Του Δημήτρη Μαρκόπουλου
Mε την κυβέρνηση να προκηρύσσει πρόωρες εκλογές εντείνονται τα προβλήματα στην αγορά. Ετσι, εξαιτίας της δημοκρατικής υπερβολής που προβλέπει τρίτη προσφυγή σε κάλπες εντός εννέα μηνών τα αδιέξοδα διευρύνονται. «Ποιο διαφορετικό αποτέλεσμα άραγε θα παράξουν οι κάλπες; Τι νέο θα δούμε σε σχέση με αυτό που ήδη γνωρίζουμε; Και τελικά, αξίζει πάλι αυτό το μεγάλο ρίσκο;». Με αυτά τα ερωτήματα ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών Γιάννης Χατζηθεοδοσίου (φωτ.) αποτυπώνει το πρόβλημα και τις απορίες της αγοράς, η οποία ήδη μετρά από τις προηγούμενες πρόωρες εκλογές και κυρίως από το δημοψήφισμα του Ιουλίου μεγάλες πληγές.
Σε μια φάση όπου περί τις 200 επιχειρήσεις κλείνουν καθημερινά μετά τα capital controls, η επιλογή να στηθούν εκ νέου κάλπες με μοναδικό στόχο την εξισορρόπηση των εσωκομματικών ζητημάτων του ΣΥΡΙΖΑ προκαλεί αντιδράσεις. Πολύ περισσότερο όταν ήδη από τις εκλογές του Ιανουαρίου ο πρωθυπουργός και τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αλέξης Τσίπρας, όταν ερωτούνταν αναφορικά με την πολυφωνία στο κόμμα του που ενδεχομένως να κόστιζε, μιλούσε για «πλούτο» και «μια συνθήκη που προσδίδει και δεν αφαιρεί δύναμη από τον ΣΥΡΙΖΑ». «Οι πρόωρες εκλογές δίνουν ένα ακόμα χτύπημα στην παραπαίουσα ελληνική αγορά και οικονομία. Το κόστος τους είναι μεγάλο σε μια περίοδο κρίσιμη για πολλές επιχειρήσεις», αναφέρει ο αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Λιανικής Πωλήσεως Ελλάδος, Αντώνης Ζαΐρης.
Ηδη τα capital controls έχουν δημιουργήσει μεγάλα προβλήματα στην εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, με δεκάδες μεγάλες σε όγκο επιχειρήσεις να αδυνατούν να αποπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους σε επιταγές. Κι ενώ η αγορά επιχειρεί μια πολύ δύσκολη προσπάθεια ανάκαμψης, οι επερχόμενες εκλογές θα δώσουν εκ νέου το σύνθημα της οικονομικής καθήλωσης. «Αν χαθεί εμπορικά και τουριστικά ο Σεπτέμβρης, το πρόβλημα θα ενταθεί», τονίζει ο κ. Ζαΐρης, με τις επιχειρήσεις τουρισμού να περιμένουν αυτό τον μήνα για να ρεφάρουν τις ζημίες του Ιουλίου και του δημοψηφίσματος.
Με τη σειρά του, ο κ. Γιάννης Χατζηθεοδοσίου προσθέτει αναφορικά με το σκηνικό που οι εκλογές θα διαμορφώσουν: «Ξεκάθαρα οι επιχειρήσεις που τόσο ταλαιπωρούνται βλέπουν αρνητικά τις πρόωρες εκλογές.
Οπως και να ’χει, οι εκλογές θα γίνουν μέχρι τον Οκτώβριο, απλώς ο ΣΥΡΙΖΑ αργοπορεί για δικούς του στρατηγικούς λόγους. Σε κάθε περίπτωση, οι εκλογές πάντα κάνουν κακό στην οικονομία καθώς επιτείνουν την ανασφάλεια». Με δεδομένο πως αυτή τη στιγμή πάνω από 50 δισ. ευρώ είναι κλειδωμένα σε σεντούκια, σπίτια, ακόμα και αυλές σπιτιών και με την πρόεδρο της Εθνικής Τράπεζας Λούκα Κατσέλη να καλεί εναγωνίως για επιστροφή των καταθέσεων στις τράπεζες, οι πρόωρες εκλογές θα οδηγήσουν εκ νέου σε μια περίοδο τριγμών και αμφισβήτησης της πορείας της οικονομίας, με έντονη την αγωνία για το αύριο.
Ηδη με έκκλησή τους στις αρχές του μήνα προς τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και τους αρχηγούς των κομμάτων, φορείς της Βορείου Ελλάδος ζήτησαν -μάταια όπως αποδείχθηκε- να αποφευχθούν οι πρόωρες βουλευτικές εκλογές το φθινόπωρο διότι θα είναι καταστροφή για την οικονομία. Την πρωτοβουλία ανέλαβαν τα Επιμελητήρια Θεσσαλονίκης, Εμπορικό και Βιομηχανικό (ΕΒΕΘ), Βιοτεχνικό (ΒΕΘ), Επαγγελματικό (ΕΕΘ), ο Εμπορικός Σύλλογος και οι Σύνδεσμοι Βιομηχανιών (ΣΒΒΕ) και Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος. Κι αυτά όταν περίπου 150 επιχειρήσεις την ημέρα στη Θεσσαλονίκη ζητάνε πιστοποιητικά για να ανοίξουν λογαριασμό ή θυγατρική εταιρεία στη γειτονική Βουλγαρία, αριθμός τριπλάσιος εκείνου πριν από την εφαρμογή των capital controls.
Το συγκεκριμένο κάλεσμα από τη Μακεδονία κάθε άλλο παρά τυχαίο είναι. Κι αυτό διότι για πρώτη φορά στην ιστορία η Διεθνής Εκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) κινδυνεύει κυριολεκτικά να τιναχτεί στον αέρα. Παρά την πρόσκληση προς πάσα κατεύθυνση για δυναμική συμμετοχή στην επετειακή 80ή Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης (5-13 Σεπτεμβρίου 2015) που απηύθυνε η υφυπουργός Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης (Μακεδονίας – Θράκης), Μαρία Κόλλια-Τσαρουχά, όλες οι προσπάθειες οδηγούνται σε αποτυχία και σε συνέχιση της πορείας απαξίωσης της έκθεσης.
Εθνική συνεννόηση για την οικονομία
Ομως και σε επίπεδο υπόλοιπης αγοράς η κατάσταση είναι εξαιρετικά αρνητική. Οπως αναφέρει ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της McCain Hellas Γιώργος Γκόνος, «το πρόβλημα των εισαγωγών είναι μεγάλο και θα πρέπει η κυβέρνηση να ασχοληθεί εντατικά με αυτό καθώς το φθινόπωρο προμηνύεται δύσκολο». Ηδη η αγορά σε μεγάλο βαθμό ξεστοκάρει και σαφώς «οι πρόωρες εκλογές δημιουργούν πιο πολλά προβλήματα απ’ όσα λύνουν», επισημαίνει ο κ. Γκόνος.
«Αυτό που πρέπει να υπάρξει είναι εθνική συνεννόηση για ένα και μόνο θέμα: την οικονομία. Με δεδομένο πως το 70% των πολιτικών δυνάμεων τάσσεται ξεκάθαρα υπέρ της Ευρώπης, καθώς 220 ήταν οι ψήφοι υπέρ της παραμονής στο ευρώ στη Βουλή, δεν βλέπω τον λόγο να πάμε σε πρόωρες εκλογές», αναφέρει ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών Γ. Χατζηθεοδοσίου, ο οποίος συμπληρώνει πως ένα πρόσθετο πρόβλημα που προκύπτει είναι ότι με τις πρόωρες κάλπες θα διακοπεί και η νομοθετική λειτουργία της Βουλής, η οποία ήδη έχει μείνει πίσω εξαιτίας της Αριστερής Πλατφόρμας.
Φόβος για τους διεθνείς επενδυτές
Ηδη οργανωμένοι φορείς της αγοράς αναφέρουν ότι το τελευταίο χρονικό διάστημα το πολιτικό περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί έχει επιδεινώσει την κρίση της χώρας και την ελληνική οικονομία με καταστροφικά αποτελέσματα για όλες τις παραγωγικές δυνάμεις του τόπου. Χαρακτηριστικός της κατάστασης είναι ο προβληματισμός που εκφράστηκε σε κλειστή συνάντηση προ ολίγων εβδομάδων στην Ελληνική Εταιρεία Διοικήσεως Επιχειρήσεων – ΕΕΔΕ. Εκεί παρουσιάστηκε δημοσκόπηση για τις πολιτικές τάσεις, ενώ επικοινωνήθηκε το πρόβλημα που οι εκλογές θα δημιουργήσουν, αλλά και το ήδη υπάρχον, το οποίο οδηγεί δεκάδες επιχειρήσεις σε απολύσεις, μειώσεις μισθών ή εκ περιτροπής εργασία. Μεγαλύτερο είναι το πρόβλημα των ξένων πολυεθνικών οι οποίες είδαν ήδη τα χρήματά τους να έχουν δεσμευτεί και ταυτόχρονα θα πρέπει σύντομα να εξηγήσουν στις διεθνείς μητρικές εταιρείες το ότι η Ελλάδα για τρίτη φορά σε 9 μήνες θα πάει σε εκλογές «ζωής και θανάτου» μετά από ένα οκτάμηνο σκληρής διαπραγμάτευσης για την παραμονή της στο ευρώ. Οπως αναφέρει πολύ γνωστός διευθύνων σύμβουλος μεγάλης πολυεθνικής, «πρόκειται για μια πολιτική παράνοια την οποία στα κεντρικά μας στην Ολλανδία κανένας δεν μπορεί να κατανοήσει. Ο κίνδυνος πλέον η εταιρεία μας να φύγει από την Ελλάδα και να υποβαθμίσει την εδώ παρουσία της σε απλή αντιπροσωπία είναι ορατός».
Εκτακτες ενημερώσεις στις πρεσβείες
Ηδη στις πρεσβείες μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Βρετανία πραγματοποιούνται μελέτες και ζητούνται έκτακτες ενημερώσεις για το υπό διαμόρφωση πολιτικό σκηνικό, ενώ δεν λείπουν και οι αναφορές σε δημοσκοπήσεις και μετρήσεις κοινής γνώμης.
Μείζον θέμα σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις είναι το τι θα συμβεί στην αγορά αν θα υπάρξει περαιτέρω καταναλωτική κάμψη, ενώ πληροφορίες ζητούνται και αναφορικά με τα χρονοδιαγράμματα των αποκρατικοποιήσεων που ήδη έχουν πάει αρκετά πίσω. Στο εν λόγω ζήτημα μάλιστα ειδική κινητικότητα επιδεικνύεται από τις πρεσβείες των ΗΠΑ και του Καναδά (λόγω των Eldorado Gold, Fairfax και της τουριστικής επένδυσης του Πίτερ Ηλιόπουλου στη Σπάρτη) καθώς έχουν ειδικό ενδιαφέρον για συγκεκριμένα ζητήματα, ιδιαίτερα στην ενέργεια, στον ορυκτό πλούτο και τον τουριστικό κλάδο.
Χαρακτηριστικό εξάλλου δείγμα της σύνθετης κατάστασης ήταν και οι δηλώσεις των ιθυνόντων της γερμανικής Fraport, οι οποίοι μίλησαν για μια χώρα «υψηλού ρίσκου» και για ανάγκη επανεξέτασης της πρότασης λόγω έλλειψης εμπιστοσύνης προς τη χώρα από τους χρηματοδότες του εν λόγω προγράμματος.
Πηγές του newmoney.gr αναφέρονται επίσης σε προσπάθεια εκ μέρους της κυβέρνησης να καθησυχάσει τους ξένους επενδυτές μέσω επαφών στον διεθνή Τύπο των Ευκλείδη Τσακαλώτου και Γιώργου Σταθάκη