Της Μαίρης Λαμπαδίτη
Mέχρι τα 67 η στην καλύτερη περίπτωση μέχρι τα 62 τους θα χρειαστεί να δουλέψουν όσοι ελεύθεροι επαγγελματίες δεν πρόλαβαν να θεμελιώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης έως το τέλος του 2012 ., . Οι νέες προϋποθέσεις για τη συνταξιοδότηση τόσο ως προς τα όρια ηλικίας όσο και ως προς τον χρόνο ασφάλισης που ισχύουν από την 1-1-2013 προβλέπουν αύξηση των γενικών ορίων ηλικίας κατά 2 έτη.
Οι κατηγορίες που διασώζονται από τη λαίλαπα των νέων μέτρων είναι :
– οι ασφαλισμένοι του Οργανισμού Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών που πρόλαβαν να συμπληρώσουν 35τία μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2010 και δικαιούνται σύνταξη όποτε συμπληρώσουν το 60ό έτος της ηλικίας.
– όσοι θεμελίωσαν δικαίωμα έως το τέλος του 2012,όπως προβλεπόταν βάσει των μεταβατικών ρυθμίσεων με σταδιακή αύξηση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης. Το 2012 μπορούσε κάποιος να αποχωρήσει με 37 έτη σε ηλικία 60 χρονών. Η θεμελίωση γίνεται με τη συμπλήρωση της 35ετίας, ενώ η αίτηση για τυχόν πλασματικά έτη μπορεί να υποβληθεί οποτεδήποτε .Από 1ης Ιανουαρίου 2013 όσοι ασφαλισμένοι αυτής της κατηγορίας δεν θεμελίωσαν δικαίωμα θα επιβαρυνθούν με τρία επιπλέον έτη. Συγκεκριμένα, η πόρτα εξόδου θα ανοίγει με 40 χρόνια δουλειάς στα 62.
– Επίσης δε θίγονται οι νέοι ασφαλισμένοι μητέρες ή χήροι πατέρες τέκνων που είναι ανίκανα για κάθε βιοποριστική εργασία.
Αντίθετα περισσότερο θίγονται :
– οι ασφαλισμένοι που δικαιούνται να βγουν στη σύνταξη με 15ετία , στα 65 τους και δεν πρόλαβαν να θεμελιώσουν δικαίωμα έως το τέλος του2012 , θα βγουν στα 67 και με μειωμένη στα 62.
Οι μητέρες ανήλικων , που συμπλήρωσαν το 55ο έτος της ηλικίας τους και 20 έτη ασφάλισης έως το τέλος του 2012, γλιτώνουν την αύξηση ορίων. Για τις άτυχες που δεν πρόλαβαν το όριο ηλικίας πάει στα 67.
Ας δούμε μ΄ένα παράδειγμα ποιες επιλογές έχει ο ασφαλισμένος ώστε να περιορίσει την επιβάρυνση των επιπλέον χρόνων ασφάλισης
•Ασφαλισμένος συμπλήρωσε 31 έτη ασφάλισης την 31η Δεκεμβρίου 2012. Με συνυπολογισμό 4 ετών πλασματικών χρόνων συμπληρώνει 35ετία εντός του 2012. Επομένως θα συνταξιοδοτηθεί με 37 έτη και ηλικία 60 ετών. Για να τα συμπληρώσει έχει δύο επιλογές : είτε να παραμείνει δύο έτη στην ασφάλιση είτε να αναγνωρίσει ένα επιπλέον έτος (συνολικά πέντε πλασματικά χρόνια) και να παραμείνει στην ασφάλιση ένα έτος.
.
Ας δούμε αναλυτικά τι προβλέπει ανά κατηγορία συνταξιοδότησης η σχετική ερμηνευτική εγκύκλιο του Οργανισμού Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών.
1) Συνταξιοδότηση με 37ετία
Ασφαλισμένοι που μέχρι 31-12-2010 είχαν συμπληρώσει 37 έτη πραγματικής και υποχρεωτικής ασφάλισης σε φορείς αυτοαπασχολουμένων βάσει αρθρ. 16 ν. 3232/2004, έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα, το οποίο μπορούν να ασκήσουν οποτεδήποτε, και μετά την 1-1-2013 χωρίς όριο ηλικίας.
2) Συνταξιοδότηση παλαιών ασφαλισμένων με 35ετία ως 31-12-2010
Ασφαλισμένοι που συμπλήρωσαν 35 έτη ασφάλισης έως 31-12-2010 έχουν κατοχυρώσει και συνταξιοδοτούνται με τη συμπλήρωση του 60ου έτους της ηλικίας, ακόμα κι αν αυτή επέλθει μετά την 1-1-2013.
3) Συνταξιοδότηση με 35ετία από 1-1-2011
Ασφαλισμένοι που συμπλήρωσαν ή συμπληρώνουν 35 έτη ασφάλισης μέχρι 31-12-2012, διατηρούν (κατοχυρώνουν) το δικαίωμα να συνταξιοδοτηθούν με τη συμπλήρωση 36 ή 37 ετών ασφάλισης κατά περίπτωση, και του 60ου έτους της ηλικίας, ακόμη κι αν αυτό επέλθει μετά την παραπάνω ημερομηνία.
4) Συνταξιοδότηση με 35ετία από 1-1-2013
Ασφαλισμένοι -παλαιοί ή νέοι- που συμπληρώνουν 35 έτη ασφάλισης από 1-1-2013 και μετά, συνταξιοδοτούνται με τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης και ηλικία 62 ετών.
5) Συνταξιοδότηση παλαιών ασφαλισμένων με 15ετία
Ασφαλισμένοι που μέχρι 31-12-2012 συμπληρώνουν 15 έτη ασφάλισης και το 65° έτος της ηλικίας, έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα και μπορούν να συνταξιοδοτηθούν οποτεδήποτε, και μετά την 1-1-2013 με τις ανωτέρω προϋποθέσεις.
Ασφαλισμένοι που συμπληρώνουν 15 έτη ασφάλισης ή το 65° έτος της ηλικίας από 1-1-2013 και μετά, συνταξιοδοτούνται με τη συμπλήρωση 15 ετών ασφάλισης και του 67ου έτους της ηλικίας.
6) Συνταξιοδότηση γυναικών πρώην ΤΣΑ με 25ετία
α) Ασφαλισμένες του πρώην ΤΣΑ- ΟΑΕΕ που συμπλήρωσαν 25 έτη ασφάλισης μέχρι 31-12-2010, διατηρούν το δικαίωμα να συνταξιοδοτηθούν με τις καταστατικές διατάξεις του πρώην ΤΣΑ (και όχι του ΟΑΕΕ) με τη συμπλήρωση του 60ου έτους της ηλικίας, ακόμη κι αν αυτή επέλθει μετά την 1-1-2013.
β) Ασφαλισμένες του πρώην ΤΣΑ- ΟΑΕΕ που συμπληρώνουν 25 έτη ασφάλισης από 1-1-2011 και εφεξής, και συγχρόνως συμπλήρωσαν ή συμπληρώνουν το 60° έτος της ηλικίας μέχρι 31-12-2012, διατηρούν το δικαίωμα να συνταξιοδοτηθούν με τη συμπλήρωση του 61ου ή 62ου έτους της ηλικίας και μετά την 1-1-2013.
γ) Ασφαλισμένες του πρώην ΤΣΑ- ΟΑΕΕ που συμπλήρωσαν 25 έτη ασφάλισης από 1-1-2011 και εφεξής, και συμπληρώνουν το 60° έτος της ηλικίας από 1-1-2013 και μετά, συνταξιοδοτούνται με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας, με συνυπολογισμό πλασματικών χρόνων.
7) Συνταξιοδότηση νέων ασφαλισμένων με 15ετία
Ασφαλισμένοι που συμπληρώνουν το 65° ή το 60° έτος της ηλικίας και 15 έτη ασφάλισης ως 31-12-2012, θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα και μπορούν να συνταξιοδοτηθούν οποτεδήποτε, με πλήρες ή μειωμένο ποσό σύνταξης, αντίστοιχα.
Ασφαλισμένοι που συμπληρώνουν το 65° έτος της ηλικίας και 20 έτη (πλήρες ποσό) ή 16 έτη ασφάλισης (μειωμένο ποσό) ως 31-12-2012, θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα το οποίο μπορούν να ασκήσουν οποτεδήποτε, χωρίς να παρασύρονται σε μεγαλύτερο όριο ηλικίας. Συνυπολογισμός αναγνωριζόμενων χρόνων δεν επιτρέπεται.
Παραδείγματα
1. Ασφαλισμένος συμπληρώνει 31 έτη ασφάλισης την 31-12-2012. Με συνυπολογισμό 4 ετών αναγνωριζόμενων χρόνων ν. 3996/2011, συμπληρώνει 35ετία εντός του 2012, επομένως θα συνταξιοδοτηθεί με 37 έτη και ηλικία 60 ετών, όποτε κι αν αυτή συμπληρωθεί. Για τη συμπλήρωση του συντάξιμου χρόνου θα πρέπει είτε να παραμείνει 2 έτη στην ασφάλιση είτε να αναγνωρίσει 1 επιπλέον έτος (συνολικά 5 αναγνωριζόμενα έτη) και να παραμείνει στην ασφάλιση 1 έτος.
Με τους ίδιους όρους θα συνταξιοδοτηθεί και ο ασφαλισμένος με ταυτόχρονη θεμελίωση δεύτερου συνταξιοδοτικού δικαιώματος, με τον περιορισμό ότι δεν μπορεί να συνυπολογίσει χρόνο στρατιωτικής θητείας.
2. Παλαιός ασφαλισμένος συμπληρώνει 15 έτη ασφάλισης την 31-12-2012 και το 65° έτος της ηλικίας τον 1°/2013. Θα συνταξιοδοτηθεί με την συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας.
3. Νέος ασφαλισμένος συμπληρώνει 14 έτη ασφάλισης και το 61° έτος της ηλικίας την 31-12-2012. Θα συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση 15 ετών και είτε του 67ου έτους με πλήρες ποσό είτε του 62ου έτους με ποσό μειωμένο κατά 60/200.
Για τη συμπλήρωση του συντάξιμου χρόνου είτε θα παραμείνει 1 έτος στην ασφάλιση, είτε θα αναγνωρίσει χρόνο αρθρ. 40 ν. 2084/1992.
5. Ασφαλισμένος έχει συμπληρώσει το 60° και 29 έτη ασφάλισης. Με τον συνυπολογισμό 5 ετών αναγνωριζόμενου χρόνου -τον μέγιστο δηλαδή επιτρεπόμενο δεν συμπληρώνει 35ετία εντός του 2012, επομένως θα συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση του 62ου έτους και 40 ετών ασφάλισης. Για τη συμπλήρωση του συντάξιμου χρόνου των 40 ετών μπορεί να συνυπολογίσει 7 έτη αναγνωριζόμενου χρόνου.