Μόνο τρεις χώρες παγκοσμίως έχουν καταφέρει να έχουν πλεόνασμα 5% και άνω για διάστημα δεκαετίας και σε αυτές δεν συγκαταλέγεται η “Μητέρα της Λιτότητας”, η Γερμανία, σημειώνει το πρακτορείο Bloomberg…
Η ιστορία δείχνει ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα τείχος που λίγα έθνη έχουν καταφέρει να ξεπεράσουν, γράφει άρθρο
Οι Ελληνες διαπραγματευτές που πήγαν στις Βρυξέλλες με στόχο να πετύχουν πιο επιεικείς όρους
ένα πράγμα είχαν στο μυαλό τους σε ο,τι αφορά τη νέα συμφωνία: την επίτευξη και τη διατήρηση πρωτογενούς πλεονάσματος.
Μέτρο λιτότητας είναι το τι κερδίζει ένα κράτος κάθε χρόνο σε φόρους, μείον τι δαπανά, εκτός της πληρωμής τόκων τους χρέους του. Αυτό συνήθως εκφράζεται ως μερίδιο του ΑΕΠ.
Κατά τη διάρκεια του τετραετούς προγράμματος διάσωσης, η Ελλάδα πήγε από έλλειμμα 10% σε πλεόνασμα 3%, με μεγάλο κόστος σε θέσεις εργασίας. Οι όροι της διάσωσης απαιτούν από την Ελλάδα να φτάσει σε πλεόνασμα 4,5% και να το διατηρήσει καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος. Αυτό δύσκολα μπορεί να επιτευχθεί.
Από το 1995 όλες οι χώρες της Ευρωζώνης κατάφεραν να φτάσουν σε πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 3,6% μόνο μια φορά, στο 2000. Εκείνο το νούμερο έχει μηδενιστεί. Όπως σημειώνει το Bloomberg, ακόμα και η Γερμανία, η πλουσιότερη χώρα της Ευρωζώνης και “Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Λιτότητας”, κατάφερε να πετύχει πλεόνασμα 3% μόνο δυο φορές, το τελευταίο τρίμηνο του 2007 και το πρώτο τρίμηνο του 2008.
Το 2011 το Ινστιτούτο Kiel Institute για την Παγκόσμια Οικονομία εξέτασε τα ρεκόρ όλων των χωρών – μελών του ΟΟΣΑ από το 1980 έως το 2010. Αυτό που ανακάλυψε είναι ότι ελάχιστες χώρες διατηρούν πλεόνασμα 3% και σχεδόν καμιά δεν μπόρεσε να διατηρήσει πλεόνασμα άνω του 5%. Συμπέρασμα της έρευνας ήταν ότι υπάρχει ένα όριο σε αυτό που μπορεί να πετύχει μια χώρα. Μπορούν να υπερβούν αυτό το όριο για λίγο, αλλά είναι σχεδόν ουτοπικό να επιτευχθεί ο στόχος επί σειρά ετών ή – ακόμα πιο δύσκολα – δεκαετιών.
Πέρυσι, οι ερευνητές Barry Eichengreen του Πανεπιστημίου του Μπέρκλεϊ και ο Ugo Panizza του Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου της Γενεύης διαπίστωσαν ότι από το 1974 έως το 2013, μόνο τρεις χώρες πέτυχαν πρωτογενές πλεόνασμα 5% και άνω για διάστημα μιας δεκαετίας: η Σιγκαπούρη, η πλούσια σε πετρέλαιο Νορβηγία και το Βέλγιο. Στο τελευταίο η δεκαετία του ’90 ήταν περίοδος ανάπτυξης. Οι δυο ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι χώρες που διατηρούν πρωτογενή πλεονάσματα για πολλά χρόνια είναι πιθανό να έχουν καλή οικονομία, κάτι που η Ελλάδα δεν έχει.
Το 4,5% δεν είναι το μόνο που της ζητούν οι δανειστές. Θεωρητικά, η Ελλάδα θα αποπληρώσει το χρέος της μέσω της λιτότητας και της οικονομικής ανάπτυξης, μέχρι να μπορέσει να μειώσει το χρέος της στο στάνταρτντ της Ευρωζώνης που είναι 60% του ΑΕΠ. Για να το πετύχει αυτό, λέει το ΔΝΤ, θα πρέπει να έχει πρωτογενές πλεόνασμα 7,2% αππό το 2020 έως το 2030. Σημειώνεται ότι μόνο η Νορβηγία έχει διατηρήσει το πλέονασμά της τόσο ψηλά και για τόσο πολύ.
Σύμφωνα με τον καθηγητή του LSE, Andrew Scott, οι χώρες που ξεπληρώνουν το χρέος τους “δεν μοιάζουν σαν την Ελλάδα”. Οι ΗΠΑ και η Βρετανία, λέει, έχουν επιβιώσει με υψηλά ποσοστά δανεισμού χωρίς να πρέπει να επαναδιαπραγματευτούν με τους δανειστές τους, γιατί και οι δυο έχουν ως παράδοση να μην κηρύττουν στάση πληρωμών. Αυτό τους επιτρέπει να εκδίδουν μακροπρόθεσμα ομόλογα με χαμηλά επιτόκια. Οι δημοκρατίες, λέει ο Scott, το βρίσκουν δύσκολο να αποπληρώνουν μεγάλα χρέη μόνο μέσω πρωτογενών πλεονασμάτων και χωρίς αναδιάρθρωση. “Είναι σα να κάνεις δίαιτα. Τα βγάζεις πέρα τον Ιανουάριο και είσαι μια χαρά. Μετά έρχεται ο Φεβρουάριος και σου φαίνονται όλα βουνό”…