Το ευρώ, η επιτομή αυτού που ονομάζουμε δυσλειτουργικό νόμισμα, έρχεται αντιμέτωπο με τριγμούς, σημειώνει σε νέα του ανάλυση ο δρ Ιωάννης Χαραλαμπάκης της Blacksummit, προσθέτοντας ότι η Fed δεν φαίνεται να το στηρίζει πια σε αλόγιστο βαθμό, όπως πριν, δεδομένης της δραματικής πτώσης των τιμών του πετρελαίου.
Η Fed, σημειώνει, δεν είχε άλλη επιλογή από το να υποστηρίξει το ευρώ μέσω συμφωνιών swap.
Τώρα που η ΕΕ ισχυρίζεται ότι η τραπεζική της ένωση αποτελεί πανάκεια για το ασταθές τραπεζικό της σύστημα (που ταλανίζεται από μη εξυπηρετούμενα δάνεια και επισφαλή assets), ενώ διακηρύττει ότι τώρα που μπήκε ένα τείχος προστασίας για να την προστατεύσει από “χρηματοοικονομικούς σεισμούς” (όπως η ελληνική αναταραχή) και που η τιμή του πετρελαίου έχει υποχωρήσει δραματικά, το ευρώ πλέον θα βρει την πραγματική τροχιά του.
Το τελευταίο εξάμηνο το ευρώ έχασε περίπου 15% της αξίας του έναντι του δολαρίου, όπως φανερώνει και το γράφημα που ακολουθεί. Υπάρχουν τρεις εξηγήσεις γι’ αυτή την πτώση: α) η πρόβλεψη ότι η ΕΚΤ θα αρχίσει νέες δοκιμές ποσοτικής χαλάρωσης, β) η στασιμότητα στην ΕΕ και γ) οι πρόσφατοι φόβοι ότι οι ελληνικές εκλογές της 25ης Ιανουαρίου θα μπορούσαν να αναδείξουν μια μη-φιλική προς τα προγράμματα λιτότητας κυβέρνηση, κάτι που μπορεί να εξωθήσει την Ελλάδα εκτός ευρώ.
Και να πώς μπορεί να συμβεί αυτό το τελευταίο, σημειώνει η Blacksummit: η νέα κυβέρνηση της Ελλάδας απαιτεί επαναδιαπραγμάτευση με την τρόικα για το πρόγραμμα διάσωσης σε συνδυασμό με διαγραφή χρέους. Η τρόικα αρνείται να το κάνει αυτό και η ελληνική κυβέρνηση σε απάντηση αρνείται να συνεχίσει το πρόγραμμα λιτότητας. Τα τελευταία 4 χρόνια, οι ελληνικές τράπεζες έχουν περιορισμένη ρευστότητα χάρη των ενέσεων ρευστού από την ΕΚΤ. Ωστόσο, η ΕΚΤ έχει ξεκαθαρίσει ότι θα κόψει την παροχή ρευστότητας αν η Ελλάδα δεν προχωρήσει στις δεσμεύσεις της. Καθώς αναδύεται ο φόβος της διακοπής παροχής ρευστού και κυρίως αν υλοποιηθεί, δεν μπορεί να αποκλεισθεί η φυγή καταθέσεων από τις ελληνικές τράπεζες. Βέβαια, συνεχίζει η Blacksummit, εκεί δεν υπάρχει ρευστό λόγω της υπερβολικής παροχής δανείων από τις ελληνικές τράπεζες τα περασμένα χρόνια. Αυτό θα οδηγήσει σε πανικό, κεφαλαιακούς ελέγχους και στην εφεύρεση ενός μηχανισμού, ώστε να βγει η Ελλάδα από το ευρώ.
Το παραπάνω σενάριο θα είχε γίνει από το 2012, αν οι ΗΠΑ δεν είχαν πείσει τη Γερμανία να μην το κάνει. Τώρα έχουμε ήδη μια χώρα (την Κύπρο) που έχει μόνο τυπικά το ευρώ ως νόμισμά της – στην ουσία πρόκειται για ένα διαφορετικό ευρώ αφού ισχύουν ακόμα οι κεφαλαιακοί έλεγχοι στη Μεγαλόνησο. Αν η Ελλάδα ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο, οι εγχώριοι πολιτικοί δεν θα επιτρέψουν bail-in (δηλαδή κατάσχεση των καταθέσεων για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών) και θα μπορεί να σχεδιαστεί έτσι μια έξοδος από το ευρώ.
Η ψευδαίσθηση των Βρυξελλών έγκειται στο ότι έχουν δημιουργήσει έναν τοίχο προστασίας κι ότι έτσι, πιθανά (δυσάρεστα) γεγονότα θα αφήσουν ανεπηρέαστα τα υπόλοιπα κράτη – μέλη. Τέτοιες σκέψεις έχουν αρχίσει να περιορίζονται και όλοι ξέρουμε ότι κάτι τέτοιο προκαλεί μεροληπτικά, αλλά και επικίνδυνα αποτελέσματα.
Και να γιατί:
Εξ ορισμού όταν φεύγει ένα μέλος, τότε όλη η προσπάθεια γίνεται αναστρέψιμη κάτι που έρχεται σε σύγκρουση με τις διαβεβαιώσεις της ΕΚΤ και της ΕΕ ότι το ευρώ δεν ανατρέπεται.
Δεύτερον, συνεχίζει η ανάλυση: την ώρα που το ελληνικό δράμα θα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, θα ανακύπτουν ερωτήματα για τη δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες . Οι αποδόσεις των ομολόγων θα αρχίσουν να ανεβαίνουν, η χρηματοδότηση θα γίνει πιο ακριβή για τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, οι επιχειρηματικές συμφωνίες θα τεθούν σε κίνδυνο, ενώ οι μετοχές θα κατρακυλήσουν.
Τρίτον, ο αντίκτυπος όλων αυτών θα είναι μια περαιτέρω επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης της ΕΕ (που είναι ήδη στο μηδέν). Αυτό θα οδηγήσει σε ύφεση και σε πτώση της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης και των προσδοκιών.
Τέταρτον, η ψευδαίσθηση της αναβίωσης της ανάπτυξης από την ΕΚΤ μέσω νομισματικών χειρισμών (όπως ποσοτική χαλάρωση) θα γίνει μπούμερανγκ γιατί κανείς δεν θα είναι πρόθυμος να δανειστεί σε τέτοιες συνθήκες.
Πέμπτον, οι επενδύσεις θα μειωθούν και το ευρώ θα χάσει έδαφος έναντι των άλλων βασικών νομισμάτων, και την ίδια ώρα θα γίνονται εκροές κεφαλαίων που θα εμποδίσουν τη χρηματοδότηση διαφόρων projects.
Έκτον, απόρροια των ανωτέρω θα είναι η αντίστροφή της καταναλωτικής δαπάνης, επιτείνοντας τους φόβους αποπληθωρισμού και ωθώντας την ΕΚΤ σε νέο γύρο αναποτελεσματικών και ανορθόδοξων μέτρων, το αποτέλεσμα των οποίων ενδέχεται να είναι πιο επικίνδυνο τώρα.
Έβδομον, τα μεγάλα ελλείμματα θα προστεθούν στη σχιζοφρένεια ότι η σπατάλη χρημάτων είναι η θεραπεία στις οικονομικές ασθένειες. Οι φωνές που λένε ότι η αρτηριοσκλήρωση και η γραφειοκρατία της ΕΕ θα πέσουν στη λήθη και η υιοθέτηση εύκαμπτων μεταρρυθμίσεων που απελευθερώνουν την παραγωγικότητα θα μπει στην άκρη.
Όγδοον, όσο θα αυξάνονται τα ελλείμματα και τα χρέη, ο φανατισμός και οι ανελεύθερες φωνές θα οδηγούν τους ανθρώπους σε λάθος δρόμο.
Ένατον, ακόμα κι αν τίποτα απ’ όλα τα παραπάνω δεν συμβεί, αποτελεί πάντως ψευδαίσθηση να σκεφτόμαστε ότι δεν υπάρχουν κίνδυνοι μετάδοσης λόγω των μέτρων που έχουν ληφθεί τα τελευταία τρία χρόνια. Αν Η Ελλάδα βγει από το ευρώ, τα δάνεια από την ΕΚΤ στις ελληνικές τράπεζες – με την εγγύηση της Bundesbank – και συνολικά το πρόγραμμα Target2 (που αφορά σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ), θα αρχίσει να “ξηλώνει” ολόκληρο τον νομισματικό μηχανισμό της ΕΕ.
Δέκατον, την ώρα που θα σκάνε τα ελληνικά ομόλογα που κρατά ο δημόσιος τομέας (όπως άλλες χώρες της ΕΕ, η ΕΚΤ, το ΔΝΤ), θα συντελεστεί ντόμινο σε άλλα μέλη που σε συνδυασμό με την κατάρρευση του μηχανισμού Target2 θα συντρίψει όλες τις ψευδαισθήσεις.
Όπως καταλήγει η Blacksummit, αν συμβούν τα παραπάνω μπορεί να υπάρξει μια πολιτική συμφωνία τύπου Παρισιού που θα αφορά διαγραφή χρέους. Αυτό θα κάνει και άλλες χώρες να απαιτήσουν το ίδιο και θα δικαιώσει τα ριζοσπαστικά κόμματα που με τη σειρά τους θα οδηγήσουν σε πολιτική αστάθεια την ΕΕ.
Και όσο νέα κόμματα θα συμμετέχουν σε κυβερνητικούς συνασπισμούς, θα υιοθετούνται απλοϊκά μέτρα που δεν θα αφορούν τις διαρθρωτικές ελλείψεις του πολιτικού συστήματος που είναι ενσωματωμένες στις σπατάλες, σε ανεπαρκή μοντέλα παραγωγικότητας και σε διαφθορά. Η ανικανότητα για αλλαγή θα μετατραπεί έτσι σε μια αλλαγή της ανικανότητας. Και το άρθρο λήγει με την ευχή να ανοίξει όταν έρθει η ώρα το “αλεξίπτωτο” των επενδυτών.