Την καθημερινότητα στην Ελλάδα χαρακτηρίζουν πλέον οι συνεχείς μεγάλες αλλαγές σε όλους τους τομείς, που πολλές φορές έχουν την μορφή ανατροπών.
Όλοι οι ‘εμπλεκόμενοι’ φορείς Κυβέρνηση, Ευρωπαϊκή Ένωση, Δ.Ν.Τ καταβάλλουν κάθε προσπάθεια ( επιτυχώς ή/και ανεπιτυχώς) για να αλλάξουν τα πάντα στην χώρα. Από τις βασικές δομές της Οικονομίας και της Κρατικής λειτουργίας, μέχρι την νοοτροπία των πολιτών.
Στο προσκήνιο των αλλαγών αυτών είναι φυσικά και το Τραπεζικό σύστημα της χώρας καθώς και ο τρόπος λειτουργίας του. Εξαγορές, συγχωνεύσεις, ανακλήσεις αδειών λειτουργίας, εκκαθαρίσεις, εξαγγέλλονται συχνά-πυκνά, σε μια προσπάθεια σύμπτυξης του Συστήματος και δημιουργίας ολίγων, ισχυρών και υγιώς λειτουργούντων ‘συστημικών’ Ιδρυμάτων.
Αυτή είναι μια κοινή διαπίστωση. Κατά πόσον είναι και η ενδεδειγμένη λύση, απομένει να φανεί στο μέλλον και δυστυχώς όπως γίνεται συνήθως, μετά την … ‘νεκροψία’ !
Η πρόσφατη ‘ έκρηξη’ του χρηματοπιστωτικού συστήματος στην Κύπρο και κυρίως τα ‘αίτια’ που οδήγησαν σε αυτήν , αλλά και το τι ακολούθησε όσον αφορά δηλώσεις και αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι ενδεικτικά των όσων θα ακολουθήσουν στον συγκεκριμένο χώρο.
Ο προφανής πλέον στόχος είναι η δημιουργία ενός Κεντρικού Φορέα, με Έδρα ( πού αλλού ) την Φραγκφούρτη, ο οποίος θα ελέγχει πλήρως και θα συμβουλεύει όλες τις Κεντρικές Τράπεζες των χωρών της Ευρωζώνης. Σιγά αλλά σταθερά επανεμφανίζεται το ερώτημα αν μιλάμε για μια Ευρωπαϊκή Γερμανία, ή μια Γερμανική … Ευρώπη, αλλά και για Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ή Γερμανική Κεντρική Τράπεζα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οποιαδήποτε κι αν είναι η τελική μορφή του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της λειτουργίας του, τόσο σε Κεντρικό Ευρωπαϊκό επίπεδο, όσο και στην Ελλάδα, ένα είναι το βέβαιον. Οι Τράπεζες πλέον στην Ελλάδα, δεν θα έχουν την ίδια μορφή και πολύ περισσότερο δεν θα λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο όπως μερικά μόλις χρόνια πρίν.
Το βασικό χαρακτηριστικό του νέου τρόπου λειτουργίας των Τραπεζών στην Ελλάδα ( ανεξάρτητα αν κάποιες από αυτές θα περάσουν τελικά στο ΤΧΣ με απώτερο σκοπό την πώλησή τους ), θα είναι ο ασφυκτικός έλεγχος της λειτουργίας τους, που θα γίνεται τόσο από ‘Επιτρόπους’ που θα εγκατασταθούν στην Ελλάδα, όσο φυσικά και από τον εκ Φραγκφούρτης εκκολαπτόμενο νέο Φορέα, πέραν φυσικά των παραδοσιακών ελέγχων από την Τράπεζα της Ελλάδος και την ΕΚΤ.
Ένα βασικό φυσικό επακόλουθο της κατάστασης αυτής θα είναι ο αυστηρότατος έλεγχος των χορηγήσεων, τόσο για τα επιχειρηματικά δάνεια, όσο φυσικά και για τα Στεγαστικά και Καταναλωτικά. Τα πολύ αυστηρά κριτήρια χορήγησης μοιραία θα αποκλείσουν από το χρηματοπιστωτικό σύστημα εκατοντάδες επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Δυστυχώς μια από τις πολλές παθογένειες της Ελληνικής αγοράς, ήταν (και μοιραία παραμένει), η πλήρης εξάρτηση ενός τεράστιου αριθμού Επιχειρήσεων από την Τραπεζική χρηματοδότηση για την λειτουργία τους.
Ελάχιστες είναι οι επιχειρήσεις η λειτουργία των οποίων δεν εξαρτάται πλήρως από τον Τραπεζικό δανεισμό. Οι περισσότερες δε από αυτές, χρηματοδοτούνταν από το Τραπεζικό σύστημα χωρίς να ικανοποιούν ακόμη και τα βασικά και στοιχειώδη εγκριτικά κριτήρια .
Ως εκ των διαφαινομένων, οι επιχειρήσεις πλέον θα έχουν δύο μόνον εναλλακτικές λύσεις. Ή να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, ή η έλλειψη χρηματοδότησης θα τις οδηγήσει μοιραία και αναπόφευκτα στην διακοπή της λειτουργίας τους.
Τι σημαίνει όμως ‘προσαρμογή’ και πόσο εφικτό είναι;
Εδώ ‘προσαρμογή’ σημαίνει ‘αλλαγή’. Αλλαγή και μάλιστα ριζική στην Φιλοσοφία, στην Στρατηγική, στις δομές, στον προσανατολισμό, στον τρόπο λειτουργίας και στην νοοτροπία, των περισσότερων επιχειρήσεων της αγοράς. Εξωστρέφεια που μεταφράζεται σε εξαγωγικό προσανατολισμό που θα είναι πλέον ‘must’ για να τύχει θετικής αντιμετώπισης η όποια Επιχειρηματική χρηματοδότηση, ελάχιστο ή μηδενικό ποσοστό του κύκλου εργασιών που να έχει άμεση διασύνδεση με τον Δημόσιο Τομέα ( πλήν ελαχίστων περιπτώσεων π.χ κατασκευή δημοσίων έργων, κλπ), ελαχιστοποίηση των ζημιών στους ισολογισμούς , πρακτικά και εφικτά-ρεαλιστικά επιχειρηματικά σχέδια που θα ακολουθούνται πιστά με μηδενικές αποκλείσεις ( και όχι ωραιοποιημένες Οικονομικές καταστάσεις συνοδευόμενες από όμορφες διαγραμματικές καμπύλες και ευχολόγια , που τελικά χρησιμεύουν μόνο για ΄δικαιολογία΄ χρηματοδότησης και για να καταλαμβάνουν χώρο στα συρτάρια των Τμημάτων ‘Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων’ των Τραπεζών ), κλπ.
Η κάθε επιχείρηση πλέον θα έχει ‘υγιή’ Τραπεζική εξάρτηση και αυτόνομο τρόπο λειτουργίας.
Το μεγάλο ερώτημα, βέβαια είναι: Πόσο χρόνο έχουν οι επιχειρήσεις αυτές (που είναι η συντριπτική πλειοψηφία), να επιτύχουν τα ανωτέρω ώστε να διασφαλίσουν την βιωσιμότητα τους και την μελλοντική ανάπτυξή τους;
Δυστυχώς κατά την άποψή μου δεν θα έχουν πολύ χρόνο, ενώ ήδη είναι ‘εξασθενημένες’ από την υπάρχουσα κατάσταση που επικρατεί εδώ και τρία περίπου χρόνια. Ο ελάχιστος διαθέσιμος χρόνος , σε συνδυασμό με την αποδεδειγμένη χαμηλή ταχύτητα προσαρμογής που επιδεικνύουν οι περισσότερες επιχειρήσεις της χώρας, φοβούμαι πως θα έχουν σαν αποτέλεσμα την διακοπή λειτουργίας των περισσοτέρων εξ αυτών.
Μήπως τελικά είμαστε μπροστά σε μια νέα τραγωδία για την ελληνική Οικονομία και την χώρα; Μήπως είμαστε μπροστά σε ένα νέο τσουνάμι ανεργίας και μια εκτίναξη των ποσοστών σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα;
Μήπως οι ανωτέρω μνημονευόμενοι ‘εμπλεκόμενοι’ φορείς θα πρέπει να μεριμνήσουν άμεσα και να στηρίξουν με δράσεις και έργα τις επιχειρήσεις αυτές δίνοντας τους τον απαραίτητο χρόνο προσαρμογής;