του Κωστή Πλάντζου
Από αυστηρά κριτήρια που θα πρέπει να πληρούνται ταυτόχρονα –κάτι που φαντάζει σχεδόν ανέφικτο πάντως σε συνθήκες κρίσης- θα κρίνεται ποιες επιχειρήσεις θα εισπράξουν αμέσως την επιστροφή ΦΠΑ που δικαιούνται και ποιες όχι.
Το νέο σύστημα έχει στόχο να δώσει ανάσα σε συνεπείς επιχειρήσεις που «πληρώνουν στην ώρα τους» τους φόρους τους αλλά, όταν πρόκειται το δημόσιο να τους επιστρέψει τον ΦΠΑ (που είναι δικά τους χρήματα) καθυστερεί ακόμη και 3 χρόνια να τους τα δώσει.
Ωστόσο, με βάση απόφαση της ΓΓΔΕ κυρίας Κ.Σαββαΐδου, τα κριτήρια που μπαίνουν και ισχύουν σωρευτικά, αφήνοντας πολλούς «εκτός νυμφώνος». Συγκεκριμένα ορίζεται ότι για να εισπράξει κάποιος κατά προτεραιότητα ΦΠΑ θα πρέπει να περάσει από 40 κύματα, όπως:
– να έχει υποβάλλει όλες τις δηλώσεις εμπρόθεσμα τα τελευταία 4 χρόνια (δηλ. στα χρόνια της κρίσης),
– να μη χρωστά ή να έχει κάνει και να τηρεί ρύθμιση οφειλών στην εφορία,
– να έχει ελεγχθεί για τουλάχιστον 3 φορολογικές χρήσεις.
Αν και δεν ορίζεται ρητώς, υπολογίζεται ότι οι εταιρίες θα παίρνουν τον ΦΠΑ μέσα σε 10-15 μέρες.
Με τα δεδομένα αυτά, ωφελημένοι από το μέτρο βγαίνουν κυρίως εξαγωγικές επιχειρήσεις που απαλλάσσονται από ΦΠΑ. Συγκεκριμένα η απόφαση Σαββαΐδου ορίζει ότι:
– οι αιτήσεις επιστροφής, που υποβάλλονται από υποκείμενους που πραγματοποιούν απαλλασσόμενες πράξεις ή πράξεις φορολογητέες εκτός Ελλάδας, με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου εισροών, σε ποσοστό τουλάχιστον 50% του συνολικού κύκλου εργασιών τους κατά την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο
– μια φορά το χρόνο σχηματίζεται κατάλογος των επιχειρήσεων που λαμβάνουν τον ΦΠΑ κατά προτεραιότητα και χωρίς έλεγχο.
– το αιτούμενο προς επιστροφή ποσό κατά τo προηγούμενο ημερολογιακό έτος πρέπει να ανέρχεται έως και 20% (μόλις) του συνολικά αιτούμενου προς επιστροφή ποσού από όλες τις επιχειρήσεις κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.
Επιπλέον πρέπει να πληρούνται σωρευτικά και τα παρακάτω κριτήρια:
α) Κατά τις τελευταίες τέσσερις (4) προηγούμενες διαχειριστικές περιόδους:
i) Έχουν ελεγχθεί για τουλάχιστον τρεις (3) φορολογικές περιόδους και το σύνολο του επιστραφέντος κατόπιν ελέγχου ποσού δεν διαφέρει από το συνολικά αιτούμενο ποσό σε ποσοστό άνω του 5%.
ii) Δεν έχουν διαπράξει φοροδιαφυγή και δεν έχουν υποπέσει σε οποιαδήποτε παράβαση, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.
iii) Έχουν υποβάλει εμπρόθεσμα το σύνολο των δηλώσεων ΦΠΑ, απόδοσης παρακρατούμενων φόρων μισθωτών υπηρεσιών και φορολογίας εισοδήματος κλπ.
β) Έχουν τακτοποιήσει τυχόν ληξιπρόθεσμες οφειλές με οποιονδήποτε από τους προβλεπόμενους νόμιμους τρόπους (ρύθμιση ή αναστολή), κατά το χρόνο αξιολόγησης της αίτησης επιστροφής ΦΠΑ.
Σε κάθε περίπτωση πάντως, «εφόσον ο αρμόδιος Προϊστάμενος Δ.Ο.Υ. διαθέτει στοιχεία από τα οποία προκύπτουν ισχυρές ενδείξεις παραβατικότητας της επιχείρησης, υποχρεούται να ζητήσει τη διενέργεια ελέγχου πριν την επιστροφή». Επιπλέον, μετά τη διενέργεια της επιστροφής διενεργείται ετησίως δειγματοληπτικός έλεγχος για τουλάχιστον το 10% των επιχειρήσεων που περιλαμβάνονται.
Σύμφωνα με τον πίνακα παραβάσεων για χρήσεις μέχρι 31.12.2013, προκειμένου για την εφαρμογή της απόφασης, οι επιχειρήσεις αποκλείονται από τον σχετικό κατάλογο των επιστροφών εξπρές εφόσον διαπιστώνεται φοροδιαφυγή και ειδικότερα:
1. Μη τήρηση βιβλίων πρωτογενών καταχωρήσεων ή τήρηση κατώτερης κατηγορίας ή μη τήρηση ισοζυγίου γενικού αναλυτικών καθολικών.
2. Μη τήρηση πρόσθετων βιβλίων της παρ. 5 του άρθρου 10 του ΚΒΣ ή της παρ. 23 του άρθρου 4 του Κ.Φ.Α.Σ. ή του βιβλίου κοστολογίου οικοδομών καθώς και η μη καταχώρηση ή ανακριβής καταχώρηση στα βιβλία αυτά.
3. Παρεμπόδιση του προληπτικού ελέγχου με θετικές ενέργειες ή μη επίδειξη βιβλίων και στοιχείων για δεύτερη και επόμενη φορά.
4. Μη καταχώρηση ή ανακριβής καταχώρηση στοιχείων ή καταχώρηση ανύπαρκτης αγοράς, πώλησης, εσόδου, εξόδου.
5. Μη καταχώρηση ή ανακριβής καταχώρηση ως προς την ποσότητα στο Βιβλίο Απογραφών εμπορεύσιμου περιουσιακού στοιχείου ή καταχώρηση ανύπαρκτου στοιχείου απογραφής.
6. Μη έκδοση φορολογικού στοιχείου ή ανακριβής έκδοσή του ή μη καταχώρηση σερβιρισθέντων ειδών στα δελτία παραγγελίας.
7. Μη έκδοση στοιχείου παράδοσης κτισμάτων.
8. Μη διαφύλαξη βιβλίων, στοιχείων και άλλων δικαιολογητικών εγγραφής καθώς και φορολογικών μηχανισμών.
9. Έκδοση πλαστών ή έκδοση – λήψη εικονικών (μερικώς ή ολικώς) φορολογικών στοιχείων.