεί να τις αγνοήσει.
Γιαυτό και είναι τουλάχιστον “βιαστική”, αν όχι άδικη, η ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών, με την οποία απορρίπτει συλλήβδην το σύνολο των προτάσεων και κατηγορεί την αξιωματική αντιπολίτευση για “αλλοπρόσαλλο” σχέδιο”, “νεφελώδεις προθέσεις και αντιαναπτυξιακούς σχεδιασμούς”.
Στο σημείο που έχει φτάσει η χώρα και ειδικά όταν συζητάμε για το φορολογικό, τη “μητέρα των μαχών”, τίποτα δεν είναι εύκολο και τίποτα δεν μπορεί να απορριφθεί με συνοπτικές διαδικασίες, χωρίς να επιχειρηθούν συνθέσεις και συναινέσεις.
Ολοι θέλουν περιουσιολόγιο
Ο ΣΥΡΙΖΑ ορθά αναδεικνύει τη μεγάλη αδικία στην Ελλάδα: Υπερφορολογούνται όσοι δεν μπορούν να κρύψουν εισοδήματα, όπως κυρίως οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι, επειδή ένα μεγάλο τμήμα πολιτών δεν πληρώνει τους φόρους που του αναλογούν. Ως απάντηση στο πρόβλημα προτείνει την ενίσχυση της φορολογικής δικαιοσύνης και τη σύλληψη της φοροδιαφυγής.
Το εργαλείο είναι ένα περιουσιολόγιο όπου θα καταγράφονται τα πάντα, με ένα αφορολόγητο της τάξης των 300.000 ευρώ το οποίο αφήνει εκτός φόρου ένα μεγάλο τμήμα της μεσαίας τάξης, αλλά επιτρέπει να συλληφθούν πλούτος και εισοδήματα που προκύπτουν από φοροδιαφυγή.
Ασφαλώς δεν είναι κάτι το εύκολο, αλλά δεν είναι και λάθος. Πρόκειται για μια πολιτική στη σωστή κατεύθυνση.
Άλλωστε, παρόμοια μέτρα δεν υποστηρίζει μόνο ο ΣΥΡΙΖΑ. Μέχρι και η τρόικα πιέζει στην κατεύθυνση αυτή. Η φοροδιαφυγή είναι ένα από τα ελάχιστα θέματα για τα οποία οι εκπρόσωποι των δανειστών έχουν δίκιο.
Όμως το πρόβλημα είναι ότι η φοροδιαφυγή δεν περιορίζεται μόνο στους “μεγάλους” ή στους “μη μισθωτούς”, αλλά διαχέεται σε ευρύτερα στρώματα της κοινωνίας. Υπάρχουν πολλοί μεσαίοι ακόμα και “μικροί” που φοροδιέφευγαν και έχουν συσσωρεύσει πλούτο, όπως και αρκετοί που συνεχίζουν.
Δεν υπάρχει μια σαφής διαχωριστική γραμμή, οπότε η αντιμετώπιση του προβλήματος είναι δύσκολη.
Παγκόσμια τάση οικονομικής πολιτικής
Ως αριστερό κόμμα, ο ΣΥΡΙΖΑ διατυπώνει και τη γενική αρχή της αύξησης των εσόδων από την επιχειρηματική δραστηριότητα, όταν αυτά αποτελούν ατομικό εισόδημα, ενώ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο χτύπημα των πρακτικών με τις οποίες μεγάλες εταιρείες, ορισμένες πολυεθνικές, αποφεύγουν τη φορολογία μεταφέροντας έσοδα, κέρδη και ζημιές από χώρα σε χώρα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, μάλιστα, διακηρύσσει ότι θα κινήσει διεθνή εκστρατεία για την αντιμετώπιση του προβλήματος, δίνοντας ίσως έτσι και μια αίσθηση “ρομαντικής αριστερής ματαιότητας”.
Στην πραγματικότητα, όμως, το κυνήγι της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής και των φορολογικών παραδείσων είναι η προτεραιότητα την οποία θέτουν όλες οι μεγάλες χώρες και οι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί για τα επόμενα χρόνια. Είναι η νέα παγκόσμια τάση στην οικονομική πολιτική.
Είναι, όμως, γεγονός ότι η φορολογική μεταχείριση της επιχειρηματικής δραστηριότητας είναι και ένα από τα “κλειδιά” της οικονομικής ανάπτυξης. Για το λόγο αυτό, είναι η εξειδίκευση των γενικών κατευθύνσεων που υιοθετεί η αξιωματική αντιπολίτευση που έχει τη σημασία.
Η ανάπτυξη
Υπάρχει, τελος, το μεγάλο ερώτημα: “από πού θα προέλθουν τα έσοδα” το οποίο δεν καλύπτουν οι συγκεκριμένες προτάσεις.
Αλλά η απάντηση δεν είναι μόνο ζήτημα φορολογικό. Συνδέεται με μια συνολική οικονομική πολιτική, η οποία θα επιτρέψει στην οικονομία να παράγει εισόδημα και πλούτο για να φορολογηθεί.
Και όσο κι αν είναι ακόμη ασαφές ποιο είναι το ακριβές σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ για την ανάπτυξη, είναι πλέον ξεκάθαρο ποια δεν είναι η πολιτική που οδηγεί εκεί: Η πολιτική που εφαρμόζεται σήμερα.