Οι τιμές του πετρελαίου δεν ακολουθούν τα γεωπολιτικά ρίσκα, δεν επηρεάζονται από τους κινδύνους για τα αμερικανικά συμφέροντα και επεξηγούνται μόνο εάν προβλέπεται ύφεση. Οι χρηματιστηριακοί δείκτες όμως προεξοφλούν ανάπτυξη.
Η απότομη αύξηση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή, αρχικά με την εμφάνιση μίας ριζοσπαστικής θυγατρικής της al-Qaeda (ISIS), η οποία ονομάζεται πλέον Ισλαμικό κράτος, η κατάκτηση σημαντικών εδαφών στον μεγάλο παραγωγό πετρελαίου, στο Ιράκ, καθώς επίσης η πρόσφατη κλιμάκωση της στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ της Hamas και του Ισραήλ, δεν προβλημάτισαν σημαντικά τις παγκόσμιες αγορές.
Παραδόξως, το ίδιο συνέβη και με τις τιμές του πετρελαίου, παρά το ότι η παραγωγή του είναι πολύ περιορισμένη, ενώ οι ποσότητες που υπάρχουν στον πλανήτη βαίνουν μειούμενες. Την ίδια στιγμή, η διαμάχη μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, ενός από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου παγκοσμίως, έχει φτάσει σε ένα πολύ επικίνδυνο επίπεδο, επίσης χωρίς να επηρεαστούν ανάλογα οι τιμές του πετρελαίου.
Στην πραγματικότητα, είναι πολύ δύσκολο να εντοπίσει κανείς ένα άλλο χρονικό σημείο στην ιστορία, όπου η κατάσταση στη Μέση Ανατολή ήταν τόσο επισφαλής, όσο σήμερα. Το ίδιο συμβαίνει και με τις σχέσεις των Η.Π.Α. με τη Ρωσία, οι οποίες έχουν επιδεινωθεί ραγδαία, καθώς επίσης με τους κινδύνους για την παγκόσμια ειρήνη, οι οποίοι έχουν αυξηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό.
Τίθενται λοιπόν αυτόματα τα ερωτήματα, γιατί οι τιμές του πετρελαίου δεν αυξάνονται ευθέως ανάλογα με τις γεωπολιτικές εντάσεις στις χώρες παραγωγής του, καθώς επίσης γιατί δεν επηρεάζονται πια οι αγορές από τη σχετικά υψηλή τιμή του ή από τις προοπτικές μίας περαιτέρω αύξησης της. Ειδικά επειδή οι αγορές προεξοφλούν συνήθως τα γεγονότα, πολύ πριν αυτά γίνουν πραγματικότητα.
Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνονται οι «διαταραχές» στις τιμές του πετρελαίου τα τελευταία 150 χρόνια, όπου τεκμηριώνεται πως η αύξηση τους προκαλούσε υφέσεις.
Με δεδομένους λοιπόν τους γεωπολιτικούς κινδύνους, από τους οποίους θα έπρεπε να επηρεαστεί τόσο η παραγωγή, όσο και η μεταφορά του πετρελαίου (στενά του Hormuz), με αποτέλεσμα να αυξηθούν οι τιμές του και να προκληθεί μεγάλη ύφεση, αδυνατεί να κατανοήσει κανείς γιατί οι αγορές δεν λειτουργούν σήμερα προεξοφλητικά ή τι ακριβώς προβλέπουν που εμείς οι υπόλοιποι δεν μπορούμε να διακρίνουμε.
Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται η σχέση των τιμών του πετρελαίου (μπλε καμπύλη) με τα «γεωπολιτικά γεγονότα». Τα σκούρα μπλε γράμματα αναφέρονται στην κρίση της Ουκρανίας, τα κόκκινα σε αυτήν του Ιράκ και της ISIS, ενώ τα ανοιχτά μπλε στις συγκρούσεις του Ισραήλ με την Hamas.
Όλα τα παραπάνω και ειδικά οι κίνδυνοι που εμπεριέχουν για τα αμερικανικά συμφέροντα, θα έπρεπε να επηρεάζουν πολύ πιο ισχυρά τόσο τις τιμές του πετρελαίου, όσο και τους δείκτες της Wall Street, οι οποίοι συνεχίζουν απτόητοι την ανοδική τους πορεία.
Ακόμη όμως και αν η περιορισμένη σχετικά αύξηση των τιμών του πετρελαίου οφείλεται στην πιθανότητα μίας παγκόσμιας ύφεσης, έτσι όπως αυτή συμπεραίνεται από διάφορους δείκτες, όπως από τον Baltic Dry (τιμές πλοίων ξηρού φορτίου), τότε οι δείκτες των χρηματιστηρίων θα έπρεπε να είναι «κόκκινοι».
Οι μεγάλες διορθώσεις των αγορών άλλωστε, πόσο μάλλον τα κραχ, συμπίπτουν συνήθως με υφέσεις (γράφημα που ακολουθεί). Βέβαια, οι υφέσεις σχεδόν ποτέ δεν προβλέπονται από τους οργανισμούς που ερευνούν τα οικονομικά δεδομένα, αλλά ούτε και από τους κεντρικούς τραπεζίτες, όπως διαπιστώθηκε στο πρόσφατο παρελθόν (Greenspan, Bernanke).
Επομένως, παρά το ότι τόσο η περιορισμένη αύξηση της τιμής του πετρελαίου, καθώς επίσης ορισμένοι άλλοι οικονομικοί δείκτες, αιτιολογούνται μόνο από τις προβλέψεις για ύφεση, το γεγονός ότι ο πλανήτης σήμερα βιώνει μία περιορισμένη μεν, αλλά υπαρκτή ανάκαμψη, σε συνδυασμό με την πληθώρα των νέων χρημάτων που έχουν πλημμυρίσει οι κεντρικές τράπεζες τις αγορές, καθώς επίσης με τις ελπίδες της αύξησης του ρυθμού ανάπτυξης στις αναπτυσσόμενες οικονομίες και ειδικά στην Κίνα, συντηρεί θετικούς τους δείκτες των χρηματιστηρίων.
Αυτό σημαίνει με τη σειρά του πως οι προοπτικές δημιουργίας μίας πολύ μεγαλύτερης φούσκας στα χρηματιστήρια, είναι περισσότερες από αυτές ενός κραχ. Πόσο μάλλον όταν το κραχ έρχεται συνήθως ξαφνικά και απρόβλεπτα, ενώ οι περισσότεροι το φοβούνται σήμερα περισσότερο από ποτέ.
Πηγή: Analyst.gr