Του Στέλιου Μορφίδη
Το βασικό σενάριο της γερμανικής τράπεζας Commerzbank με ποσοστό πιθανότητας 75% είναι η Ελλάδα να παραμείνει στην Ευρωζώνη ακόμα και με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, όπως σημειώνει σχετικά σε σημερινή της έκθεση. Και εξηγεί: “Πρώτον, η Ελλάδα δεν θα θέλει να χάσει την υποστήριξη της ΕΕ. Δεύτερον, οι κυβερνήσεις των πιστωτριών χωρών είναι έτοιμες να προχωρήσουν σε συμβιβασμό με την Ελλάδα γιατί δεν θα θέλουν να εξηγήσουν στους ψηφοφόρους τους ότι τα δάνεια βοήθειας χάθηκαν στην περίπτωση που όντως η Ελλάδα εξέλθει της νομισματικής ένωσης.
Μάλιστα η επενδυτική θεωρεί πως “η τρόικα μπορεί να κάνει πίσω στους δημοσιονομικούς στόχους που θέτει, αρκεί να υπάρξει δέσμευση για προώθηση μεταρρυθμίσεων απ’ τη νέα κυβέρνηση. “Και ένα μικρότερο πρωτογενές πλεόνασμα μπορεί να διασφαλίζει μικρότερο ρυθμό μείωσης του χρέους, την ίδια ώρα θα δώσει στη νέα κυβέρνηση περισσότερο χώρο με τις δαπάνες. Κάτι που θέλει και ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας”.
Όπως σημειώνει μία τέτοια συμφωνία θα ανοίξει και τις πόρτες τόσο για την ελάφρυνση του χρέους, για την οποία έχουν δεσμευθεί οι Ευρωπαίοι με επέκταση λήξεων ομολόγων και μείωση επιτοκίων, όσο και για ένα νέο πρόγραμμα βοήθειας ύψους 10 δισ ευρώ με πιθανή χρήση των Κεφαλαίων του ΤΧΣ.
Ωστόσο η γερμανική τράπεζα σημειώνει πως δεν μπορεί να αποκλεισθεί ότι οι διαπραγματεύσεις για ένα νέο πρόγραμμα διάσωσης θα παγώσουν και η Ελλάδα θα εξέλθει του ευρώ. Αυτό το σενάριο συγκεντρώνει πιθανότητα 25%, σύμφωνα με την Commerzbank. Εάν μάλιστα οι καταθέτες περιμένουν μία έξοδο, τότε αμέσως θα αποσύρουν τα λεφτά τους απ’ τις ελληνικές τράπεζες. Και χωρίς την υποστήριξη της ΕΚΤ οι τράπεζες πολύ γρήγορα θα χάσουν την όποια ρευστότητα τους και θα πρέπει να κλείσουν τα γκισέ. Σε αυτή την περίπτωση η μόνη εναλλακτική που θα απομείνει για την ελληνική κυβέρνηση θα είναι να προμηθεύσει τις τράπεζες με εθνικό νόμισμα. Ωστόσο και πάλι μία τέτοια κίνηση δεν θα αποτρέψει μία κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας.
Η επενδυτική τονίζει ότι τα διαθέσιμα του Δημοσίου επαρκούν τουλάχιστον ως τον Ιούλιο όταν θα αρχίσουν οι πρώτες μεγάλες αποπληρωμές ομολόγων. Και με εκδόσεις εντόκων, στάση πληρωμών προς προμηθευτές κοκ η Ελλάδα θα είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Ως εκ τούτου μέχρι τότε δεν τίθεται ζήτημα στάσης πληρωμών, που φοβούνται πολλοί επενδυτές.
QE και ΤτΕ
Κατά την Commerzbank οι εξελίξεις στην Ελλάδα θα αναγκάσουν και σε τροποποίηση του QE της ΕΚΤ. Όπως σημειώνει κανονικά οι αποφάσεις είναι να ληφθούν 22 Ιανουαρίου, τρεις μέρες πριν τις εκλογές στην Ελλάδα. Ωστόσο η ΕΚΤ ανησυχεί ότι με την απόφαση για την αγορά κρατικών ομολόγων ο ΣΥΡΙΖΑ θα εκμεταλλευθεί την ευκαιρία πείθοντας τους ψηφοφόρους ότι αυτές οι αγορές μειώνουν το ρίσκο αναταραχής στην περίπτωση που μία κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ακολουθήσει μία τροχιά σύγκρουσης με την ΕΕ. Και όπως σχολιάζει η Commerzbank κάτι τέτοιο δεν είναι προς το συμφέρον την ΕΚΤ.
Για να αποφευχθεί μία τέτοια εξέλιξη, σύμφωνα με τους αναλυτές της τράπεζας υπάρχουν δύο εναλλακτικές. Η πρώτη είναι να αναβληθεί η απόφαση για το QE και να μετατεθεί για τη δεύτερη συνεδρίαση της χρονιάς. Από την άλλη όμως και με δεδομένο ότι μπορεί στην Ελλάδα να ξαναγίνουν εκλογές το Μάρτιο η Κεντρική Τράπεζα δεν επιθυμεί να ακολουθεί τις εξελίξεις στη χώρα μας ή να αποφασίζει με γνώμονα αυτές. Κάτι που ανοίγει το δρόμο στην δεύτερη εναλλακτική.
Σύμφωνα με την Commerzbank η ΕΚΤ μπορεί να αποφασίσει ότι όποια ζημιά προκληθεί απ’ την αγορά κρατικών ομολόγων δεν θα επιμερίζεται στις εθνικές Κεντρικές Τράπεζες, όπως είναι τώρα το σκεπτικό, αλλά κάθε εθνική Κεντρική Τράπεζα θα αγοράζει τα ομόλογα της χώρας της λαμβάνοντας η ίδια το ρίσκο. Ετσι οι Έλληνες φορολογούμενοι θα είναι αυτοί που θα πληρώσουν τη ζημιά στην περίπτωση που η Ελλάδα προχωρήσει σε στάση πληρωμών σε ομόλογα που θα αγοραστούν απ’ την ΤτΕ! Μάλιστα ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Peter Praet χαρακτήρισε τη λύση ως “υλοποιήσιμη”, κάτι που σύμφωνα με την επενδυτική δείχνει την τάση με δεδομένο ότι ο κ. Praet είναι στον στενό κύκλο του Μάριο Ντράγκι και συμμετέχει στις αποφάσεις.
Σύμφωνα με την επενδυτική η λύση του να αγοράζει η ΕΚΤ τα ομόλογα μόνο των χωρών με υψηλή αξιολόγηση έχει μικρή πιθανότητα. Αφού θα αντικρούει τον κύριο σκοπό του QE, να ενισχύσει τις χώρες με υψηλά χρέη. Επίσης λίγες πιθανότητες έχει και το ενδεχόμενο να αποκλειστούν απ’ το πρόγραμμα οι χώρες που είναι μέσα σε πρόγραμμα στήριξης, αφού κάτι τέτοιο θα θέσει σε μειονεκτική θέση την Πορτογαλία και την Ιρλανδία.