Οι ζημιές απ’ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα είναι ο καταλυτικός παράγοντας που θα κρίνει το μέλλον των ελληνικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, σημειώνει μεταξύ άλλων σε έκθεση της η Berenberg Bank. Η έκθεση συντάχθηκε έπειτα από ραντεβού των αναλυτών της ιστορικής αγγλικής τράπεζας με εκπροσώπους των τεσσάρων συστημικών τραπεζών αλλά και του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στις 17 Ιουνίου.
Στόχος, όπως αναφέρει ο προσδιορισμός της κερδοφορίας κυρίως απ’ την ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων των τραπεζών, της στρατηγικής αλλά και των κεφαλαίων τους.
Επιγραμματικά τα συμπεράσματα της έρευνας είχαν ως εξής: α) οι τράπεζες περιμένουν ότι θα συνεχίσουν να γράφουν ρεκόρ ζημιές το 2013, κυρίως απ’ τις υψηλές προβλέψεις επισφαλών δανείων και να ισοσκελίσουν το 2014 όταν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα έχουν κορυφωθεί, β) η προτεραιότητα των τραπεζών είναι οι ενοποιήσεις, η σμικρυνση και η ενδυνάμωση του ισολογισμού τους, και γ) οι ελληνικές τράπεζες εκτιμούν ότι τα κεφαλαιακά “μαξιλάρια” μετά την ανακεφαλαιοποίηση τους μπορούν να αντέξουν μία ισχυρή υποχώρηση και έναν περιορισμό στην ποιότητα των περιουσιακών τους στοιχείων.
Αναλυτικά:
* Ο παράγοντας κλειδί για την κερδοφορία είναι οι χρεώσεις των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Οι ελληνικές τράπεζες περιμένουν οι χρεώσεις φέτος να είναι υψηλότερες απ’ τα προ προβλέψεων κέρδη τους. Και αυτό καθώς ακόμα αυξάνονται τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Οι ίδιες περιμένουν να επιστρέψουν στην κερδοφορία απ’ το 2015 και μετά, με εξαίρεση την Εθνική που τηρεί πιο αισιόδοξη στάση.
* Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων κυμαινόταν από 24% ως 31% στο α’ τρίμηνο. Όλες οι τράπεζες περιμένουν αύξηση τους αλλά με βραδύτερο ρυθμό απ’ ότι το 2012. Τα χειρότερα σε απόδοση δάνεια είναι τα καταναλωτικά, μέσω των πιστωτικών καρτών, και τα επιχειρηματικά. Οι ελληνικές τράπεζες περιμένουν το εγχώριο δανειακό χαρτοφυλάκιο τους να συνεχίσει την πτωτική πορεία του φέτος λόγω της αδύναμης ζήτησης για νέα δάνεαι αλλά και τους περιορισμούς στις χορηγήσεις. Όπως παραδέχονται η μόνη ζήτηση τώρα έχει να κάνει με αναχρηματοδότηση ή αναδιάρθρωση επιχειρήσεων. Απ’ την άλλη οι τράπεζες δεν μπορούν να αντέξουν τη χορήγηση νέων δανείων καθώς δεν έχουν την πρόσβαση στην διατραπεζική αγορά και οι καταθέσεις παραείναι ακριβές.
*Όλες οι τράπεζες στοχεύουν σε συγχωνεύσεις, συρρίκνωση, απομόχλευση, περικοπές λειτουργικού κόστους και αυστηρή διαχείριση πάνω στην ποιότητα των περιουσιακών τους στοιχείων. Όλες έχουν σημαντική παρουσία στη ΝΑ Ευρώπη, την οποία θέλουν να διατηρήσουν καθώς βλέπουν περιορισμένα οφέλη τόσο για τα κεφάλαια τους όσο και για τους μετόχους τους στην περίπτωση που πουλήσουν τις δραστηριότητες τους. Ωστόσο αυτό μπορεί να μην επιτραπεί λόγω της χρήσης κρατικών κεφαλαίων. Οι τράπεζες θα υποβάλουν τα σχέδια αναδιάρθρωσης τους τον Ιούλιο στο ΤΧΣ και την αρμόδια Επιτροπή ανταγωνισμού της ΕΕ.
*Στο σκέλος του κόστους των καταθέσεων και των δανείων, οι ελληνικές τράπεζες προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια σε σχέση με τον ανταγωνισμό στην Ευρωζώνη (4,2% κατά μ.ο. για τις νέες καταθέσεις τον Απρίλιο) για να “επιβραβεύσουν” το ρίσκο χώρας των πελατών τους. Σύμφωνα με την Berenberg υπάρχει μία μεγάλη ευκαιρία να μειωθούν τα επιτόκια καθώς οι μικρότερες τράπεζες εκλείπουν και στην υπόθεση ότι η πολιτική σταθερότητα θα συνεχιστεί. Τα επιτόκια στις νέες χορηγήσεις δανείων σε επιχειρήσεις είναι 6,4% και ο αναπροσδιορισμός τους θα είναι πολύ δύσκολος τόσο πολιτικά όσο και στην ικανότητα των επιχειρήσεων να ανταποκριθούν.
*Αναφορικά με τα κεφάλαια, οι ελληνικές τράπεζες περιμένουν ότι η νέα ενίσχυση που έλαβαν τους δίνει τα περιθώρια να αντέξουν ακόμα μία βαθιά ύφεση. Υπενθυμίζεται ότι η Alpha άντλησε συνολικά 4,6 δισ ευρώ (Core Tier 1 13,9%), η Εθνική Τράπεζα 9,8 δισ ευρώ (core Tier 1 9,3%), η Πειραιώς είναι στη διαδικασία άντλησης 8,4 δισ ευρώ (core Tier 1 14,5%), ενώ η Eurobank θα ενισχυθεί με 5,8 δισ ευρώ απ’ το ΤΧΣ αυξάνοντας το core Tier 1 στο 9,5% και θα κρατικοποιηθεί.
*Προς το παρόν η Alpha διαπραγματεύεται 0,6 φορές τη λογιστική αξία της (ήδη έχει ξεκινήσει η διαπραγμάτευση των νέων μετοχών), η Πειραιώς 0,8 φορές και η Εθνική 1,7 φορές.